Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/14535 E. , 2025/5564 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/14535 Karar No : 2025/5564 DAVACI : ... DAVALI : ... Bakanlığı DAVANIN KONUSU: İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde başpolis memuru olarak görev yapmakta iken çalışma yılını doldurup emekli yaşını beklemek üzere istifa ederek görevden ayrılan davacı tarafından, 26/12/2015 günlü, 29574 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Personeli Kimlik Kartları Yönetmeliği'nin 14. maddesinin değişik 5. fıkrasının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Başpolis memuru olarak görev yapmakta iken, hizmet süresini doldurduktan sonra istifa ederek emekliliği hak ediş yaşını beklemek üzere yaptığı başvurusunun kabul edildiği ve 29/09/2017 tarihinde ilişiğinin kesildiği, tarafına "Meslekten Ayrılan Emniyet Personeli Kimlik Kartı" verilmesi talebiyle 16/07/2018 tarihinde yaptığı başvurusunun da Emniyet Teşkilatı Personeli Kimlik Kartları Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 5. fıkrası dayanak gösterilerek 07/08/2018 günlü işlemle reddedildiği, dava konusu edilen anılan düzenlemenin Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesine aykırı olduğu, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında çalışma yılını doldurup istifa eden genel kolluk personeline "Meslekten Ayrılan Askeri Kimlik Kartı" verilerek orduevlerine, askeri ve sosyal tesislere giriş hakkı tanındığı ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: ... DÜŞÜNCESİ : Dava, başpolis memuru olarak görev yapmakta iken zorunlu hizmet süresini doldurduktan sonra istifa eden ve emekliliği için hak ediş yaşını beklemekte olan davacı tarafından, kendisine "Meslekten Ayrılan Emniyet Personeli Kimlik Kartı" verilmesi talebiyle davalı İçişleri Bakanlığı'na yapılan başvurunun reddi üzerine, işlem gerekçesi olarak ileri sürülen Emniyet Teşkilatı Personeli Kimlik Kartları Yönetmeliğinin 14. maddesinin 5. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 4/A maddesine dayanılarak hazırlanan ve 26/12/2015 gün ve 29574 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Personeli Kimlik Kartları Yönetmeliği'nin "Emeklilik halinde yapılacak işlemler" başlıklı 14. maddesinde : "(1) Emekli olan Emniyet Teşkilatı personelinin kimlik kartı ilişiği kesildiğinde birimi tarafından imha edilmek üzere teslim alınır. Başkanlık tarafından tanzim edilen emekli personel kimlik kartı personelin ikamet ettiği il emniyet müdürlüğüne gönderilir. (2) Emekli olan Emniyet Teşkilatı personeline 5 inci maddede belirtildiği şekilde ve aşağıdaki usule göre emekli kimlik kartı zimmetli olarak verilir : (...) (5) Hizmet süresini doldurmak suretiyle istifa ederek emekliliği hak ediş yaşını bekleyen personelin kimlik kartı görev yaptığı birim tarafından teslim alınarak imha edilir. Ancak, bu personele emekli kimlik kartı, sigortalı olarak çalıştığına bakılmaksızın emeklilik yaşını doldurarak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca Genel Müdürlükten “Emeklilik veya İkramiye Oluru” alınmasının istenmesi üzerine ve Genel Müdürlükçe emeklilik işlemi yapıldıktan sonra verilir. (...)" hükmü yer almaktadır. Yukarıda anılan Yönetmelik hükmünün incelenmesinden, ancak Emniyet Teşkilatından emekli olan personele ve belirli koşullara haiz olmaları şartıyla emekli personel kimlik kartı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakta olup, Teşkilattan zorunlu hizmet süresini doldurduktan sonra istifa ederek emekliliği hak ediş yaşını bekleyen, dolayısıyla henüz 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 28. maddesi hükmü uyarınca kendilerine yaşlılık aylığı bağlanmadığı için "emekli personel" niteliği kazanamamış olan kişilere emekli personel kimlik kartı verilmemesinde ve bu karta ancak emeklilik işlemleri yapıldıktan sonra hak kazanacakları yönünde getirilen düzenlemede eşitlik ilkesine ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Başpolis memuru olarak görev yapan davacının, hizmet süresini doldurduktan sonra istifa ederek emekliliği hak ediş yaşını beklemeye başladığı, aynı zamanda davalı idareye, tarafına "Meslekten Ayrılan Emniyet Personeli Kimlik Kartı" verilmesi talebiyle 16/07/2018 tarihinde başvuruda bulunduğu, başvurusunun Emniyet Teşkilatı Personeli