Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/412 E. , 2025/5294 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2025/412 Karar No : 2025/5294 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ... nolu ... Mahallesinde mülkiyeti Hazineye ait ve Milli Savunma Bakanlığına tahsisli bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclis kararı ile kabul edillerek ... tarih ve ... sayılı ve ... tarihinde askıya çıkarılan Ortahisar İlçesi 2. Etap Merkez Planlama Bölgesi 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu planlamada 2040 yılı için yapılan nüfus öngörüsünün tutarlı olduğu, donatı miktarının artırılmasının bölgede yaşayanlara sunulan hizmet kalitesinin artırılmasına katkı sağladığı, getirilen arazi kullanım kararının dayanağı 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı kararlarıyla çelişmediği, dava konusu parselin bir kısmını içine alan 25 metre en kesitli taşıt yolunun güzergahının dayanak 1/25000 ölçekli nazım imar planında düzenlendiği ve halihazırda yapılaştığı, parseldeki askeri alan çevresinde düzenlenen duvar yapısının da 25 metre en kesitli taşıt yolunun güzergahı dikkate alınarak yapıldığı ve ulaşım sisteminin bütünlüğü açısından gerekli olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 3194 sayılı İmar Kanununun 4. maddesinin 2. Fıkrasında; Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılar için bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağının Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından müştereken belirleneceği; aynı Kanunun 11. maddesinde de, imar planlarında, meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait harekât ve savunma amaçlı yerler hariç, Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsaların belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nın onayı ile belediye veya özel idareye terk edileceği kurala bağlanmıştır. 16/12/1985 günlü ve 1791 sayılı Milli Savunma Bakanlığının, imar planları onaylanırken Milli Savunma Bakanlığının görüşünün alınmasına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Genelgenin 3. maddesinde; askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kapsamına giren ya da Milli Savunma Bakanlığınca tahsisli ve tahsissiz olarak kullanılan veya hizmette kullanılmak üzere muhafaza edilen yerlerde ve çevresinde yapılacak imar planları ve değişikliklerinin Genelkurmay Başkanlığı görüşü alınmak üzere Milli Savunma Bakanlığına bildirilmeden onanmamasının belediyelere duyurulmasına ilişkin düzenleme getirilmiş, aynı doğrultuda bir düzenleme de Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 16/12/1985 tarihli 12780 sayılı genelgede yer almış, ayrıca, Milli Savunma Bakanlığının 16/03/1998 tarihli 10418 sayılı genelgesi ile de aynı hususlara değinilerek durumun belediyelere duyurulmasında bir kez daha yarar görüldüğü belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, mülkiyeti Hazineye ait olup Milli Savunma Bakanlığına tahsis edilen uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında imar planı değişikliğine karar verilirken Genelkurmay Başkanlığı görüşü alınmak üzere Milli Savunma Bakanlığına bildirilerek değişikliklerin onaylanacağı açıktır. Bu durumda, aktarılan genelgelere aykırı şekilde Milli Savunma Bakanlığının görüşü alınmadan, tamamı askeri alana ayrılmış taşınmazların bir kısmının 25 metrelik taşıt yolu fonksiyonuna ayrılmasına yönelik imar planı değişikliklerinde hukuka uyarlılık bulunmadığından temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ... Nolu ... Mahallesinde mülkiyeti Hazineye ait ve Milli Savunma Bakanlığına tahsisli bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclis kararı ile kabul edilen ... tarih ve ... sayılı Ortahisar İlçesi 2. Etap Merkez Planlama Bölgesi 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile taşınmazın bir kısmı da 25 metre en kesitli taşıt yolu olarak belirlenerek ... - ... tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır. Davacı Trabzon Valiliği tarafından taşınmazın bir kısmının 25 metre en kesitli taşıt yolu olarak işlevlendirilmesine karşı askı süresi içerisinde 29/08/2022 tarihinde yapılan itirazın cevap süresi içerisinde yanıtlanmayarak zımnen reddedilmiş sayılması üzerine 11/11/2022 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ,ulaşım sistemleri ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanununun 4. maddesinin 2. fıkrasında ise, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılar için bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağının Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından müştereken belirleneceği, aynı Kanunun 11.maddesinde de, imar planlarında, meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait harekât ve savunma amaçlı yerler hariç, Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsaların belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nın onayı ile belediye veya özel idareye terk edileceği kurala bağlanmıştır. 16/12/1985 günlü ve 1791 sayılı Milli Savunma Bakanlığının, imar planları onaylanırken Milli Savunma Bakanlığının görüşünün alınmasına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Genelgenin 3. maddesinde; askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kapsamına giren ya da Milli Savunma Bakanlığınca tahsisli ve tahsissiz olarak kullanılan veya hizmette kullanılmak üzere muhafaza edilen yerlerde ve çevresinde yapılacak imar planları ve değişikliklerinin Genelkurmay Başkanlığı görüşü alınmak üzere Milli Savunma Bakanlığına bildirilmeden onanmamasının belediyelere duyurulmasına ilişkin düzenleme getirilmiş, aynı doğrultuda bir düzenleme de Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 16/12/1985 tarihli 12780 sayılı genelgede yer almış, ayrıca, Milli Savunma Bakanlığı’nın 16/03/1998 tarihli 10418 sayılı genelgesi ile de aynı hususlara değinilerek durumun belediyelere duyurulmasında bir kez daha yarar görüldüğü belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dosyanın incelenmesinden; Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, 2 nolu ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti hazineye ait, fiilen askeri alan olarak kullanılan Milli Savunma Bakanlığına tahsisli taşınmazın bir kısmının 1/5000 ölçekli nazım imar planında 25 metre en kesitli taşıt yolu kullanımına ayrıldığının öğrenilmesi üzerine Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvuru ile taşınmaz üzerindeki yapıların korunması ve plan değişikliğinin iptal edilmesi / kaldırılması yönündeki davacı valilik itirazının zımnen reddi üzerine açılan davada, askeri kullanıma tahsisli taşınmazlar için Milli Savunma Bakanlığının görüşünün alınmadığı yönündeki davacı idare iddiasına karşılık Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş istenildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin mahkemeye sunulmadığı gibi dava konusu planın revizyon plan mahiyetinde olduğu belirtilerek görüş istenilmesine gerek olmadığının savunulduğu görülmüştür. Bu itibarla, uyuşmazlık konusu olayda, mülkiyeti Hazineye ait olup Milli Savunma Bakanlığına tahsis edilen taşınmazlar hakkında imar planı değişikliği yapılırken Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınmak üzere Milli Savunma Bakanlığına bildirilerek uygun görüşünün alınması suretiyle işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bu durumda, yukarıda aktarılan mevzuat ve genelgelere aykırı şekilde Milli Savunma Bakanlığının görüşü alınmadan kabul edilen imar planı değişiklikliğinde hukuka uyarlılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının ve davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>