Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/6060 E. , 2025/1617 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/6060 Karar No : 2025/1617 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ :Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) :1-... Belediye Başkanlığı/ ... VEKİLİ :Av. ... 2-... Bakanlığı VEKİLİ :Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Hatay İli, Samandağ İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda yapılan ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Turizm Bölgesi 1. Etap İlave ve Revizyon 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu imar planlarından önce yürürlükte olan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, uyuşmazlık konusu taşınmazın konut alanı, park ve imar yolunda kaldığı konut alanlarında ayrık düzen 2 katlı (A-2) bir yapılaşma öngörüldüğü, dava konusu planlarda ise taşınmazın kullanımının park alanı, günübirlik tesis alanı ve 10 metre enkesitli yol olarak belirlendiği, günübirlik tesis alanı alanın da yapılaşma yoğunluğunun 0.20 katsayısı ile, yapı yüksekliğinin 4.50 metre, asma katlı yapılarda 5.50 metre ile sınırlandırıldığı, davacının itirazının taşınmazın kullanımının konut alanından günübirlik tesis alanına dönüşümüne yönelik olduğu bu kapsamda yapılan değerlendirmede, uyuşmazlık konusu taşınmazda öngörülen park ve günübirlik tesis alanı kullanımının üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planıyla uyumlu olduğu, Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanunu Uygulama Yönetmeliği uyarınca uyuşmazlık konusu taşınmazın kullanımının, sahil şeridinin ikinci bölümünde günübirlik tesis alanı ve sahil şeridinin birinci bölümünde park alanı olarak belirlenmesinde bir sakınca bulunmadığı, sahil şeridinin kamu kullanımına açılması yönünden planlama ilkeleri ve şehircilik esaslarına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. SAVUNMALARIN ÖZETİ: Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. Samandağ Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava konusu taşınmazın, 17.10.1993 tarih ve 21731 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 93/4833 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile ilan edilen Hatay ili, Samandağ ilçesi Turizm bölgesi sınırları içinde kaldığı, Samandağ Belediye Başkanlığınca planlama yapılması için Kültür ve Turizm Bakanlığından ön izin talep edildiği, Hatay Samandağ Turizm Bölgesi kapsamında 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı revizyonu ve etaplar halinde 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun hazırlanması için ... tarih, ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararı ile Samandağ Belediye Başkanlığına 6 ay süre ile ön izin verildiği ve söz konusu ön izin süresinin iki defa üçer aylık süreler halinde uzatıldığı, Samandağ Belediye Başkanlığının ... tarih, ... sayılı yazısı ile Samandağ ilçe merkezini kapsayan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni revizyonunun, Kültür ve Turizm Bakanlığına iletildiği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından ... tarih, ... sayılı kararla onaylandığı, yine verilen ön izin doğrultusunda dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının Samandağ Belediye Başkanlığının ... tarih, ... sayılı yazısı ile anılan Kurula iletildiği ve Kurulun ... tarih, ... sayılı kararıyla onaylandığı, bu aşamada planlama alanını da kapsayan turizm bölgesi sınırlarına ilişkin olarak 29.01.2021 tarih, 3456 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı doğrultusunda 30.01.2021 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hatay Samandağ Turizm Bölgesinin adı ve statüsünün değiştirildiği ve sınırlarının yeniden belirlendiği bu nedenle turizm bölgesi sınırları dışında kalan alanlara yönelik dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına karşı yapılan itirazları karara bağlamak üzere plan dosyasının Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderildiği ve söz konusu itirazların Büyükşehir Belediye Meclisince ... tarih, ... sayılı kararla karara bağlandığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik Turizm Bölgesi 1. Etap İlave ve Revizyon 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar, iptal davası olarak tanımlanmaktadır. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesinde; dilekçelerde gösterilmesi gerekli hususlar belirlenmiş, 14'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasında; dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş, 15. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, dilekçelerde 14. maddenin 3/c bendine aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği, hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanunun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir. 2577 sayılı Kanunun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı hükmüne; dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı, hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME Yukarıda aktarılan maddede yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Menfaatin kişisel ve meşru olması için hukuki bir durumdan ortaya çıkması gerekir. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmektedir. İptal davası açabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Taşınmaz maliki sıfatıyla, yani imar planının mülkiyetinde bulunan taşınmaza ilişkin kullanım kararlarının iptali istemiyle açılan davalarda, incelemenin bu kullanım kararları ile sınırlı olarak yapılması gerekmektedir. Zira; kişilerin bunun dışında, imar planlarının kendilerini etkilemeyen kullanım kararlarının ya da tümünün iptalini istemekte kişisel, meşru ve güncel bir menfaatleri bulunmamaktadır. Öte yandan; kişilerin belde sakini sıfatıyla, yani imar planının doğrudan kendi taşınmazına ilişkin olmayan ancak oturduğu çevreyi etkileyen kullanım kararlarının iptali istemiyle dava açmaları mümkün ise de; bu durumda da yine dava açan kişinin imar planının hangi kullanım kararlarının kendisini ne şekilde etkilediğini, yani iptalini istediği kullanım kararları ile arasında kişisel, meşru ve güncel bir menfaat bağının bulunduğu hususunu açıklaması gerekmektedir. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile UYAP üzerinden Tapu Kadastro Bilgi Sistemindeki (TAKBİS) mal varlığı sorgulaması neticesinde; dava konusu taşınmazın mülkiyetinin davacıya ait olmadığı ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden adres kayıt sistemindeki (MERNİS) adresi sorgulandığında ikamet yerinin uyuşmazlık konusu taşınmazdan farklı mahallede yer aldığı, dava dilekçe ekinde sunulan ve uyuşmazlık konusu taşınmazın bir kısmına yönelik yapı inşa edildiğinden bahisle alındığı ileri sürülen ... düzenleme tarihli ... başvuru numaralı ... belge numaralı yapı kayıt belgesinin ise Hatay İli, Samandağ İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olduğu görülmüş olup dava dilekçesindeki iddialar ile anılan bilgi ve belgelerin bir arada değerlendirilmesi suretiyle davacının uyuşmazlık konusu taşınmazla ilgili plan kararlarının iptali istemiyle açtığı davada öncelikle davacının davayı hangi sıfatla açtığı hususu açıklığa kavuşturularak davacının ehliyetli olup olmadığı hususunun ortaya konulması gerekmektedir. Öte yandan, yapılacak inceleme sonucunda davacının ehliyetli olduğu sonucuna ulaşılırsa davanın süresinde açılıp açılmadığının da incelenmesi gerekir. İmar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılacak başvurular için, 3194 sayılı Kanun'un 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği buna göre imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde dava açılması gerekmekte, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; ... tarih ve ... sayılı karar ile kabul edilip 18/11/2019-18/12/2019 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edilen dava konusu imar planlarına karşı davacı tarafından 30/06/2020 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda; davacının ehliyeti olduğu sonucuna ulaşılırsa, askı süresi içerisinde yapmış olduğu bir itirazının bulunup bulunmadığı hususu da açıklığa kavuşturularak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda davanın süresinde açılıp açılmadığının araştırılması sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>