Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/5015 E. , 2025/5876 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/5015 Karar No : 2025/5876 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bahçelik 3. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Kayseri ili, Develi ilçesi, ...mahallesinde yer alan ve davacının hissedarı olduğu ... ada, ... parsel (yeni ... ada ... parsel) sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kayseri ili, Develi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın dava dışı ... ve ... adına kayıtlı olduğu, davacının mülkiyetinde bulunmadığı, davacı tarafından söz konusu taşınmaza yönelik olarak tapu iptali ve tescil davası açıldığı belirtilmekte ise de halihazırda taşınmazın davacının mülkiyetine geçmediği, bu itibarla; uyuşmazlığın mülkiyet hakkını ilgilendiren işlemden kaynaklandığı ve doğrudan malikin tasarrufuna yönelik olduğu sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlem ile davacı arasında meşru ve güncel bir menfaat ilişkisi bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; davacı tarafından işleme konu taşınmaza yönelik olarak davacı tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan tapu iptali ve tescili davasının lehine sonuçlanması durumunda, toplulaştırma işlemine karşı yeniden dava açabileceği, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen açıklama ile reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisinin kişisel, meşru ve güncel olması gerektiği, somut olayda taşınmazın bir takım sebeplerle başkasına devredildiği, ancak geri istendiğinde alınamadığı, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptal ve tescil davası açıldığı ve davanın derdest olduğu, idari yargıda dava açma hakkının süreye bağlı olması nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava lehe sonuçlansa dahi iptal davası açma hakkının kaçırılabileceği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bekletici mesele yapılması gerektiği belirtilerek, hukuka aykırı olan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılabileceği hükmüne yer verilmiştir. İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görülebilmesi için ön koşullardan olan ehliyet, yani idari işlemle dava açacak kişi arasında "menfaat ilgisi"nin bulunup bulunmadığının yargı yerince takdir edileceği açıktır. İptal davasına konu edilecek işlem ile davacı arasında menfaat ilişkisinin kurulabilmesi gerek doktrinde gerekse yargı içtihatlarında belirlendiği üzere ancak kişisel, meşru ve güncel bir ilginin varlığıyla mümkündür. Dosyanın incelenmesinden; toplulaştırma işlemine tabi tutulan Kayseri İli, Develi İlçesi, ...'de bulunan ... ada, ... parsel (yeni ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazın mülkiyetinin, dava dışı (...) kişilere ait olduğu, davacı tarafından anılan parsellere ilişkin olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyası üzerinden açılan "Tapu İptal ve Tescil Davasının" devam ettiği, UYAP üzerinden yapılan incelemede ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E. ..., K. ... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, söz konusu kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve E. ..., K. ... sayılı kararı ile kaldırılarak esastan incelenmek üzere ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği, anılan Mahkemenin bu konuda vereceği karar sonucunun beklenmesi makul sürede yargılanma hakkı kapsamında mümkün olmamakla birlikte, davaya konu uyuşmazlıkta olduğu gibi mülkiyet iddiası bulunan taşınmazlar yönünden, mülkiyet iddiası bulunan şahısların toplulaştırma işlemine karşı iptal davası açabileceğinin kabulü gerektiği, öte yandan davacının, tapu iptali ve tescil davasının sonucunu beklemesi halinde idari yargı mercii nezdinde dava açma süresini kaçırabileceği gibi, tapu iptali ve tescil davasının lehine sonuçlanması halinde dava hakkını kullanamamış duruma düşeceği, bu durumda, davacının mülkiyet hakkı konusundaki iddiasını yargı yoluna taşıdığı ve yargılamanın hâlâ devam ettiği dikkate alındığında davaya konu taşınmaz yönünden toplulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açmaya ehliyetli olduğunun kabul edilerek işin esası incelenerek karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Diğer taraftan, bu davada nihai karar verilinceye kadar tapu iptali ve tescil davasının reddedilerek sonuçlanması ve kesinleşmesi halinde ise ehliyet hususunun oluşan hukuki duruma göre yeniden değerlendirilebileceği tabiidir. Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>