Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/4279 E. , 2025/5186 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4279 Karar No : 2025/5186 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Toplum yararına program (TYP) kapsamında, Bitlis ili, ... İlköğretim Okulunda temizlik görevlisi olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle, program kapsamından çıkarılarak 31/12/2019 tarihi itibarıyla görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının toplum yararına program (TYP) kapsamında yaptığı görevin, Toplum Yararına Program Genelgesi'nin 9. maddesinin dördüncü bendi uyarınca sona erdirildiği, oysa Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği'nin 67. ve diğer maddelerinde, toplum yararına program (TYP) katılımcısı olmak yahut sonlandırılması için güvenlik soruşturması yapılmak veya olumsuz olmak şartının bulunmadığı, normlar hiyerarşisine aykırı olarak Kanun ve Yönetmelikte olmayan bir düzenlemenin Genelge hükümleri ile yürürlüğe konduğu, bu sebeple dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava açma (11/02/2020) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hükmedilen harçlar yönünden muafiyetin bulunduğu, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Toplum yararına program (TYP) kapsamında, Bitlis ili, ... İlköğretim Okulunda ... olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle program kapsamından çıkarılarak görevine son verilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ''Sigortalı sayılanlar'' başlıklı 4. maddesinde, ''Birinci fıkranın (a) bendi gereği sigortalı sayılanlara ilişkin hükümler;... g) Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen Toplum Yararına Çalışma Programlarından yararlananlar, hakkında da uygulanır. Bu fıkranın (g) bendinde sayılanlar için Türkiye İş Kurumu prim ödeme yükümlüsü olmakla birlikte bu Kanun kapsamında işyeri ve işveren sayılmaz.'' ve ''Uyuşmazlıkların çözüm yeri'' başlıklı 101. maddesinde, ''Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.'' kuralları yer almaktadır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun ''Görev'' başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, ''İş mahkemeleri; a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara, c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar.'' hükmüne yer verilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ''Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir..." ve "Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesi" başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasında, "İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir." kuralına yer verilmiştir. 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrası, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 48. maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendi ile yedinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan ve 12/03/2013 tarih ve 28585 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği'nin ''Tanımlar ve kısaltmalar'' başlıklı 4. maddesinde, ''Toplum yararına program (TYP): İşsizliğin yoğun olduğu dönemlerde veya yerlerde doğrudan veya yüklenici eli ile toplum yararına bir iş ya da hizmetin gerçekleştirilmesi yoluyla özellikle istihdamında zorluk çekilen işsizlerin çalışma alışkanlık ve disiplininden uzaklaşmalarını engelleyerek işgücü piyasasına uyumlarını amaçlayan ve bunlara geçici gelir desteği sağlayan programları''; ''İstekli: Hizmet alımına teklif verenleri,''; ''Yüklenici: Bu Yönetmelik kapsamındaki hizmetlerin yürütülmesi amacıyla sözleşme ve/veya protokol imzalanan hizmet sağlayıcıları,''; ''Katılımcı: Toplum yararına program, girişimcilik eğitim programları ve işbaşı eğitim programlara katılanları...'' ifade ettiği kuralı; ''Kurs ve programların uygulanması'' başlıklı 8. maddesinde; ''...bu Yönetmelik kapsamındaki aktif işgücü hizmetleri, işbirliği veya hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilir.''; ''TYP uygulanacak alanlar'' başlıklı 65. maddesinde; ''Çevre temizliği, kamusal altyapının yenilenmesi, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî okullarda çevre düzenlemesi, bakım onarım ve temizlik işleri yapılması, restorasyon, tarihî ve kültürel mirasın korunması, ağaçlandırma, park düzenlemeleri, vadi ve dere ıslahı, erozyon engelleme çalışmaları...'' ve ''TYP'nin tamamlanması'' başlıklı 72. maddesinde; ''TYP, sözleşmede belirlenen sürenin tamamlanmasıyla sona erer. Başlangıçta sözleşmede belirlenen TYP süresi sonradan uzatılamaz.” kuralları yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; toplum yararına programın (TYP) temel hedefinin, bir taraftan toplum yararına bir iş ya da hizmetin gerçekleştirilmesi, diğer taraftan istihdamında zorluk çekilen işsizlere geçici gelir desteği sağlamak olduğu; programın uygulanması ve süresi, programa katılım koşulları, katılımcıların taşıması gereken koşullar ile katılım süresi gibi hususların, 12/03/2023 tarih ve 28585 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği'nde tüm detayları ile düzenlendiği anlaşılmaktadır. Olayda; davacının, Bitlis ili,... İlköğretim Okulunda temizlik görevlisi olarak görev yaparak toplum yararına program (TYP) kapsamında çalışmakla iş görme edimini yerine getirdiği, böylece katılımcı ile katılımcıyı çalıştıran taraf arasında belirli süreli iş sözleşmesi kurulduğu, toplum yararına programdan (TYP) yararlanma süresinin sona ermesiyle sözleşmenin de sona erdiği, dolayısıyla taraflar arasında idare hukuku alanına giren bir ilişkinin mevcut olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca, 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlerin görüm ve çözümünün, İş Mahkemelerinin görev alanına girdiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adlî yargı yerinin görevli olduğu açıktır. Bu itibarla, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekmekte iken, işin esasına girilmek suretiyle verilen dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava açma (11/02/2020) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava açma (11/02/2020) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 24/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>