Kimlik Kartları Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 5. fıkrası dayanak gösterilerek 07/08/2018 günlü işlemle reddedilmesi üzerine işlemin dayanağı olan Yönetmelik maddesinin iptali istemiyle incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurluğun Sona Ermesi" başlıklı 98. maddesinde; "Devlet memurlarının; a) Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması; b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi; c) Memurluktan çekilmesi; ç) İstek, yaş haddi, malûllük (…) [161] sebeplerinden biri ile emekliye ayrılması; d) Ölümü; hallerinde memurluğu sona erer." hükmüne, 2259 sayılı Polis Vazife ve Selâhiyet Kanunu'nun 1. maddesinde; "Polis, asayişi amme, şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkın ırz, can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder. Yardım istiyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet eder. Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve ilgili mevzuatın kendisine verdiği vazifeleri yapar." hükmüne, "Durdurma ve kimlik sorma" başlıklı 4/A maddesinde, "Polis, kişileri ve araçları; a) Bir suç veya kabahatin işlenmesini önlemek, b) Suç işlendikten sonra kaçan faillerin yakalanmasını sağlamak, işlenen suç veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek, c) Hakkında yakalama emri ya da zorla getirme kararı verilmiş olan kişileri tespit etmek, ç) Kişilerin hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi önlemek, amacıyla durdurabilir. Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için polisin tecrübesine ve içinde bulunulan durumdan edindiği izlenime dayanan makul bir sebebin bulunması gerekir. Süreklilik arz edecek, fiilî durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamaz. Polis, durdurduğu kişiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine ilişkin sorular sorabilir; kimliğini veya bulundurulması gerekli diğer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir. Durdurma süresi, durdurma sebebine esas teşkil eden işlemin gerçekleştirilmesi için zorunlu olan süreden fazla olamaz. Durdurma sebebinin ortadan kalkması halinde kişilerin ve araçların ayrılmalarına izin verilir. Polis, durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde, kendisine veya başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik gerekli tedbirleri alabilir. Bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez. (Ek cümleler: 27/3/2015-6638/1 md.) Ancak, el ile dıştan kontrol hariç, (İptal ibare:Anayasa Mahkemesinin 4/5/2017 tarihli ve E.: 2015/41, K.: 2017/98 sayılı Kararı ile) (…) Kolluk amirinin kararı yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Bu fıkra kapsamında yapılan araç aramalarına ilişkin olarak kişiye, arama gerekçesini de içeren bir belge verilir. Bu Kanun ve diğer kanunların verdiği görevlerin yerine getirilmesi sırasında, polis tarafından gerekli işlemler için durdurulan kişiler ve araçlarla ilgili hükümler saklıdır. Polis, görevini yerine getirirken, kendisinin polis olduğunu belirleyen belgeyi gösterdikten sonra, kişilere kimliğini sorabilir. Bu kişilere kimliğini ispatlamaları hususunda gerekli kolaylık gösterilir. Belgesinin bulunmaması, açıklamada bulunmaktan kaçınması veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması dolayısıyla ya da sair surette kimliği belirlenemeyen kişi tutularak durumdan derhal Cumhuriyet savcısı haberdar edilir. Bu kişi, kimliği açık bir şekilde anlaşılıncaya kadar gözaltına alınır ve gerekirse tutuklanır. Gözaltına ve tutuklamaya karar verme yetkisi ve usûlü bakımından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır. Kimliğinin tespiti amacıyla tutulan kişiye, kimliği tespit edildikten sonra ve talepte bulunması halinde, bu amaçla tutulduğuna ve tutulma süresine dair bir belge verilir. Kişinin kimliğinin belirlenmesi durumunda, bu nedenle gözaltına alınma veya tutuklanma haline derhal son verilir. Nüfusa kayıtlı olmadığı için kimliği tespit edilemeyen kişilerin nüfusa kayıtlarının temini için gerekli işlemler yapıldıktan sonra, 5 inci maddeye göre fotoğraf ve parmak izi tespit edilerek kayda alınır. Kimliği tespit edilemeyen kişinin yabancı olduğunun anlaşılması halinde, 5682 sayılı Pasaport Kanunu ve 5683 sayılı Yabancıların Türkiye’de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun hükümlerine