Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/2548 E. , 2025/5273 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2548 Karar No : 2025/5273 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) :... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Denizaltı Filosu Komutanlığında görev yapan ve 30/08/2017 tarihinde muvazzaf assubay olarak nasbedilen davacının, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi kapsamında, bir yıllık deneme süresi içerisinde alınan sağlık raporlarına istinaden hakkında düzenlenen "Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir" şeklindeki nitelik belgesi uyarınca, Türk Silahlı Kuvvetlerinden re'sen ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı aylık ücretlerinin işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan nitelik belgesinden davacının atandığı göreve başlama tarihininin 16/04/2018 olduğu, bir yıllık deneme süresinin bu tarihten itibaren başladığı, ilgili mevzuat hükümlerine göre deneme süresi içerisinde, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesinde belirtildiği şekilde düzenlenen sağlık kurulu raporlarına istinaden nitelik belgesi düzenlenerek davacının kamu görevine son verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, astsubay alımına ilişkin KPSS, spor, mülakat, güvenlik soruşturması ve sağlık muayenesinden oluşan tüm kriterleri başarı ile geçtiği, eğitimleri geçerek astsubay çavuş rütbesini aldığı, davalı idarenin ayırma işlemini yaparken gerekçelerini ve ayırma yazısını tebliğ etmediği, idarenin keyfi ve ölçüsüz davrandığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulğ ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Deniz altı Filosu Komutanlığında görev yapan ve 30/08/2017 tarihinde muvazzaf assubay olarak nasbedilen davacının, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi kapsamında, bir yıllık deneme süresi içerisinde alınan sağlık raporlarına istinaden hakkında düzenlenen "Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir" şeklindeki nitelik belgesi uyarınca, Türk Silahlı Kuvvetlerinden re'sen ilişiğinin kesilmesine ilişkin... tarih PER:... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı aylık ücretlerinin işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "Güvenlik" başlıklı 7. maddesinde, "Kanunlarda ve kanunlara dayanılarak çıkarılan (…) yönetmeliklerde yazılı haller dışında, subaylığa ve astsubaylığa son verilemez; aylık ve diğer hakları elinden alınamaz." kuralına; "Yeniden sınıflandırma" başlıklı 72. maddesinde; "Astsubayların yeniden sınıflandırılması hakkında (d) bendi hariç olmak üzere 24 üncü madde esasları uygulanır." kuralına, "Yeniden sınıflandırma:" başlıklı 24. maddesinde, "Subaylar, aşağıdaki durumlarda yeniden sınıflandırılırlar: a) Sıhhi sebepler: Sağlık durumları mensup oldukları sınıfın hizmetine elverişli olmadığı hakkında usulüne göre sağlık kurulu raporu alanlar, sınıflandırma kurullarınca beden kabiliyeti ve sınıflandırma yönetmeliği esasları dahilinde uygun görülen sınıflara geçirilirler. Beden kabiliyeti yönetmeliği ve sınıflandırma işlemi neticesinde, birden fazla sınıfta hizmet etmesi uygun görülenler bu sınıfların ihtiyacı da varsa, istedikleri sınıflara geçirilirler..." kuralına yer verilmiştir. Anılan Kanun'un "Temin ve yetiştirme" başlıklı 68. maddesinin dördüncü fıkrasında; "Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar. Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silâhlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanunî faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur." kuralı getirilmiştir. