Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/2218 E. , 2025/5739 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2218 Karar No : 2025/5739 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-... 2-... VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVACI : ... Mirasçısı ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı (temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında sehven "... parsel sayılı" şeklinde yazılmıştır.) taşınmaz üzerinde bulunan gecekondunun 775-2981 (3290-3366) sayılı Kanunlar ve ilgili Yönetmelikler uyarınca tasfiyesi, tapu tahsis belgesinin iptali, hak sahibine enkaz bedeli ödenmesi ve Belediyelerin Arsa, Konut ve İşyeri Üretimi, Tahsisi, Kiralaması ve Satışına Dair Genel Yönetmelik'in 17. maddesi uyarınca konut tahsis edilmesine ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında 21/04/2017 onay tarihli 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Nazım ve Uygulama İmar Planı Tadilatının iptali istemiyle aynı davacılar tarafından açılan davada yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin tapu tahsis belgesinin iptali ile söz konusu taşınmazın tahliyesine ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümen Kararının iptali istemiyle açılan davada, .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih E:... K:... karar sayılı "ret" kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 03/06/2015 tarih E:2013/7187 K:2015/4800 sayılı kararında yer alan "davalı idare tarafından, enkaz bedeli ödenerek ve konut tahsis edilerek tapu tahsis belgesinin iptal edildiği belirtilmiş ise de; yukarıda da açıklandığı üzere, başka bir yerden arsa veya konut hissesi tahsis edilebilmesi için, öncelikle gecekondunun bulunduğu yerde muhafaza edilememesinin gerektiği, uyuşmazlığa konu gecekondunun bulunduğu yerde muhafaza edilemediğine ilişkin davalı idare tarafından bilgi ve belge sunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği" şeklindeki gerekçesi ile bozulduğu ve ilk derece Mahkemesince bozma kararına uyularak işlem iptal edildiği ve kararın 25/12/2019 tarihinde kesinleştiği; öte yandan, dava konusu parselde bulunan gecekondunun konut vasfını kaybederek terk edilmiş bulunduğu sabit olmakla birlikte, yukarıda yer verilen Danıştay kararında altı çizilen hususların tespitinin sağlandığı, dava konusu parselin "Turizm+Ticaret" fonksiyonda kaldığı ve tapu tahsis belgesinin tapuya dönüştürülmesi imkanının kalmaması sebebiyle davalı idarece gecekondunun tasviyesi, enkaz bedelinin ödenmesi ve karşılığında konut tahsisine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılardan ... ve ... tarafından; tadilat imar planı ile davacıların tapusunun verilmemesinin amaçlandığı, tapu tahsis belgesinin iptali istemiyle açılan davalarda verilen iptal kararları sonrası idare tarafından yapılan imar planının kamusal bir amacının bulunmadığı, asıl amacın davacıların tapu tahsis belgesinden kaynaklanan mülkiyet hakkının ortadan kaldırılması olduğu, bu kapsamda imar planının iptali istemiyle açılan davada yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, imar planının şehircilik ilkelerine uygun olmadığı yolunda görüş bildirildiği; öte yandan uyuşmazlık konusu gecekondunun halen davacılar tarafından kullanılmakta olduğu ve belirtilen adreste davacıların ikamet ettiği, bu hususu gösteren video kaydının dava dosyasına taraflarınca ibraz edildiği, davacıların uyuşmazlık konusu taşınmazda 1960'dan bu yana yaşamakta olduğu ileri sürülmektedir KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Dairemiz kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan gecekondunun 775-2981 (3290-3366) sayılı Kanunlar ve ilgili Yönetmelikler uyarınca tasfiyesi, tapu tahsis belgesinin iptali, hak sahibine enkaz bedeli ödenmesi ve Belediyelerin Arsa, Konut ve İşyeri Üretimi, Tahsisi, Kiralaması ve Satışına Dair Genel Yönetmelik'in 17. maddesi uyarınca konut tahsis edilmesine ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararı tesis edilmiştir. Bunun üzerine, anılan encümen kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2981 sayılı “İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun”un dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan “Tespit ve değerlendirme işlemleri” başlıklı 8. maddesinde; tespit kapsamına, temel inşaatı tamamlanmış veya sömel betonları dökülmüş olmak kaydı ile hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa veya arazilerdeki inşaatına Kanunun 14. maddesinin (f) fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken, kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konut olarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondular ile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tüm yapıların dahil olduğu hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 10. maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre, hazine, belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapıların, 12. madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisin yapıldığının tapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verileceği; tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkil edeceği, hak sahibi olmadığı halde tapu verilen kişilerin tapularının resen iptal edileceği belirtilmiş; Kanun'un 13. maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde, hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerinde ıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsis edileceği; gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesinden başka bir arsa veya hisse verileceği; aynı maddenin 2. fıkrasında da, bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlara, bir gecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgelerde yapılmış ıslah imar planı içinde meydana gelen boş imar parsellerinin müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esasına göre verileceği hükmüne yer verilmiş; 14. maddesinde ise, bu Kanun hükümlerinden yararlanamayacak olan yapılar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, dava konusu parselde bulunan gecekondunun konut vasfını kaybederek terk edilmiş bulunduğu, dava konusu parselin "Turizm+Ticaret" fonksiyonda kaldığı ve tapu tahsis belgesinin tapuya dönüştürülmesi imkanının kalmaması sebebiyle davalı idarece gecekondunun tasviyesi, enkaz bedelinin ödenmesi ve karşılığında konut tahsisine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı ile reddedilmiş ise de; İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... Mahallesi, ... ada (Yeni ... ada), ... parsel (yeni ... parsel) ve bir kısım tescil dışı alana ilişkin 21/04/2017 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatının iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 05/02/2025 tarih ve E:2022/1242, K:2025/406 sayılı kararıyla onandığı, dolayısıyla belirtilen taşınmazın turizm+ticaret fonksiyonunda kalmasına yönelik yapılan imar planı değişikliğinin idari yargı kararı ile iptal edildiği görülmektedir. Bu durumda; 21/04/2017 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatının idari yargı kararı ile iptal edildiği hususu gözetildiğinde, davacının taşınmazının mer'i planlara göre bulunduğu yerde korunamayacak durumda olup olmadığının söz konusu iptal kararı da göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi ve yapılacak bu değerlendirmenin sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmakta olup; dava konusu parselin meri imar planında "Turizm+Ticaret" fonksiyonda kaldığı ve tapu tahsis belgesinin tapuya dönüştürülmesi imkanının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>