Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2025/3960 E. , 2025/5831 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2025/3960 Karar No : 2025/5831 KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- DAVALILAR : ... Bakanlığı ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Davacı tarafından, görevden uzaklaştırma ve meslekten çıkarma cezası nedeniyle açıkta kaldığı döneme ilişkin olarak 300.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın enflasyon farkı oranında işletilecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; ... ili Taşova İlçe Jandarma Karakol Komutanlığı emrinde jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacının ... günlü, E-... sayılı işlemle görevden uzaklaştırıldığı ve Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, meslekten çıkarma cezasının yargı kararıyla iptal edildiği, Davacının görevden uzaklaştırılması ve meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması nedeniyle kamu görevinden ayrı kaldığı sürelere ilişkin maaşlarının ödenmesi istemi yönünden; tam yargı davasının 08/12/2023 tarihinde açılmasını müteakip 12/12/2023 tarihinde idare tarafından ödeme yapıldığı anlaşıldığından, davanın bu kısım yönünden konusunun kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına; Davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması nedeniyle kamu görevinden ayrı kaldığı sürelere ilişkin maaşları üzerinden hesaplanan 16.112,36 TL tutarındaki yasal faizin ödenmesine; Davacının 3 ay süreyle görevden uzaklaştırılması işlemine karşı açtığı davanın süre aşımı nedeniyle görevden uzaklaştırma süresinin 3 ay uzatılması işlemine karşı açtığı davanın esastan reddine karar verildiği ve mezkur kararların istinaf yoluna başvurulmadan kesinleştiği anlaşıldığından, bu döneme ilişkin maaşları üzerinden hesaplanan 6.295,11 TL tutarındaki yasal faizin ödenmesi isteminin reddine; Davacının uyuşmazlık konusu tazminat kalemlerinin enflasyon farkı oranında işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin yasal dayanağı bulunmadığından reddine; Davacının 50.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi isteminin, koşulları gerçekleşmediğinden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, her ne kadar davacının hakkında görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanmasına dair işlemlerin iptali istemiyle açılan davalardan birinin süre aşımı sebebiyle birinin ise esastan reddine karar verildiği görülmüş ise de, söz konusu tedbir işlemlerinin davacının hakkında başlatılan disiplin soruşturması sebebiyle tesis edildiği, söz konusu disiplin soruşturması neticesinde davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziye edilmesine dair işlemin ise yargı kararıyla iptaline karar verildiği, davacının görevden uzaklaştırma tedbiri sebebiyle görevde bulunmadığı döneme ilişkin maaş alacağının davalı idarece davacıya ödendiği dikkate alındığında; davalı idarelerce yargı kararı gereği davacıya asıl alacağı ödendiği halde bu alacağın geç ödenmesinden kaynaklanan faiz alacağının ödenmemesinin haklı bir dayanağının bulunmadığı, davacının görevden uzaklaştırma tedbiri sebebiyle görevde bulunmadığı döneme ilişkin maaş alacağı için hesaplandığı bildirilen 6.295,11 TL faiz alacağı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf talebinin kısmen kabulü ile bu kısım yönünden mahkeme kararının kaldırılmasına ve görevden uzaklaştırma sebebiyle davacının görevde bulunmadığı döneme ilişkin maaş alacağı için işletilen 6.295,11 TL faiz alacağının davacıya ödenmesine, davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurusu ile davacı tarafın istinaf başvurusunun manevi tazminat talebi ile faizin enflasyon oranında ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1) Davalı idareler tarafından; davacıya ödenmesi gereken tüm parasal hakların ödendiği, yasal dayanağı olmayan faiz alacağının ödenmesinin kamu zararına yol açacağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği'nde (Seri no: 81) ve Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Müdürlüğünün ... tarihli görüş yazısında, haklarında açığa alma, göreve son verme, görevden çekilmiş sayılma ya da benzeri bir işlem tesis edilenlerden, yargı kararıyla göreve döndürülenlere, fiilen görev yapmadıkları döneme ait aylık ve diğer özlük haklarının ödemesi gerektiği, ancak mahkeme kararlarında ayrıca ödenmesine hükmedilmediği sürece faiz ödenmesine imkan bulunmadığının belirtilmesi nedeniyle faiz ödenmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, temyize konu kararın davacıya faiz ödenmesine ilişkin kısmı yönünden bozulmasına, diğer kısmı yönünden onanmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. 2) Davacı tarafından; davalı idareye yapılan başvurunun sonuçsuz kalması nedeniyle ... tarihinde 300.000,00 TL maaş alacağı davası açıldığını, dava açıldıktan sonra ... tarihinde faizsiz şekilde 300,838,06 TL'nin davacıya ödendiğini, mahkemece maaş alacağı için karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği; ancak bu kısım yönünden yargılama giderlerine ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu; davacının ordudan atılması nedeniyle kişilik haklarının zedelendiği, şeref ve haysiyetinin rencide edildiği belirtilerek manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bu kısımlar yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Taraflarca temyize cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin 16.112,36 TL.lik kısım yönünden reddi ile bu kısımlar yönünden kararın onanması, davalı idarenin temyiz isteminin 6.295,11 TL'lik kısım yönünden kabulü ile bu kısım yönünden kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : ... İl Jandarma Komutanlığı emrinde jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma nedeniyle ... günlü, E-... sayılı işlem ile 3 ay süreyle görevden uzaklaştırılmasına karar verildiği, daha sonra ... günlü, ... sayılı işlem ile görevden uzaklaştırma süresinin (3) ay süreyle uzatıldığı ve disiplinsizliği alışkanlık hâline getirdiğinden bahisle Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, mezkur kararın yargı yoluyla iptal edilmesi üzerine açıkta kaldığı döneme ilişkin olarak 300.000,00 