Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/3814 E. , 2025/4843 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3814 Karar No : 2025/4843 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, ... İlkokulunda öğretmen olarak görev yapan davacının; 01/09/2016 tarihinde 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmakla birlikte, Olağanüstü Hal (OHAL) İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı uyarınca 27/05/2020 tarihinde görevine iade edildiğinden bahisle, statü dışında kaldığı dönem için ödenen maaşlarına ait yasal faizin, öğretim yılına hazırlık ödenekleri ile ek ders ücretlerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle yaptığı 16/11/2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali ile statü dışında kaldığı dönem için ödenen maaşların yasal faizi ile ek ders ücretleri ve öğretim yılına hazırlık ödeneklerinin de yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maaş ödemelerine yasal faiz işletilmemesi yönünden, 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 10. maddesi uyarınca, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı uyarınca göreve iade edilenlere, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödeneceğinin belirtildiği; davacının, kamu görevinden çıkarıldığı 01/09/2016 tarihinden, göreve iade edildiği tarihe kadar geçen sürede mahrum kaldığı maaşlarının davalı idarece ödendiği, ancak bu ödemelere yasal faiz işletilmediği; söz konusu mali hakların geç ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakkı ve hakkaniyet gereği olduğundan, maaş ödemelerine yasal faiz işletilmesi talebinin reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı; ek ders ücreti yönünden, davacının hukuka aykırı şekilde kamu görevinden çıkarılmış olduğunun OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla ortaya konulduğu, söz konusu işlem tesis edilmemiş olsa idi davacının fiilen çalışma şartını yerine getiremeyeceği yönünde bir iddianın da bulunmadığı, ilgili mevzuat hükümleri ve Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 12/12/2018 tarih ve E:2013/2, K:2018/2 sayılı kararında yer alan gerekçeler birlikte değerlendirildiğinde, ek ders ücreti ödemelerinden yararlanmakta olan davacının, "fiilen" çalışamaması halinin, haksız yere kamu görevinden çıkarılmış olmasından kaynaklandığı açık olduğundan, dava konusu işlemin, ek ders ücretlerinin ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı; öğretim yılına hazırlık ödeneği yönünden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 32. maddesinde; öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği verilmesinin öngörüldüğü; uyuşmazlıkta, sınıf öğretmeni olan davacının, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı uyarınca 27/05/2020 tarihinde göreve başladığı, davacının görevden çıkarıldığı için 2016-2017, 2017-2018, 2018-2019 eğitim öğretim yıllarında ve 2019-2020 eğitim öğretim yılının birinci döneminde fiilen görev yapmadığı, davacının 2019-2020 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde (27/05/2020 tarihinde) göreve başladığı dikkate alındığında, dava konusu işlemin, açıkta kaldığı döneme ait eğitim-öğretim hazırlık ödeneği ödenmesi talebinin reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin, maaş ödemelerine faiz işletilmemesine ilişkin kısmının iptali ile görevde olmadığı döneme ilişkin ödenen maaşlarına her bir ay için ödeme (tahakkuk) tarihinden itibaren maaşının topluca ödendiği tarihine kadar hesaplanacak yasal faizin davacıya ödenmesine; dava konusu işlemin, ek ders ücretine ilişkin kısmının iptali ile görevde olmadığı döneme ilişkin ek ders ücretlerinin idareye başvuru tarihinden (16/11/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine; öğretim yılına hazırlık ödeneğine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusu yönünden, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının "iptal-kabul"e ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu, davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; davacının istinaf başvurusuna gelince; "ek ders ücretleri için ödenecek faizin başlangıç tarihi kısmı yönünden", 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2. maddesinde; "Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu... temerrüt faizi ödemeye mecburdur." ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117 maddesinde, "Borcun ifa edileceği gün,... belirlemişse, bu günün geçmesiyle... borçlu temerrüde düşmüş olur." hükmüne göre, belirli bir vadeye bağlı para borçlarında vadenin geçmesiyle birlikte, alacaklının ihtarına gerek olmaksızın temerrüdün gerçekleşeceği, dolayısıyla alacaklının vadenin geçtiği tarih itibariyla faize hak kazanacağının anlaşıldığı; İdare Mahkemesi kararında ise, davacının statü dışında kaldığı döneme isabet eden ek ders ücretlerine ilişkin talepleri kabul edilmekle birlikte, söz konusu mali haklara ilişkin faizlerin, "idareye başvuru tarihinden" itibaren işletilmesinin hüküm altında alındığı; bu durumda, ek ders ücretinin belirli periyotlar halinde düzenli olarak ödendiği dikkate alındığında; her bir ödeme tarihinin "vade" anlamına geldiği dolayısıyla söz konusu mali haklardan her birine ödenmesi gereken tarihler itibarıyla faiz işletilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı; "öğretim yılına hazırlık ödeneği yönünden", 7075 sayılı Kanun'un 10. maddesinde; OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilenlerin, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenmesinin zorunlu olduğu, ödenecek olan mali hakların neler olduğu ve ödemenin yapılma zamanı hususlarında maddede herhangi bir sınırlamaya yer verilmediği; buna göre, davacının belirtilen dönemlerde fiilen görevde bulunamamasının sebebinin idarenin hukuka aykırı işlemi olduğu; dava konusu işlemin, açıkta kaldığı döneme ait öğretim yılına hazırlık ödeneğinin ödenmemesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının "ek ders ücretleri için ödenecek faizin başlangıç tarihine" ve "öğretim yılına hazırlık ödeneğine" ilişkin kısımlarının kaldırılmasına, dava konusu işlemin, davacının statü dışında kaldığı döneme isabet eden öğretim yılına hazırlık ödeneğine" ilişkin kısmının da iptaline, ek ders ücretlerine hak ediş tarihlerinden itibaren faiz işletilmesine ve öğretim yılına hazırlık ödeneğinin hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, yoksun kaldığı maaş ödemelerine faiz işletilmesi yönünde bir düzenleme bulunmadığı, fiilen ek ders görevi yapmayan öğretmenlere ek ders ücreti ödenmesinin mümkün olmadığı, öğretim yılına hazırlık ödeneğinin, eğitim-öğretim yılı boyunca ortaya çıkabilecek materyal ihtiyaçlarının teminine katkıda bulunmak amacıyla fiilen öğretmenlik yapanlara verildiği, Komisyon kararıyla göreve dönen öğretmenlerin ise göreve başladığı tarih esas alınarak bu ödemenin yapılması gerektiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : 657 sayılı Kanun'un Ek 32. maddesine göre, her yıl öğretim yılı başında öğretmenlere verilen öğretim yılına hazırlık ödeneğinin; öğretmenlerin eğitim öğretim yılı süresince yapmak zorunda oldukları kırtasiye vb. giderlerini karşılamak için katkıda bulunmak amacına yönelik olduğu, davacının ise açıkta geçirdiği süre içerisinde söz konusu giderleri yapmadığı; dolayısıyla, anılan ödenek yönünden herhangi bir zararının ve mağduriyetinin olmadığı sonucuna ulaşıldığından; öğretim yılına hazırlık ödeneği yönünden temyiz isteminin kabulü; diğer kısımlar yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Diğer taraftan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kuralına yer verilmiştir. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'la, olağanüstü hal kapsamında, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere, Olağanüstü Hal (OHAL) İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuş olup; söz konusu Kanun'un 2. maddesiyle, doğrudan kanun hükmünde kararnamelerle tesis edilen "kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi" şeklindeki işlemler hakkında anılan Komisyona başvurulabileceği; 9. maddesiyle, yapılan inceleme sonucunda başvurunun reddine veya kabulüne karar verileceği; 11. maddesiyle de, Komisyon kararlarına karşı, ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği belirtilmiştir. 7075 sayılı Kanun'un "Kararların uygulanması" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasında da, "....İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir." hükmü öngörülmüştür. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/10/2024 tarih ve E:2024/21, K:2024/45 sayılı kararında da belirtildiği üzere; OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun "kabul" kararlarının, kamu görevinden çıkarılma işlemini tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırdığı, bir nevi yargı makamlarınca verilen iptal kararları niteliğinde olduğu ve tıpkı iptal kararları gibi, tesis edilen idari işlemi tesis edildiği tarihten itibaren etkisiz hale getiren, tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kaldıran hatta tesis edildiği tarihten itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ilgililerin mali ve sosyal haklarının da karşılanması sonucunu doğuran kararlar olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, bir idari işlem veya eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; a) İdareye başvuru var ise, bu başvuru tarihinin; b) İdareye başvuru yok ise, davanın açıldığı tarihin; c) İdari işleme karşı açılan bir iptal davasında, sadece dava konusu işlemin iptalinin istenmesi ve bu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine süresinde açılmış (iptale dayalı) bir tam yargı davasında, ilk (iptal) davanın açıldığı tarihteki başvuru tarihinin; başvuru yok ise, anılan (iptal) davanın açıldığı tarihin; esas alınması gerektiği hususu, Danıştay içtihatlarıyla istikrar kazanmıştır. Buna göre, kanun hükmünde kararname ile kamu görevinden çıkarılan ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilenler tarafından, kamu görevinden çıkarılma işlemi nedeniyle, görevinden ayrı kaldığı döneme ilişkin mali ve sosyal haklarının ödenmesi istemiyle açılacak davalarda; uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak, Komisyon kararlarının hukuki niteliği (bir nevi iptal kararı gibi sonuç doğurduğu) de dikkate alınmak suretiyle, Komisyona başvuru tarihinin esas alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesince, davacının yoksun kaldığı parasal haklarına uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuru tarihinin esas alınması gerekirken, "...görevde olmadığı döneme ilişkin ödenen maaşlarına her bir ay için ödeme (tahakkuk) tarihinden itibaren maaşının topluca ödendiği tarihine kadar hesaplanacak yasal faizin davacıya ödenmesine, ... ek ders ücretlerine hak ediş tarihlerinden itibaren faiz işletilmesine ve öğretim yılına hazırlık ödeneğinin hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine..." şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu husus 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; söz konusu kararın, "...görevde olmadığı döneme ilişkin ödenen maaşlarına OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuru tarihinden itibaren maaşının topluca ödendiği tarihine kadar hesaplanacak yasal faizin davacıya ödenmesine, ... ek ders ücretleri ile öğretim yılına hazırlık ödeneğinin Komisyona başvuru tarihine kadar olan kısmının, Komisyona başvuru tarihinden itibaren; Komisyona başvuru tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının ise hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin; maaş ödemelerine faiz işletilmemesine ilişkin kısmının iptali ile görevde olmadığı döneme ilişkin ödenen maaşlarına her bir ay için ödeme (tahakkuk) tarihinden itibaren maaşının topluca ödendiği tarihine kadar hesaplanacak yasal faizin davacıya ödenmesine; ek ders ücretine ilişkin kısmının iptali ile görevde olmadığı döneme ilişkin ek ders ücretlerinin idareye başvuru tarihinden (16/11/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine; öğretim yılına hazırlık ödeneğine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının "ek ders ücretleri için ödenecek faizin başlangıç tarihine" ve "öğretim yılına hazırlık ödeneğine" ilişkin kısımlarının kaldırılması, dava konusu işlemin, davacının statü dışında kaldığı döneme isabet eden öğretim yılına hazırlık ödeneğine" ilişkin kısmının da iptali, ek ders ücretlerine hak ediş tarihlerinden itibaren faiz işletilmesi ve öğretim yılına hazırlık ödeneğinin hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilerek ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 05/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>