göre işlem yapılır." hükmüne; Ek 4. maddesinde, "Polis, görevli bulunduğu mülki sınırlar içinde, hizmet branşı, yeri ve zamanına bakılmaksızın, bir suçla karşılaştığında suça el koymak, önlemek, sanık ve suç delillerini tesbit, muhafaza ve yetkili zabıtaya teslim etmekle görevli ve yetkilidir. Bu madde hükmü gereğince bir suça müdahale eden polise karşı işlenen suçlar görevli memura karşı işlenmiş suç; müdahalede bulunan polisin işlediği suçlar ise görevli memurun işlediği suç sayılır." hükmüne; Ek 7. maddesinde, "Polis, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasa düzenine ve genel güvenliğine dair önleyici ve koruyucu tedbirleri almak, emniyet ve asayişi sağlamak üzere, ülke seviyesinde ve sanal ortamda istihbarat faaliyetlerinde bulunur, bu amaçla bilgi toplar, değerlendirir, yetkili mercilere veya kullanma alanına ulaştırır. Devletin diğer istihbarat kuruluşlarıyla işbirliği yapar" hükmüne yer verilmiştir. Emniyet Teşkilatı personeli ve emeklilerine verilecek kimlik kartlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla, Emniyet Teşkilatı personeli ve emeklilerine verilecek personel kimlik kartlarının türleri, basımı, verilme, değiştirilme, geri alınma ve imha edilmesine ilişkin usul ve esasları kapsayan ve 04/07/1934 günlü, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun 4/A maddesine dayanılarak hazırlanan Emniyet Teşkilatı Personeli Kimlik Kartları Yönetmeliği 26/12/2015 günlü, 29574 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin "Emeklilik halinde yapılacak işlemler" başlıklı 14. maddesinde, "(1) Emekli olan Emniyet Teşkilatı personelinin kimlik kartı ilişiği kesildiğinde birimi tarafından imha edilmek üzere teslim alınır. Başkanlık tarafından tanzim edilen emekli personel kimlik kartı personelin ikamet ettiği il emniyet müdürlüğüne gönderilir. (2) Emekli olan Emniyet Teşkilatı personeline 5 inci maddede belirtildiği şekilde ve aşağıdaki usule göre emekli kimlik kartı zimmetli olarak verilir: a) Emekli safhası başlayan personel için, sivil kıyafetle çekilmiş dijital fotoğrafı birimi tarafından PBS üzerinden elektronik ortamda Başkanlığa gönderilir. b) Emekli personel için, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, kan grubu ve sivil kıyafetle çekilmiş dijital fotoğrafı, kimlik kartı almak üzere müracaat ettiği birim tarafından PBS üzerinden elektronik ortamda Başkanlığa gönderilir. c) PBS üzerinde kaydı bulunmayan emekli Çarşı ve Mahalle Bekçileri ve diğer hizmet sınıflarından emekli personele yeni kimlik verilmesine esas olmak üzere gönderilecek veriler, kimlik kartı tanzim edilmesinde sakınca bulunup bulunmadığı incelenmek suretiyle, kimlik kartı düzenlenmesi talebi ile Başkanlığa gönderilir. (Ek cümle:RG-5/12/2018-30616) Ancak, PBS üzerinden kaydı bulunan ve daha önce emekli kimlik kartı düzenlenmiş personel için bu husus uygulanmaz. ç) Emekli personelin kusurlu olarak iki defadan fazla kimlik kartını kaybetmesi halinde tekrar emekli kimlik kartı verilmez. (3) (Değişik:RG-5/12/2018-30616) Meslekten veya memuriyetten çıkarma cezalarını gerektiren bir suçtan veya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen suçlardan dolayı; a) Hakkında adli veya idari soruşturma/kovuşturma açılan personelin, b) Tutuklu veya hükümlü bulunan personelin, c) Hakkında görevden uzaklaştırma kararı verilen personelin, emekli olması durumunda, 12 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hüküm saklı kalmak kaydıyla, emekli kimlik kartı verilmez. Ancak, bu personele idari yönden meslekten veya memuriyetten çıkarma cezası verilmemesi, adli yönden ise memurluğa engel olmayacak bir ceza alması veya beraat etmesi halinde emekli kimlik kartı verilir. (4) Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinden; a) Akıl hastalığı veya psikolojik rahatsızlığı nedeniyle malulen emekli olanlara, b) Akıl hastalığı veya psikolojik rahatsızlığına ilişkin sağlık raporu işlem aşamasında iken isteğiyle emekli olanlara, bu rahatsızlıklarının geçtiğini tam teşekküllü bir kamu hastanesinden alacakları sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri ve raporun Genel Müdürlük Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca incelenerek uygun görülmesi halinde emekli kimlik kartı verilir. (5) (Değişik:RG-5/12/2018-30616) Hizmet süresini doldurmak