Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/3302 E. , 2025/5543 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2022/3302 Karar No : 2025/5543 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mersin ili, Toroslar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapılmasına ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte incelenmesinden, dava konusu nazım imar planından önce yürürlükte olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında konut dışı kentsel çalışma alanı (KDKÇA) olarak öngörülen taşınmazlar üzerinde yer alan plastik kasa üretim tesisi ve depolama alanlarının, 1/5000 ölçekli nazım imar planında öngörülen ticaret+konut alanı (TİCK) kullanım kararına aykırı bir durum oluşturduğu, konut dışı kentsel çalışma alanı kullanım kararının kentsel çalışma alanlarına yönelik olarak esneklik sağlaması bakımından daha olumlu olduğu, dava konusu imar planında davacı taşınmazları ve yakın çevrelerinde yer alan benzer kullanımların dönüşümü ve işlev değiştirmesi yönünden bir plan kararı geliştirdiği, ancak, taşınmazların etrafındaki benzer kullanımların işlevlerinin devam ettirildiği, uyuşmazlık konusu parsellerdeki bu dönüşümün neye göre yapıldığı konusunda detaylı bir çalışma ve açıklama yapılmadığı, bu kullanım alanlarının işlevsel ve fiziksel olarak dönüştürülmesi yönünden bir plan kararının geliştirilebilmesi için, mevcut kullanımların işlevsel, çevresel, yapısal, ekonomik ve konuma bağlı özelliklerinin detaylı bir şekilde değerlendirmesi gerektiği, bu yönde bir analiz ve/veya değerlendirme bulunmayan uyuşmazlığa konu nazım imar planının şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Uyuşmazlık konusu taşınmazların bulunduğu alanda Yalınayak Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında ve Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planında dava konusu taşınmazlar konut dışı kentsel çalışma alanı (KDKÇA) olarak planlanmıştır. Ancak 1/25.000 ölçekli nazım imar planı, Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Dava konusu nazım imar planının üst kademe planı olan ve 19/07/2017 tarihinde revize edilen 03/04/2017 tarihli 1/100.000 ölçekli Mersin-Adana Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planında uyuşmazlık konusu taşınmazlar, kentsel yerleşik alan olarak planlanmıştır. Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen Akdeniz-Toroslar-Yenişehir-Mezitli İlçeleri 1/5000 ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında dava konusu taşımazlar, yerleşik konut alanı olarak planlanmıştır. 09/02/2018-09/03/2018 tarihleri arasında askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli nazım imar planına, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden davacı tarafından askıda yapılan itiraz, uyuşmazlık konusu ... tarih ve ... sayılı Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilerek taşınmazın kullanım kararı davacının talebi doğrultusunda ticaret+konut alanı (TİCK) olarak değiştirilmiş, 06/08/2018-06/09/2018 tarihleri arasında yeniden askıya çıkarılan anılan imar planına davacı tarafından itiraz edilmemiştir. Dava konusu parseller üzerinde bulunan plastik kasa imalat tesisleri ve depolarına yönelik olarak 26/03/2019 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve 29/06/2019 tarihinde, ticari amaçlı yapı kayıt belgesi düzenlenmiştir. Anılan işyeri açma ve çalışma ruhsatının, işletmenin gayrisıhhi müessesse sınıfının sonradan değişerek 1. sınıf gayrisıhhi müessese haline gelmesi nedeniyle iptal edilmesi üzerine 26/03/2020 tarihinde davacı tarafından davalı idareye başvurularak ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin olarak bilgi talep edilmiş, davalı idarenin 27/03/2020 tarihli cevabı üzerine ... tarih ve ... sayılı Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır. Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren, işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuat uyarınca, 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır. İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 3194 sayılı İmar Kanununda ve yönetmeliklerde tanımı yer almayan imar durum belgesi; taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığını, taşınmaz için planda öngörülen arazi kullanım kararı ile yapılaşma koşullarını detaylı bir şekilde gösteren, imar planı ve/veya yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilen kat adedi, bina yüksekliği, bina derinliği, ön bahçe, arka bahçe ve yan bahçe mesafeleri, bina cephesi gibi hususların rakam ve kroki ile yer aldığı, varsa imar planı ve plan notları ile Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği ya da Plansız Alanlar Tip İmar Yönetmeliği uyarınca düzenlenen belgedir. İmar mevzuatı ve 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi ile getirilen düzenleme karşısında, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği, ancak bu süreler içerisinde dava açılmamış olması halinde, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uygulanmaya konulması ile birlikte uygulama işlemi üzerine, işlem ile birlikte 1/1000 ölçekli imar planına ve üst ölçekli planlara veya doğrudan işlemin dayanağı olan imar planlarına karşı yeniden dava açma hakkının bulunduğu ve bu aşamada dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğunda tartışma bulunmamakla birlikte bir düzenleyici işlemin iptali istemiyle uygulama işlemi nedeniyle dava açılabilmesi için ortada mutlaka bir uygulama işleminin bulunması gerektiği de açıktır. Bununla birlikte, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uygulama işlemi niteliğindeki imar durum belgesinin, doğrudan 1/5000 ölçekli nazım imar planı üzerinden düzenlenmesine olanak bulunmadığından 1/5000 ölçekli imar planı üzerinden imar durum belgesi verilmesi talebiyle yapılan başvurulara idarelerce verilen ve taşınmazın kullanım kararını gösteren cevaplar, 1/5000 ölçekli imar planı bakımından dava açma süresini ihya etmeyecektir. Yukarıda yer verilen tanımdan da anlaşılacağı üzere, imar durum belgesinin, taşınmazın imar tekniği açısından o anki durumunu gösteren bir belge olduğu, uyuşmazlıkta, davacı tarafından 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin olarak Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Toroslar Belediye Başkanlığına yapılan bilgi edinme başvurusu niteliğindeki başvuruların, imar durumu belgesi talebi olarak değerlendirilemeyeceği, diğer bir deyişle uygulama işlemi niteliğinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır. Görülmekte olan davanın, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak 1/5000 ölçekli nazım imar planındaki ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planındaki kullanım kararının ne olduğuna yönelik olarak Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Toroslar Belediye Başkanlığına yapılan bilgi edinme başvurularına Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... ve Toroslar Belediye Başkanlığının ... tarihli cevap dilekçeleri üzerine 1/5000 ölçekli nazım imar planının ... ada, ... ve ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden iptali istemiyle açıldığı, davacı başvurularının yalnızca ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak yapıldığı, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden de dava açma süresini ihya edecek herhangi bir başvuru bulunmadığı görülmektedir. Davacı tarafından, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak askıda yapılan itiraz üzerine, getirilen fonksiyona karşı bilgi edinme başvurusu yapılmak suretiyle tüm taşınmazlara yönelik olarak dava açma süresinin ihya edilmesinin mümkün olmadığı ve görülen davanın 27/05/2020 tarihinde açıldığı anlaşıldığından Bölge İdare Mahkemesince öncelikle, 1/5000 ölçekli nazım imar planının, dava konusu tüm taşınmazlar bakımından herhangi bir uygulama işlemi bulunup bulunmadığının ortaya koyulması, yapılacak araştırma sonucunda, dava konusu taşınmazlar bakımından bir uygulama işlemi bulunmadığının tespit edilmesi halinde, dava açma süresinin, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz bakımından, Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararına askıda yapılan itirazın kabulüne ilişkin belediye meclisi kararının askı süresinin (06/08/2018-06/09/2018) bitiminden itibaren 60 gün olarak, diğer iki taşınmaz yönünden ise Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararına askıda itiraz edilip edilmediğine göre kullanım kararının kesinleşme tarihi gözetilerek davanın süresinde olup olmadığı hususunun yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu durumda, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>