Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/966 E. , 2023/4855 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2018/966 Karar No : 2023/4855 DAVACI : … VEKİLİ : Av. … DAVALI : … Kurumu VEKİLİ : Av. … DAVANIN KONUSU : 30/12/2017 tarih ve 30286 sayılı 1. Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan, "Kullanıcı Mülkiyetindeki Elektrik Tesislerinin Elektrik Dağıtım Şirketlerince Devralınmasına Dair Usul ve Esaslar"a ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının 5. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu karar nedeniyle dağıtım şirketlerinin zayıf konumda bulunan gerçek veya tüzel kişilerin zorunluluktan kaynaklı kurmuş olduğu dağıtım varlıklarının bedelsiz olarak devrine neden olacağı, tüketiciye haksız şart dayatılacağı ve dağıtım varlıklarının inşasının tüketiciye yükletileceği, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Dağıtım şirketlerince kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinin Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 37. maddesinin birinci fıkrası hükümleri çerçevesinde devir alındığı, devir bedelinin ilgili düzenlemeler çerçevesinde hesaplandığı, dava konusu düzenlemenin ise devir işleminin ilgililerin talebi hâlinde belirtilen usulden farklı olarak daha düşük bir bedel veya iz bedel üzerinden gerçekleştirilebilmesine yönelik olduğu, bu durumda devrin gerçekleştirilebilmesi için karşılıklı anlaşmanın esas olduğu, anlaşmanın olmadığı hâllerde ise normal prosedüre göre hesaplama yapıldığı, bu düzenleme ile kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinin işletme, bakım ve onarım gibi hizmetlerin kullanıcılar tarafından elektrik dağıtım şirketlerine yaptırılmasına olanak sağlandığı, düzenlemenin tüketiciler gözetilerek yapıldığı, dağıtım şirketlerince ödenen devir bedeli tarifeye yansıtıldığından bedelin düşük veya yüksek olmasında dağıtım şirketlerinin herhangi bir menfaatinin bulunmadığı ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ….'İN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI …'NİN DÜŞÜNCESİ : Dava, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 21/12/2017 tarihli toplantısında kabul edilen "Kullanıcı Mülkiyetindeki Elektrik Tesislerinin Elektrik Dağıtım Şirketlerince Devralınmasına Dair Usul ve Esasların Düzenlenmesine" ilişkin 7533-1 sayılı kararın 5. maddesinin 2. fıkrasının son cümlesi olan "Söz konusu malik veya maliklerin talep etmeleri halinde iz bedelle veya bu usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek bedellerden daha düşük bir bedel üzerinden devir işlemleri gerçekleştirilebilir." ibaresinin iptali istemine ilişkindir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin, "Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinin elektrik dağıtım şirketince devralınması" başlıklı 37. maddesinde, (1) Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinden aşağıdaki şartlan taşıyanlar, Kurul tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketince devralınır: a) İlgili kurum veya kuruluş tarafından talep edilmesi hâlinde; milli güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşlara enerji sağlayan dağıtım tesisi kapsamındaki hat ve tesisler, b) Yeni bir bağlantı kapsamında ortak kullanıma konu olacak dağıtım tesisleri ile yeni bağlantı sebebiyle dağıtım tesisi kapsamına girecek tesisler, c) Mevcut tesisi kullanacak şekilde iyileştirme ve/veya kapasite artış yatırımı gerektiren dağıtım tesisleri, ç) Dağıtım şirketince dağıtım şebekesi içinde başka bir amaçla da faydalanılmak üzere devralınması uygun görülen diğer dağıtım tesisleri. (2) Birinci fıkranın (a) bendi hariç devre rıza gösterilmemesi hâlinde kamulaştırma yoluna gidilir. (3) Kullanıcı tarafından tesis edilmiş olan dağıtım tesislerinin işletme, bakım, onarımı dağıtım şirketince yapılır. (4) Bu madde kapsamında devralınacak tesislerin devir alma işlemlerinin başlatılması ile birlikte dağıtım şirketi tarafından bu tesislere yatırım yapılabilir ve bu tesislerden başka kullanıcıların bağlantı talepleri karşılanabilir." hükmü; uyuşmazlığa konu Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun kabul ettiği Kullanıcı Mülkiyetindeki Elektrik Tesislerinin Elektrik Dağıtım Şirketlerince Devralınmasına ilişkin 7533-1 sayılı kararın 5. maddesinin 2. fıkrasında, Dağıtım şirketi devralınacak elektrik tesislerinin maliki veya maliklerine, bu usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek bedeller üzerinden tesisleri anlaşma yoluyla devralmak istediğini bildirir. Söz konusu malik veya maliklerin talep etmeleri halinde iz bedelle veya bu usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek bedellerden daha düşük bir bedel üzerinden devir işlemleri gerçekleştirilebilir. " ibaresi yer almaktadır. Olayda, yukarıda anılan Yönetmeliğin 37. maddesinde, kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinin dağıtım şirketince devralınması hâlinin düzenlendiği ve buna göre devir alınmasına imkân sağlandığı; 21. maddesinde, devir esnasında dağıtım varlıklarının devir işlemlerinin metodoloji kapsamında bedelinin hesaplanacağı, uyuşmazlığa konu karar ile karşılıklı anlaşma ile ancak devir işlemlerinin gerçekleşebileceği, karşılıklı anlaşmanın olmaması hâlinde, belirtilen usul ve esaslar kapsamında hesaplanacak bedelin doğrudan dikkate alınacağı anlaşıldığından, davacının bu düzenleme ile tüketiciye haksız şartın dayatıldığı iddiasının yerinde olmadığı, zira haksız şartın varlığının davacı tarafından ortaya konamağı, diğer yandan, söz konusu düzenlemenin davacının "kurmuş olduğu dağıtım varlıklarının bedelinin geri alınmamasına yol açacağı" iddiasının da dayanaksız olduğu görüldüğünden, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Kullanıcı Mülkiyetindeki Elektrik Tesislerinin Elektrik Dağıtım Şirketlerince Devralınmasına Dair Usul ve Esaslar ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile kabul edilmiş ve 30/12/2017 tarih ve 30286 sayılı 1. Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş, bunun üzerine davacı tarafından söz konusu Kurul kararının 5. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT: Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin "Dağıtım varlıkları" başlıklı 21. maddesinin dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarite yürürlükte bulunan hâlinde, "Üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi veya dağıtım sistemine bağlı üretim ve tüketim tesislerinin güç artışı taleplerinin karşılanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hâllerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen veya güç artışı talep eden gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. Başvuru sahibinin gerekli dağıtım şebekesinin yapımını üstlenmeyi tercih etmesi durumunda; dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Bu durumda söz konusu dağıtım tesisinin projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, projenin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım şirketi tarafından sağlanır. Finansman yönteminde ise dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında tesis edilecek dağıtım varlıklarının maliyetinin finanse edilmesine ilişkin koşullarının yer aldığı bir sözleşme imzalanır. Bu yöntemde proje hazırlama sorumluluğu dağıtım şirketine aittir. Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla oniki aylık eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması hâlinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir. Dağıtım tesisinin geçici kabulünün, dağıtım şirketinin bağlantıyı karşılayabileceğini öngördüğü tarihten sonra yapılması halinde ödeme geçici kabulün yapıldığı tarihi takip eden yıl içerisinde söz konusu dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kullanım haklarının, geri ödemenin yapılacağı yıla kadar TEDAŞ adına temin edilememiş olması halinde ise ödeme, bu hakların tamamının TEDAŞ adına temin edildiği yılı takip eden yıl içerisinde yapılır. Dağıtım şirketi ilgili dağıtım tesisini, varlık kayıtlarına ödemenin yapıldığı tarihte ekler. Yapılacak olan yatırımla ilgili işin başlangıcından kesin kabulünün yapılmasına kadar gerçekleştirilecek iş ve işlemler, alınabilecek avanslar, yatırım bedelinin hesaplanması, ödenmesi ve alınacak teminatlar ile ilgili olarak dağıtım şirketleri tarafından teklif edilen ve Kurul tarafından onaylanan metodoloji kullanılır."; "Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinin dağıtım şirketince devralınması" başlıklı 37. maddesinde ise, "(1) Kullanıcı mülkiyetindeki elektrik tesislerinden aşağıdaki şartları taşıyanlar, Kurul tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketince devralınır: a) İlgili kurum veya kuruluş tarafından talep edilmesi hâlinde; milli güvenliği ilgilendiren kurum ve kuruluşlara enerji sağlayan dağıtım tesisi kapsamındaki hat ve tesisler, b) Yeni bir bağlantı kapsamında ortak kullanıma konu olacak dağıtım tesisleri ile yeni bağlantı sebebiyle dağıtım tesisi kapsamına girecek tesisler, c) Mevcut tesisi kullanacak şekilde iyileştirme ve/veya kapasite artış yatırımı gerektiren dağıtım tesisleri, ç) Dağıtım şirketince dağıtım şebekesi içinde başka bir amaçla da faydalanılmak üzere devralınması uygun görülen diğer dağıtım