Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/2821 E. , 2025/6094 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/2821 Karar No : 2025/6094 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacının mülkiyetinde bulunan İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 69 numaralı bağımsız bölümünde ruhsat ve eklerine aykırı olarak kapalı alan oluşturulduğunun 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacıya 999.840,22-TL para cezası verilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ruhsata aykırı imalatların yıkılmasına ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemlere dayanak yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davada, mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, uyuşmazlık konusu imalatların 3194 sayılı Kanun’da belirtilen şekilde “bina” olduğu ve ruhsat gerektiren inşaî faaliyet niteliğinde olduğu, dava konusu yapının bulunduğu parselin 10.12.1993 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Uygulama İmar Planı sınırları içinde kaldığı ve söz konusu uygulama imar planına göre yapı ruhsatı alarak inşa edilen ve yapı kullanma izin belgesi alan binada emsal hesaplamasına dahil edilmesi gereken ek kapalı kullanım alanının oluşturulmuş olduğu göz önünde bulundurulduğunda emsal artışına neden olan dava konusu aykırılığın ruhsata bağlanmasının teknik açıdan mümkün olmadığı, binanın III. Sınıf B Grubuna dâhil olduğu, bu haliyle davalı idare tarafından bu birim için yapı sınıfı ve grubunun doğru bir şekilde belirlenmiş olduğu, yapının hisseli olduğu ve diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın yapılmış olması nedeniyle 2’nci maddesinin 2’nci fıkrasının 1 numaralı alt bendi uyarınca yapılan artırımın uygun olduğu, taşınmazın bulunduğu parselin, 10.12.1993 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Uygulama İmar Planı sınırları içinde kaldığı, bu nedenle İmar Kanunu’nun 42. maddesinin 2. fıkrasının 5 numaralı alt bendi uyarınca yapılan artırımın uygun olduğu, ancak özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda yapılmadığından 7 numaralı alt bendi uyarınca yapılan artırımın uygun olmadığı, taşınmazın 13/09/2001 tarihli yapı kullanma izin belgesi olduğu ve ruhsat alınmaksızın yeni inşai faaliyette bulunulduğunun anlaşıldığı, bu sebeple 10 numaralı alt bendi uyarınca yapılan artırımın uygun olduğu, yapının inşai faaliyetlerinin tamamlandığı ve kullanılmıyor vaziyette olduğu, bu sebeple 11 numaralı alt bendi uyarınca yapılan artırımın uygun olduğu, çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet verdiğine ilişkin yapı tatil tutanağında veya dava konusu işlemde somut bir tespit yada açıklama bulunmadığından 13. alt bent uyarınca yapılan artırımın uygun olmadığı, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca ilave edilen para cezasının, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi halinde tahsil edilmeyeceğinin dava konusu encümen kararında belirtildiği, bu bakımdan, söz konusu para cezasının tahsilinin şarta bağlanmış olma özelliğinin korunduğu görülmekle imar para cezasının, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca ilave edilen kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, bu durumda, 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacıya 999.840,22-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işleminin 2.643,20 TL'lik kısmında hukuka uyarlık, geriye kalan 997.197,02 TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, ayrıca ruhsat ve eklerine aykırı olarak kapalı alan oluşturulduğu sabit olduğundan, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ruhsata aykırı imalatların yıkılmasına ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Belirtilen gerekçeyle, dava konusu encümen kararının idari para cezasına ilişkin 2.643,20-TL'lik kısmının iptaline, kalan 997.197,02 TL'lik kısmı ile, anılan aykırılıkların yıkımına ilişkin encümen kararı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; uyuşmazlıkta istinaf başvurusunun incelenmesi sonucu, para cezasının 997,197.02 TL'lik kısmı ile yıkım işlemi yönünden davacının istinaf başvurusunun reddine, dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin 7. alt bendi uyarınca artırım uygulanabilmesi için yapının özel kanunlar ile belirlenmiş özel imar rejimine tabi bir alanda bulunması gerektiği açık olup davacının para cezası ile tecziyesine dayanak teşkil eden imara aykırılıkların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu hükümlerinin geçerli olduğu Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi sınırları dahilinde kalan taşınmaza ilişkin olması nedeniyle yapının özel imar rejimine tabi bir alanda bulunduğu anlaşıldığından, Beşiktaş Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının, temel para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası (c) bendinin 7. alt bendi uyarınca artırımına ilişkin kısmında hukuka aykırılık; aksi yorumla para cezasının 1.888,00 TL'lik kısmının iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle,, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile temel para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası (c) bendinin 7. alt bendi uyarınca belirlenen 1.888,00 TL tutarındaki arttırımının iptaline ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönüyle davanın reddine, davalı idarenin temel para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası (c) bendinin 13. alt bendi uyarınca belirlenen 755,20 TL'lik artırımının iptaline ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Para cezasının usul ve mevzuata uygun olarak belirlendiği, davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI :Dava konusu yerde bir inşaat olmadığı, sökülüp takılabilir pergola niteliğinde bir imalat olarak nitelenebileceği, bu imalatların imara aykırılık teşkil etmeyeceğinin, benzer uyuşmazlıklarda Danıştay tarafından karara bağlanmış olduğu, söz konusu imalatın sökülüp takılabilir nitelikte olduğunun sulh hukuk mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesinde belirtildiği, işlemlerin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davalı temyiz isteminin reddi, davacı temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile; temyize konu kararın, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Temyize konu kararın; dava konusu işlemlerden, yıkıma ilişkin encümen kararı ile para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezası ile bu cezaya anılan (c) bendinin 1., 5., 7., 10., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca uygulanan artırımlara ilişkin kısmı ve anılan fıkranın (ç) bendi uyarınca verilen ilave para cezasına ilişkin kısmında: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, anılan kısımları usul ve hukuka uygun olup, tarafların dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri, kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize konu kararın; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacıya (18.880,02-TL) idari para cezası verilmesine ilişkin kısmına gelince: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesinde; bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı, 32. maddesinde; bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya Valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilerek inşaat derhal durdurulacağı, durdurmanın yapı tatil zaptının yapı üzerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılacağı, bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibinin yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyeceği, ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının ruhsata uygunluğu inceleme sonucunda anlaşılırsa mühürün belediye veya valilikçe kaldırılacağı ve inşaatın devamına izin verileceği, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılacağı ve masrafın yapı sahibinden tahsil edileceği, 42. maddesinin 3. fıkrasında; "18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verileceği hükmü yer almaktadır. Yukarıda da belirtildiği üzere; Boğaziçi sahil şeridi, öngörünüm bölgesi, geri görünüm ve etkilenme bölgelerindeki yapılarla ilgili olarak öncelikli olarak uygulanması gereken Kanun 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'dur. Söz konusu bölgelerde, genel nitelikte olan ve daha sonra yürürlüğe giren 3194 sayılı Kanunun ise ancak 2960 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmaktadır. 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 3. fıkrasında; aynı Kanunun 32. maddesinde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere para cezası verileceği öngörülmüş, 32. maddesinde ise; yapı tatil tutanağının düzenlenerek yapıya asılmasından itibaren, bir ayı geçmemek koşulu ile bir süre verilmesi durumunda bu sürenin, herhangi bir süre verilmemesi halinde ise tespit tarihinden itibaren bir aylık sürenin sonunda ruhsat alınması ya da yapının ruhsata uygun hale getirilmesi yolunda bir yükümlülük öngörülmüştür. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunun 11. ve 12. maddelerinde ise; ruhsat alınması ya da yapının ruhsata uygun hale getirilmesi için herhangi bir süre ve yükümlülük öngörülmemiş, aynı Kanunun 13. maddesinde; tespit tarihinden itibaren 7 gün içinde yıkım yönünde karar alınacağı, bu kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde yapının mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmaması durumunda ise yıkım işleminin yetkili idare tarafından yerine getirileceği düzenlenmiştir. Uyuşmazlıkta, dava konusu encümeni kararı ile davacıya 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ayrıca 18.880,02-TL idari para cezası verilmiş ise de, dayanak yapı tatil tutanağının 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 11. ve 12. maddeleri uyarınca düzenlendiği, 2960 sayılı Kanunun anılan maddelerinde ruhsat alınması ya da yapının ruhsata uygun hale getirilmesi için herhangi bir süre ve yükümlülük öngörülmediği anlaşıldığından; dava konusu işlemin davacıya 18.880,02-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık, aksi yöndeki temyize konu kararın anılan kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu yıkıma ilişkin encümen kararı ile davacıya para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen temel para cezası ile bu cezaya anılan (c) bendinin 1., 5., 7., 10., 11. ve 13. alt bentleri uyarınca uygulanan artırımlara ilişkin kısmı ve anılan fıkranın (ç) bendi uyarınca verilen ilave para cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacıya (...-TL) idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>