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi'nin 3. bölüm 3. Kısımının 9. maddesinin (e) fıkrasında, "TSK'ne uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenlerin işlemlerine; deneme süresinin başlangıç tarihinden itibaren dokuzuncu ay içerisinde başlanır. Hiçbir zaman deneme süresi olan bir yıllık süre geçirilmez. Deneme süresi içerisinde hava değişimi, istirahat ve benzeri sıhhi izin süresi toplamı doksan günü geçen sürelerde rapor alanların rapor almayı alışkanlık haline getirdiği kabul edilir. Bu şekilde rapor almayı alışkanlık haline getirenler TSK'da Görev Yapamaz, Sınıfı Görevini Yapamaz, Kuvvet Komutanlıkları (1) ve (2) Numaralı Sınıflandırma Çizelgesinde (+) İşaretli Sınıflarda Yeniden Sınıflandırılması Uygundur, Sınıfının Kıta Komutanlığı Olmayan Uygun Görev Yerlerinde Görev Yapar, Denizin Kıyı Teşkillerinde Görev Yapması Uygundur şeklinde rapor alanlar hakkında dokuzuncu ay beklenmeksizin TSK'dan ayırma işlemi yapılması maksadıyla EK-A'da örneği bulunan nitelik belgesi ivedilikle tanzim edilerek Dz.K.K.lığına gönderilir. Bu durumda olanlar için nitelik belgesinin 2'nci maddesi 'Bedeni, ruhi ve zihni sağlamlığı' olumsuz olarak değerlenidirilir ve bahse konu sağlık raporu belge olarak eklenir." kuralı öngörülmüştür. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, dış kaynaktan temin faaliyeti çerçevesinde muvazzaf astsubay olarak nasbedilen kişilerin, atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulacakları, atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenlerin, Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesileceği anlaşılmaktadır. Olayda; davacının Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olmasını müteakip temel askerlik eğitimine başlamadan önce ve nasıp edilmeden önceki aşamalarda verilen sağlık raporlarında mesleğe kabul bakımından bir engel görülmediği, son olarak TCG Sakarya Komutanlığında görevlendirilmeden önce "sağlam" ve "denizaltıcı olur" raporu verildiği, ancak Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesinin 25/07/2018 tarihli Sağlık Kurulu Raporuyla davacı hakkında "anksiyete bozukluğu" tanısı konulduğu ve "1 yıl süreyle denizin kara teşkillerinde görev yapması uygundur" kararı verildiği; söz konusu raporlara istinaden de yukarıda aktarılan ilgili Yönerge kuralı uyarınca davacı hakkında 13/06/2018 tarihli Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubaylığa Nasbedilen Personel İçin Tanzim Edilecek Nitelik Belgesi düzenlenerek "Bedeni, ruhi ve zihni sağlamlığı" zayıf olarak değerlendirildiği ve "Türk Silahlı Kuvvetlerinde kalması uygun değildir." hükmüne varıldığı, bunun üzerine Deniz Kuvvetleri Komutanının uygun görüşü Milli Savunma Bakanının onayı ile davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği görülmektedir. Dava konusu işlemin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Temini ve Statüler Arası Geçiş İşlemleri Yönergesi'nin 3. bölüm 3. kısım 9. maddesi uyarınca tesis edildiği görülmekle birlikte, deneme süresi içerisinde olanların Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin hangi durumlarda kesileceğinin, 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinde düzenlendiği, anılan düzenlemede ise ilgili Yönerge'de olduğu gibi "....Yeniden Sınıflandırılması Uygundur, Sınıfının Kıta Komutanlığı Olmayan Uygun Görev Yerlerinde Görev Yapar, Denizin Kıyı Teşkillerinde Görev Yapması Uygundur..." şeklinde rapor alanların nitelik belgelerinin doğrudan olumsuz düzenlenmesi gerektiği yönünde hüküm bulunmadığı, aksine anılan Kanun'un astsubaylar için düzenlenen 72. maddesinin göndermesiyle "Yeniden sınıflandırma" başlıklı 24. maddesinde, sıhhi sebepler ile subayların yeniden sınıflandırılacağının belirtildiği gibi, aynı Kanun'un 7. maddesinde, kanunlarda ve kanunlara dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerde yazılı haller dışında, subaylığa ve astsubaylığa son verilemeyeceğinin açık şekilde düzenlendiği görüldüğünden, normlar hiyerarşisine de aykırı olacak şekilde, davacının durumunun 926 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmeden,''Silahlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir'' kanaati ile düzenlenen nitelik belgesi uyarınca, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından onanması gerektiği görüşüyle, Daire kararına katılmıyoruz </body></html>