tesisleri. (2) Birinci fıkranın (a) bendi hariç devre rıza gösterilmemesi hâlinde kamulaştırma yoluna gidilir. (3) Kullanıcı tarafından tesis edilmiş olan dağıtım tesislerinin işletme, bakım, onarımı dağıtım şirketince yapılır. (4) Bu madde kapsamında devralınacak tesislerin devir alma işlemlerinin başlatılması ile birlikte dağıtım şirketi tarafından bu tesislere yatırım yapılabilir ve bu tesislerden başka kullanıcıların bağlantı talepleri karşılanabilir." kurallarına yer verilmiştir. Dava konusu Kurul kararının "Devre konu elektrik tesislerinin devralınması" başlıklı 5 maddesinde, "Bu usul ve esaslara konu elektrik tesislerinin dağıtım şirketlerince devir alınmasında öncelik sıralaması Yönetmeliğin 37' nci maddesinin birinci fıkrasında yer verilen sıraya göre yapılır. Dağıtım şirketi devralınacak elektrik tesislerinin maliki veya maliklerine, bu usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek bedeller üzerinden tesisleri anlaşma yoluyla devralmak istediğini bildirir. Söz konusu malik veya maliklerin talep etmeleri hâlinde iz bedelle veya bu usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek bedellerden daha düşük bir bedel üzerinden devir işlemleri gerçekleştirilebilir." kuralları yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME Düzenleyici kurumlar, ilgili bulundukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlarındaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini, birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir. Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, İstanbul, 2017, s. 426). İdarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenlemesi gerekmektedir. İdarelerin, işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir yetkilerini kullanmaları ve bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerektiği açıktır. İdarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı idare hukukunun en temel ilkelerindendir. Aktarılan düzenlemelerden, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 21. maddesinde öngörülen hâllerde dağıtım tesislerinin kullanıcılar tarafından inşa edilerek dağıtım şirketlerine bedel karşılığında devredilebilmesine imkân tanındığı, bu durumda bedelin ne şekilde hesaplanacağının davalı idare tarafından belirleneceği, hâlihazırda kullanıcı mülkiyetinde bulunan elektrik tesislerinden Yönetmeliğin 37. maddesinde belirtilen koşulları sağlayanların ise davalı idare tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde dağıtım şirketlerince devralınacağı anlaşılmaktadır. Dava konusu Kurul kararıyla Yönetmeliğin 37. maddesi ile verilen yetki kapsamında kullanıcı mülkiyetinde bulunan elektrik tesislerinin dağıtım şirketlerince devralınmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş, Usul ve Esasların 5. maddesinde tesislerin devir işleminin ne şekilde yapılacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş ve devrin usul ve esaslarda belirlenen bedel üzerinden yapılacağı belirtilmiş, anılan maddenin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde ise istinasi bir durum olarak tesis maliklerinin talep etmesi hâlinde iz bedelle veya usul ve esaslar gereği belirlenecek bedelden daha düşük bir bedel üzerinden de devir işleminin gerçekleştirilebileceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmiş, davacı tarafından istisnai bu durumun eldeki tesislerin dağıtım şirketlerine bedelsiz olarak devredilmesine yol açacağı iddia edilmiştir. Bu itibarla, hâlihazırda kullanıcı mülkiyetinde olan elektrik tesislerinden gerekli koşulları sağlayanların dağıtım şirketlerince devralınmasının zorunlu olduğu, davalı idare tarafından Yönetmelik ile verilen yetki kapsamında devir işlemlerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği, davacı tarafından düzenlemenin tesislerin bedelsiz olarak devredilmesine yol açacağı belirtilmekte ise de, devir işleminin dava konusu usul ve esaslar uyarınca kural olarak bedel karşılığında yapılmasının ancak istisnai olarak ve tesis maliklerinin talebi üzerine usul ve esaslarda belirtilen bedelin altında veya iz bedelle gerçekleştirilebilmesinin öngörüldüğü, düşük bedelle devirin ancak maliklerin talebi hâlinde mümkün olduğu, düzenleme ile kullanıcıların mülkiyetindeki tesisleri dağıtım şirketine devrederek işletme, bakım ve onarım gibi hizmetlerin dağıtım şirketlerince yerine getirilmesine imkân tanındığı hususları göz önüne alındığında Yönetmelik hükümleri ile verilen yetki kapsamında tesis edildiği anlaşılan dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 16/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.</body></html>