Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/3911 E. , 2025/5694 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/3911 Karar No : 2025/5694 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Edirne ili, Uzunköprü ilçesi, ... Mevkinde, Edirne Çakmak 3. Kısım Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri projesi kapsamında yapılan arazi toplulaştırmasının ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazı yönünden iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davacının maliki olduğu taşınmazı kapsayan alanda yapılan dava konusu toplulaştırma işlemi ile taşınmazın mevcut konumunun korunduğu, parselin geometrik şeklinin düzgün oluşturulduğu, kuzeyinin ve kuzeydoğusunun yola ana cepheli olduğu, toprak sınıflandırılması yönünden ise yeni parselin, toplulaştırma öncesi parsel ile aynı özelliklere sahip olduğu, dava konusu parsellere yönelik toplulaştırma işlemine ilişkin kamu yatırım payı kesinti miktarının yasal sınırın altında yapıldığı dolayısıyla dava konusu toplulaştırma işleminin dava konusu parsel yönünden toplulaştırma amacı, ilkeleri ve hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, toplulaştırmaya yönelik itirazlarının davalı idarece cevaplandırılmadığı ve değerlendirilmediği, taşınmaz üzerinde çok yıllık meşe anıt ağaçlarının korunmayarak başkasına verildiği, sabit tesislerin korunmadığı, bilirkişice bu durumun incelenmediği yapılan toplulaştırmanın ilgili mevzuata uygun olmadığı, toplulaştırmaya konu üç parseline ilişkin ayrı ayrı dava açtığını, kesinti tutarının yasal orandan fazla olduğu ve mevzuata uygun yapılmadığı dolayısıyla davanın reddine dair temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; toprağın verimli şekilde işletilmesini, işletilmesinin korunmasını, birim alandan azami ekonomik verimin alınmasını, tarım üretiminin sürekli olarak artırılmasını, değerlendirilmesini ve buralarda istihdam imkanlarının artırılmasını, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasının ve küçülmesinin önlenmesini sağlamak olduğu hükme bağlanmıştır. Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin, "Talimat Hazırlanması" başlıklı 71. maddesinde, Genel Müdürlüğün bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak, kolaylaştırmak, tamamlamak ya da açıklamak maksadıyla talimat çıkarmaya yetkili olduğu düzenlenmiştir. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından Haziran 2010'da çıkarılan "Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı'nın 19. maddesinde yer alan "Yeni Parselasyon Planlamasında Dikkat Edilecek Hususlar" başlıklı bölümde, maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılması, maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılması, umumi yola (asfalt, şose) bitişik olan parsellerin yine imkanlar ölçüsünde aynı yerde verilmesi, toplulaştırma alanındaki işletme yapı ve tesisleri ile bağ, bahçe vb. sabit tesislerin imkan ölçüsünde maliklerine verilmesi, birden fazla sabit tesisi bulunan maliklerin bu arazi parçalarından mümkün olduğu kadar birinin etrafında tercih vermek zorunda olması, her parselin yol ve sudan faydalanacak şekilde planlanması, küçük işletmelere ait parsellerin, yol ve sudan faydalanabilmesi için, gerektiğinde hisselendirilmesi, parsel şeklinin zorunlu durumlar dışında dikdörtgen olmasına ve en/boy oranının 1/3 - 1/7 arasında bulunmasına dikkat edilmesi(...), işletmeyi oluşturan maliklere ait arazinin bir arada değerlendirilebilmesi, maliklerin istekleri halinde tek parselde payları oranında adlarına hisseli olarak tescil edilmesi, parsel yerleştirilmesinde hısım ve hasım ilişkilerine dikkat edilmesi, arazi maliklerinden birden fazla ve komşu köylerde arazisi bulunanların arazilerinin ikamet ettikleri köyün sınırına yakın olacak şekilde planlanmaya çalışılması, blokların düzgün şekilli olmayan kısımlarına büyük parsellerin yerleştirilmeye çalışılması, düşük dereceli arazinin mümkün olduğu ölçüde eski sahiplerine bırakılması veya