Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/9133 E. , 2023/10026 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/9133 Karar No : 2023/10026 DAVACI : ... Odası Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... -... 2- ... Kurumu-... DAVANIN KONUSU : Çanakkale İlinde kurulacak olan Kartepe RES Yardımcı Kaynak GES elektrik üretim tesisi için gerekli olan ve karar eki listede bulunduğu yer ile ada ve parsel numarası belirtilen taşınmazın, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 25/11/2023 tarihli, 32380 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 24/11/2023 tarihli, 7879 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Usule ilişkin olarak; ilgili kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri uyarınca ülkede toprak ve su muhafazasını sağlamak, tarımı ve tarımsal üretim kaynaklarını koruyup geliştirmek, kırsal nüfusun toplumsal ve ekonomik kalkınmasını sağlamakla görevli olan odanın dava konusu işlemin iptalini istemekte kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin bulunduğu; esasa ilişkin olarak ise, dava konusu işlemle acele kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın, halkı ağırlıklı olarak hayvancılıkla geçinen ... Köyüne ait tek mera sahası olduğu, söz konusu alanda kurulması planlanan elektrik üretim tesislerinin zaten kısıtlı olarak yapılabilen tarım ve hayvancılık faaliyetlerine zarar vereceği, bu nedenlerle dava konusu işlemde kamu yararı bulunmadığı, mera tahsis değişikliği kararının alınıp alınmadığının da belirsiz olduğu, usul ve hukuka aykırı olan dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulmasına ve iptal edilmesine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi ... 'ın açıklamaları dinlendikten ve dosya incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: 25/11/2023 tarihli, 32380 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 24/11/2023 tarihli, 7879 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Çanakkale İli, Gelibolu İlçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, Çanakkale'de kurulacak olan Kartepe RES Yardımcı Kaynak GES elektrik üretim tesisi için gerekli olduğundan bahisle tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin hukuk devleti olduğu belirtilmektedir. Hukuk devletinin öğesi olan idarece tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluğu ve sonuçta idarenin hukuka bağlılığının yargısal denetimi iptal davaları yoluyla sağlanır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağ; ilk inceleme konularının belirlendiği, 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin ehliyet yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır. T.C. Anayasasının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını düzenleyen 135. maddesinde, "...Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla konulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişilikleridir... Bu meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar." hükmüne yer verilmiştir. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği Kanununun 2. maddesinde, mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak, meslek ve menfaatleriyle ilgili işlerde resmi makamlarla işbirliği yaparak gerekli yardımlarda ve tekliflerde bulunmak, meslekle ilgili bütün mevzuat normlarını, fenni şartnameleri incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri ilgililere bildirmek, Birliğin kuruluş amaçları arasında sayılmış; 13. maddesinde, lüzum görülen yerlerde Birlik Umumi Heyeti Kararı ile Türk mühendis ve mimarları odaları açılabileceği düzenlenmiş; 14. maddesinde, "Her ihtisas şubesi yalnız bir oda açar. İhtisas veya iştigal mevzularının taalluk ettiği odaya kaydolunurlar" hükmüne; 19. maddesinde ise, "Odalar, bu Kanunun 2. maddesinde belirtilen amaç için Birlik Umumi Heyetince kararlaştırılan işlerden yalnız odalarını ilgilendiren kısımlar ile görevlidirler. Odalar ve organları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar." hükmüne yer verilmiştir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 1. maddesinde, "Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler. Özel kanunlarına dayanılarak gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri adına yapılacak kamulaştırmalarda da, bu Kanun hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır. İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan biri olan "dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının, idare ile işlemlerinde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen sübjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlalinin kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri ekseninde yargı mercilerince değerlendirilerek takdir edilecektir. Mülkiyet hakkına ilişkin olan ve subjektif nitelik taşıyan kamulaştırma işlemine karşı dava açılabilmesi için kamulaştırmaya konu taşınmaz ile davacı arasında kişisel bir menfaat ilişkisinin bulunması gerekmektedir. Uyuşmazlıkta, davanın Çanakkale'de kurulacak olan Kartepe RES Yardımcı Kaynak GES elektrik üretim tesisi için gerekli olan Çanakkale İli, Gelibolu İlçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 25/11/2023 tarihli, 32380 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 24/11/2023 tarihli, 7879 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açıldığı ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacı meslek odasının, söz konusu taşınmazın maliki olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin niteliği göz önünde bulundurulduğunda, davacının bakılmakta olan davada dava açma ehliyeti bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Davalının savunması alınmadığından Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekâlet ücretine hükmedilmemesine, 4. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının ve varsa posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Yasanın 20/A maddesi kapsamında kalan davada, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.</body></html>