suretiyle istifa ederek emekliliği hak ediş yaşını bekleyen personelin kimlik kartı görev yaptığı birim tarafından teslim alınarak imha edilir. Ancak, bu personele emekli kimlik kartı, sigortalı olarak çalıştığına bakılmaksızın emeklilik yaşını doldurarak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca Genel Müdürlükten “Emeklilik veya İkramiye Oluru” alınmasının istenmesi üzerine ve Genel Müdürlükçe emeklilik işlemi yapıldıktan sonra verilir. (6) İstifa eden veya müstafi sayılan personele çalışma süresinin çoğunu Emniyet Teşkilatında geçirse ve emeklilik için yeterli süreyi dışarıda bir başka hizmette tamamlaması hallerinde dahi kimlik kartı verilmez. (7) Emekli veya emekli safhası başlayan personel hakkında adli yönden, meslekten veya memuriyetten çıkarılmasını gerektiren, bir ceza verilmesi halinde emekli kimlik kartı verilmez. Ayrıca, emekli kimlik kartı verildikten sonra bu fıkra kapsamına giren personelden emekli kimlik kartı geri alınarak imha edilir ve tekrar emekli kimlik kartı verilmez. Ancak, bu fıkra kapsamında bulunan personel hakkında daha sonra meslekten veya memuriyetten çıkarma cezasını gerektirmeyen bir cezaya hükmolunması veya beraat kararı verilmesi halinde ve talebi üzerine emekli kimlik kartı verilir. (8) Emekli kimlik kartı tanzim edilen emekli personelden; 657 sayılı Kanunun 98 inci maddesi gereğince işlem yapılanlar, haklarında meslekten veya memuriyetten çıkarma cezası verilenler, emekli kimlik kartını bir başkasına kullanmak üzere verenler veya bir suçun işlenmesini kolaylaştırmak amacıyla araç olarak kullananlar ile emekli kimlik kartının üzerinde tahrifat yaparak bilgilerini değiştiren personelin emekli kimlik kartı geri alınarak imha edilir. Bu fıkra kapsamında bulunanlara tekrar emekli kimlik kartı verilmez. (9) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen suçlar hariç olmak üzere, yedinci ve sekizinci fıkralarda belirtilen nedenlerle emekli kimlik kartı tanzim edilmeyen veya emekli kimlik kartı geri alınan personelin işlemiş olduğu suçların affa uğramış olması halinde ve personelin talebi üzerine emekli kimlik kartı verilir. (10) Emniyet Teşkilatından müstafi sayılarak (memuriyetten çekilen) ayrılan personel, emeklilik için gerekli olan yaşını doldurduktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından açıktan isteğiyle emekli olsa dahi, emekli personel kimlik kartı düzenlenmez." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Emeklilik; kişinin belli bir yaşa, prim gününe, sigortalılık süresine ulaşmasından sonra çalışma hayatından çekilip, sosyal güvenlik sistemi tarafından düzenli bir emeklilik maaşı bağlanarak bundan sonraki sürecin güvence altına alınmasıdır. Emekli olunmasıyla memuriyet sona ermekte, emeklilik statüsüne geçilmektedir. Emeklilik; istek üzerine, yaş haddinden dolayı, malüllük, resen ya da emekliye sevk edilerek .... hallerinden biriyle memuriyetle ilişiğin kesilmesi şeklinde olmakta ve her birine farklı sonuçlar bağlanmaktadır. Yaş, hizmet süresi, prim gün sayısının tamamlanması emeklilik statüsü kazanabilmek için aranan şartlardır. Davacının hizmet süresini doldurması ve emeklilik yaşını beklemek üzere istifa etmesi nedeniyle henüz emeklilik statüsü kazanılmamış ve emekli aylığı da bağlanılmamış olup, ancak hizmet süreleri her halde saklıdır ve yaş şartı sağlanınca emekli aylığı da bağlanacaktır. Yukarıda anılan Yönetmelik hükmünün incelenmesinden, ancak Emniyet Teşkilatından emekli olan personele ve belirli koşullara haiz olmaları şartıyla emekli personel kimlik kartı verilmesinin mümkün olduğu, zorunlu hizmet süresini doldurduktan sonra istifa ederek emekliliği hak ediş yaşını bekleyen, "emekli personel" niteliği kazanamamış olanlara emekli personel kimlik kartı verilmemesinde ve bu karta ancak emeklilik işlemleri yapıldıktan sonra hak kazanacakları yönünde getirilen düzenlemede eşitlik ilkesine ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 26/12/2015 günlü, 29574 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Personeli Kimlik Kartları Yönetmeliği'nin 14. maddesinin değişik 5. fıkrasının iptali istemiyle açılan DAVANIN REDDİNE; 2. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, eksik yatırılan ...-TL posta ücretinin davacıya tamamlatılmasına, 3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>