kendi aralarında toplulaştırılması, verasete iştiraklerden aynı maliklere ait olan arazinin bir işletme olarak değerlendirilmesi, davalı arazinin her birinin ayrı bir işletme olarak değerlendirilmesi, hisse uyuşmazlıkları giderilemeyen parsellerin her birinin ayrı bir işletme olarak değerlendirilerek eski maliklerine aynı hisselerle tescil ettirilmesi, bu araziden malik ve hisse oranları aynı olanların bir arada toplulaştırılabilmesi, Talimatın 9. maddesi kapsamında yer alan tesislerin bulunduğu parsellerin, planlamada öncelikle bulunduğu yerde bırakılmaya çalışılması hususlarına dikkat edilmesi gerektiği düzenlemesine yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacının maliki olduğu dava konusu taşınmazı kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işlemine ilişkin davanın belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiş ise de; davacının söz konusu proje kapsamında toplulaştırmaya konu edilen üç eski kadastro parselinin olduğu; bunların herbirinin ayrı ayrı dava konusu edildiği, söz konusu parsellerden bu dava konusu olan eski müstakil hisseli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma ile oluşturulan ... ada ... parsel sayılı taşınmaz içerisinde olduğu yerde bırakıldığı; davacının ayrı bir konumda bulunan bir diğer parseli olan eski ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ise büyük kısmının da bulunduğu yerde oluşturulan ... ada ... parsel sayılı toplulaştırma parseli içerisinde bırakıldığı ancak yaklaşık 700 metrekarelik kısmının ise ... ada ... parsele eski ... ada ... parsel sayılı taşınmazın yanına taşındığı aynı şekilde üzerinde bağ omcaları, bir kısım meyve ağaçları bulunan eski ... ada ... parselin de konumundan taşınarak yeni ... ada ... sayılı parsel içerisine alındığı ve tam hisse ile maliki olduğu eski parselde sabit tesisleri korunmayarak toplulaştırma uygulaması yapıldığı görülmektedir. Dava konusu edilen eski ... ada ... parsele ilişkin kısmı yönünden; taşınmazda davacının tek başına müstakilen sahibi olduğu sözü edilen sabit tesisleri korunmadığı gerekçesiyle verilen toplulaştırmanın iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 03/11/2025 tarih ve E:2025/3324, K:2025/5690 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir. Arazi toplulaştırması niteliği dikkate alındığında uygulama alanı kapsamında taşınmazları bulunan maliklerin parçalı olan arazilerinin mümkün mertebe tek parsel etrafında birleştirilerek tarımsal üretimin verimliliğinin artırılması amaçlanmaktadır. Ancak bu amaç doğrultusunda uygulama yapılırken anılan ilgili mevzuat ve Talimatnamede belirtilen mülkiyet, taşınmazın konumu, hasım-hısım ilişkisi gibi diğer hususların da dikkate alınması gerektiği tabiidir. Bu kapsamda davacı tarafından açılan davalara konu eski ... ada ..., ... ve ... parseller yönünden de toplulaştırma konusu parseller arasında bağlılık ilişkisi olması nedeniyle dava konusu parsellerin ayrı dava konusu olsalar da bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiği ayrıca davacıya ait toplulaştırma konusu parsellerin eski haliyle 1/1 hisseli müstakil mülkiyete konu olduğu, dava konusu parsellerden yeni ... ada ... parselin kısmen ... ada ... parsel sayılı taşınmazından bir kısmı alınarak eski ... ada ... parsele taşınarak ve başkalarının parsellerine eklenerek hisseli olarak oluşturulduğu, bir kısmının da yerinde korunarak yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmazın oluşturulduğu, parsellerin eski ve yeni konumları, verimlilik, en boy sulama imkanı gibi teknik ve fiziki koşulları gözetildiğinde, müstakil parsellerde mülkiyet hakkının bağımsız, daha kolay ve verimli kullanılabilir durumda iken yeni parsellerde davacının başkalarıyla müşterek hisseli hale getirildiği ve verilecek mahkeme kararları birlikte uygulanacağından aralarındaki irtibat hususları da gözetilerek uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 03/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>