Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/3866 E. , 2025/5141 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3866 Karar No : 2025/5141 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İkmal Okul Komutanlığında ... olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin, yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine yeniden atanarak Tekirdağ ili, 66. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında görevlendirilen davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri uyarınca hakkında yeniden yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya isnad edilen, "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" eyleminin, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin (i) bendinde sayılan; verilen ceza ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi her türlü mahkumiyetin uzman erbaş olmaya engel kabul edilen suçlar arasında bulunmamakta ise de; Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 11. maddesinin (d) fıkrasının "Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, araştırılır." kuralı ve davacı hakkında güvenlik soruşturması sırasında edinilen bilgilerin vasıf ve mahiyeti ile görevin önemi ve gerektirdiği nitelikler de dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının uzman erbaşlığa engel suçlar içerisinde olmadığı gibi, söz konusu "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçu kapsamında bilahare Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararının verildiği, bu kararla beraber hakkında yapılan soruşturma işlemlerinin hukuk aleminde ortadan kalktığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul İkmal Okul Komutanlığında ... olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin, yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine yeniden atanarak Tekirdağ ili, 66. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında görevlendirilen davacı hakkında, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri uyarınca yeniden yapılan güvenlik soruşturmasının, "Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca K:... sayılı (... soruşturma sayılı) dosyasında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde kabul etmek ve bulundurmak" suçundan 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulması yönünde karar verildiği" yolundaki bilgiye istinaden olumsuz sonuçlandığı değerlendirilerek, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem tesis edilmiş; bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin (dava konusu işlemin yürürlükteki haliyle) 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde uzman erbaşlar için; "İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt'a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak" şartı aranmaktadır. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasında, "Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır." kuralı; ikinci fıkrasında, "Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." kuralı; "Arşiv araştırması" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." kuralı; "Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." kuralı; "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında ise, "(2) Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir. (3) Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur." düzenlemesi yer almıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Kamu davasını açmada takdir yetkisi" başlıklı 171. maddesinde, (1) Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir. (2) Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilir. Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir. (3) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için; a) Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması, b) Yapılan soruşturmanın, kamu davası açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi, c) Kamu davası açılmasının ertelenmesinin, şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması, d) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. (4) Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmediği takdirde, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez. (5) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir. (...)" kuralı bulunmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare Mahkemesi kararının mevzuat kısmında; 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile bu kanuna dayanılarak hazırlanan ve 12/04/2000 tarih ve 24018 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği hükümleri yer almış ise de; uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin (işlemin yürürlükteki haliyle) 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ve 17/04/2021 tarih ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümlerine dayanılarak, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirmesi üzerine tesis edildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması hakkındaki değerlendirmenin, davalı idarece somut delilere dayandırılıp dayandırılmadığı hususunun hukuken irdelenmesi gerekmektedir. Bakılan olayda, davacı hakkında, güvenlik soruşturmasını olumsuz kılan "kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak" suçundan, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca ... soruşturma sayılı dosyasında yapılan ceza soruşturması kapsamında, söz konusu suç nedeniyle 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına karar verilmiş, bilahare anılan Başsavcılığın ... tarih ve Sor.No:..., K:... sayılı kararıyla, davacının erteleme süresi içerisinde herhangi bir ihlalde bulunmadığı gerekçesiyle üzerine atılı suçtan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, her ne kadar davacının, güvenlik soruşturmasının dayanağı "kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak" suçundan yapılan soruşturma sonucunda, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının kararlarıyla, önce 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, erteleme süresi sonrasında da kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de, söz konusu soruşturma kapsamındaki olguların vasıf ve mahiyeti ile birlikte davacının görev yapacağı kurumun önem ve hassasiyeti, davacı tarafından yürütülecek hizmetin önem ve özelliği dikkate alındığında, bu durumun davacının askeri personel olmasını engelleyecek nitelikte olduğu ve güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/11/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, İstanbul İkmal Okul Komutanlığında ... olarak görev yapmakta iken güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin, yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine yeniden atanarak Tekirdağ ili, 66. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında görevlendirilen davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu hükümleri uyarınca hakkında yeniden yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından dolayı sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak" başlıklı 191. maddesinin dördüncü fıkrasında; "Kişinin, erteleme süresi zarfında; a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi, b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması, c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır." düzenlemesine, Beşinci fıkrasında; "Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir. 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun "Erbaş ve erler tarafından uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılması" başlıklı Ek-1. maddesinin birinci fıkrasında; "Erbaş ve erlerden uyuşturucu veya uyuşturucu olarak kabul edilen diğer uyarıcı maddeleri kullanan veya bulunduran, kullanılması maksadıyla başkalarına veren, kullanımını kolaylaştırmak için donanım veya malzeme sağlayan veya kullanılmasını özendirenlere bu Kanundaki hükümlere göre disiplin kurulları tarafından yirmi günden az olmamak üzere kırk güne kadar (bu süre dâhil) hizmetten men cezası verilir." hükmü yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, 21/04/2022 tarihinde Değerlendirme Komisyonunca davacının durumunun değerlendirildiği ve yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde, hakkında "kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçundan 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve 1 yıl süreyle denetimli serbestlik hükümlerine tabi tutulması kararı verildiği" yönündeki bilgi notuna istinaden güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığının değerlendirildiği ve 30/05/2022 tarihli işlemle sözleşmesinin feshedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi konusunda idarelerin takdir hakkı bulunmakta ise de, davacı hakkında "kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak" suçundan, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı kararı ile beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve bir yıl süre ile denetimli serbestlik yaptırımına tabi tutulmasına karar verilmesi dışında başka bilgi ve belgenin olmadığı, uzman erbaş olarak görev yaptığı sürede uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı yönünde bir şikayet ve tespitin bulunmadığı gibi, soruşturmaya konu söz konusu fiilinin tekrarının da bulunmadığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden; davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum. </body></html>