TL maddi ve 50.000,00 manevi tazminatın enflasyon farkı oranında işletilecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi talebiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : Anayasa'nın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında; idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır. İdare kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup, idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilir. İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya eksiklik şeklinde tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşir ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açar. İdareler yapmakla yükümlü oldukları kamu hizmetleri sırasında önce yeterli örgütleri kurmak, bu örgütlere zararlı sonuç doğurabilecek bir olayın meydana gelmesini önleyecek gerekli personel ile hizmetin gerektirdiği araç ve olanakları sağlamakla görevlidirler. Bunların zamanında sağlanamaması ve yerine getirilmesindeki kusur sonucu hizmetin hiç işlememesi veya geç ve noksan işlemesine sebebiyet verilmiş olması, idarelere zarar gören bu kimselerin zararlarının tazmini sorumluluğunu yükler. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : I. Davacının temyiz istemlerinin incelenmesi; A) Manevi tazminat talebinin reddine ilişkin kısım: Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın manevi tazminata ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısım : Davacı tarafından 08/12/2023 tarihinde, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 300.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 301.000,00 TL tazminat ödenmesi talebiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Davalı idare tarafından, davacının görevden uzakta kaldığı ve meslekten çıkarıldığı döneme ilişkin parasal hakları için 300.838,06 TL (davacının talebinden fazla olacak şekilde) 06/12/2023 tarihli ödeme emrine istinaden 13/12/2023 tarihinde ödenmiştir. Dilekçe ret kararı üzerine davacı tarafından 08/02/2024 tarihli dilekçe ile dava yenilenmiş, mahrum kaldığı maaş alacakları ve bunlara işletilecek faiz yönünden 300.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın enflasyon oranında faiziyle birlikte ödenmesi talep edilmiştir. Davacı tarafından 13/12/2023 tarihinde 300.838,06 TL tahsil edildiği halde, 08/02/2024 tarihli dava dilekçesinde yeniden bu paranın tahsili talebinde bulunulmuştur. Davalı idarenin 14/05/2024 tarihi birinci savunma dilekçesinde davacıya ödeme yapıldığının bildirilmesini müteakip, davacının 28/05/2024 tarihli savunmaya cevap dilekçesinde, idare tarafından yapılan ödeme beyan edilmek suretiyle idarenin zararı tazmin etmesi sebebiyle davanın konusuz kalması durumunda idare aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin talep edildiği görülmüştür. Davacının 300.000,00 TL maddi tazminat talebine konu parasal hakları, davanın yenilenmesine ilişkin davanın açıldığı (08/02/2024) tarihten çok önce 06/12/2023 tarihli ödeme emrine istinaden 13/12/2023 tarihinde ödenmiş olduğundan, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz talebinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır. II. Davalı idarenin temyiz istemlerinin incelenmesi; A) Meslekten çıkarma cezası nedeniyle açıkta kaldığı döneme ilişkin faiz alacağına ilişkin kısım: Davacı tarafından, İçişleri Bakanı tarafından 15/08/2022 tarihinde onaylanan, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kararın iptali talebiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, savunma istem yazısında 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin 4. fıkrasında bahsi geçen "(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmemesi ve davacının bu hakları kullanmasına imkan tanıyacak şekilde düzenlenmemesi sebebiyle davacının istinaf talebinin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Mezkur karar, Dairemizin 09/12/2025 günlü, E:2023/6517, K:2025/5830 sayılı kararıyla onanmak suretiyle kesinleşmiştir. Davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin işlem, yargı kararıyla iptal edilmiş olduğundan, bu döneme ilişkin maaşları üzerinden hesaplanan 16.112,36 TL faiz tutarının ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. B) Görevden uzaklaştırma işlemi nedeniyle açıkta kaldığı döneme ilişkin faiz alacağına ilişkin kısım: Davacı tarafından, ... İl Jandarma Komutanlığının ... günlü, E-... sayılı işlemi ile görevinden uzaklaştırılmasına ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verildiği, anılan kararın kanun yoluna başvurulmaması suretiyle kesinleştiği; Davacının disiplin soruşturması kapsamında görevden uzaklaştırma süresinin (3) ay süreyle uzatılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan kararın kanun yoluna başvurulmaması suretiyle kesinleştiği görülmektedir. Nitekim, İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/10/2023 günlü, E:2023/31, K:2023/36 sayılı emsal nitelikli kararında "idarenin, görevden uzaklaştırma işleminin tesisinde kusurlu olduğunun, memurun fiilen görevinin başında olmasına engel teşkil eden idari işlemin (hukuki engelin) yani görevden uzaklaştırma işleminin hukuka aykırılığının ortaya konulması gerektiği açıktır." denilmek suretiyle davacıların "görevden uzaklaştırıldıkları döneme ilişkin ek ders ücretlerinin görevden uzaklaştırma işlemi bir yargı kararı ile iptal edilmedikçe yasal faiziyle birlikte ödenmesinin kanunen mümkün olmadığına" karar verilmiştir. Davacının görevden uzaklaştırılmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda, davanın süre yönünden ya da esastan reddine karar verilmiş olduğu dikkate alındığında, bu döneme ilişkin maaşları üzerinden hesaplanan 6.295,11 TL faiz tutarının ödenmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın manevi tazminatın reddine ve karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİNE, 4. Anılan kararın ... TL faiz ödenmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, 5. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN KABULÜNE, 6. Anılan kararın ... TL faiz ödenmesine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 7. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 8. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>