Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/8585 E. , 2025/5375 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2022/8585 Karar No : 2025/5375 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVALI YANINDA MÜDAHİL): ... San. ve Tic. A.Ş. (Önceki ünvanı; ... San. ve Tic. Ltd. Şti.) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Şehir Plancıları Odası (... Şubesi) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 6. Etap, ... ada, ... sayılı parsel ve çevresine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile plan sınırları içerisinde kalan ve parsel boyunca devam eden 3 metre genişliğindeki ASKİ yağmursuyu deşarj hattının geçtiği alana ilişkin herhangi bir kullanım kararı getirilmediği, ticaret alanı kullanımına ayrılan yerler için sehven de olsa lejantta ''ticaret+konut alanı'' yazılmasının ve plan notlarının 2 sayılı maddesinde planlara atıf yapılmasının parselde konut alanı da öngörüldüğünü gösterdiği, gerekçesiz imar hakkı artışı getiren dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının; 3194 sayılı İmar Kanunu'na, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının; ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden; Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının, (aaa) bendi ile Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi Kuzey 6. Etap Nazım İmar Planı'nın (2-1) ve (2-2) sayılı plan notlarında kentsel servis alanı kullanımının içeriğinde konut kullanımına yer verilmediğinden ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza getirilen "konut+ticaret" kullanımının üst ölçekli imar planına ve mevzuata aykırı olduğu, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik kısmına gelince; anılan parsellere yönelik yapılaşma koşullarının üst ölçekli imar planına aykırı olduğu, park ve otopark alanı olarak belirlenen kısımlarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonuçlarına ulaşıldığı gerekçesiyle istinaf başvurularının gerekçeli reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı tarafından; plan değişikliğine konu alanın 2007 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planı kapsamında kentsel servis alanı, gecekondu yerleşme ve park alanı kullanımları içeren kentsel dönüşüm alanı olarak tanımlanan bölge içerisinde kaldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile getirilen kullanım kararlarının üst ölçekli plan kararlarına uygun olduğu, davalı müdahil şirketin mülkiyetindeki ... ada, ... sayılı parsel içerisinde yer alan ancak sehven imar planlarına işlenmeyen ve malikinin parselde yapılaşmasını sınırlayan yağmur suyu deşarj hattının mülkiyet sınırları dışına çıkartılması amacıyla plan değişikliğinin yapıldığı, planlama alanında ''konut'' kullanımına hiçbir suretle yer verilmediği, bu nedenle artan nüfusun ihtiyacı olan teknik ve sosyal altyapı alanlarının ayrılmadığı, sosyal donatı dengesinin bozulduğu yolundaki iddiaların da dayanaksız olduğu, yağmur suyu deşarj hattının akış yönünün gösterilmesi ve bu alanın mülkiyetlerden izole edilmesi suretiyle plan gösteriminin yapıldığı, anılan hattın gösterimine ilişkin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde bir düzenleme bulunmadığı, plan paftasında ''ticaret alanı'' gösteriminde taranan kısmın lejantta sehven ''ticaret+konut'' olarak yazıldığı, oysa ki plan üzerinde ticaret+konut gösteriminin yer almadığı, ... ada, ... sayılı parselin de emsalinin sehven 2.00 olarak gösterildiği, bu parselde de kasıtlı bir emsal artışı yapılmadığı, temyize konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı yanında müdahil tarafından; 1/25.000 ölçekli Ankara Başkent Nazım İmar Planında ''kentsel servis alanı'' olarak belirlenen dava konusu plan değişikliğine konu alanda ''konut'' kullanımının bulunmadığı, eğitim, sağlık tesis ve park alanı kullanımları dışında ''ticaret alanı (T1)'' kullanımına yer verildiği, planlama alanına ''ticaret+konut alanı'' kullanımı getirildiğine dair yapılan değerlendirmenin hatalı olduğu, yasal dayanağının bulunmadığı, plan kapsamında karma kullanım içerir bir karar alınmadığı, ticaret alanı olarak belirlenmiş bir alanda karma kullanımın önünün açılamayacağı, plan değişikliğinin ASKİ Genel Müdürlüğü'nün görüş yazısı doğrultusunda zorunluluk nedeniyle yapıldığı, yağmur suyu deşarj hattının gösterimine ilişkin anılan Yönetmelikte bir düzenleme bulunmadığından plan gösterim tekniğine uygun olarak bu hattın istikamet yönünün oklarla gösterildiği ve geçiş yolunun yaya yolu olarak düzenlendiği, parsellerinin emsalinde değişiklik yapılmadığı, yakın çevresi ile aynı yapılaşma koşullarına, kullanıma, konum ve özelliğe sahip parselleri için belirlenen yoğunluğun çevresi ile aynı düzeyde tutulduğu, bu durumun plan bütünlüğünü bozmadığı, plan sürekliliğini sağladığı, plan ana kararları ile uyumlu ve üst ölçekli planlara uygun olduğu, temyize konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davalı müdahil şirket tarafından davalı idareye 20.06.2019 tarihinde yapılan başvuru ile Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 6. Etap kapsamında yer alan mülkiyetindeki Ankara ili, Mamak ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı 50.000 m2 yüzölçümlü taşınmazın içerisinden geçen yağmur suyu deşarj hattının mülkiyetleri dışında bırakılarak eşit büyüklükte iki ayrı parsel oluşturulması talep edilmiş, anılan talep ile ilgili olarak ASKİ Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı görüş yazısında; söz konusu yağmur suyu deşarj hattının arazinin topografik yapısına göre en düşük kota göre geçtiği ve yıllardır hizmet verdiği, deplase edilmesi durumunun Samsun yolu geçişlerinden ve topografik açıdan mümkün olmadığı bildirilmiştir. Bunun üzerine deplasesi mümkün olmayan mevcut yağmur suyu deşarj hattının davalı müdahil şirketin mülkiyetinin dışında tutulabilmesi ve alan dengelemesinin sağlanabilmesi amacıyla kabul edilen dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile eşdeğer alan miktarının, kullanım kararlarının ve yapılaşma koşullarının korunduğu yalnızca ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın mevcut ''kentsel servis alanı'' kullanım kararının, uygulama imar planı ölçeğinde yer almaması nedeniyle ''ticaret alanı'' olarak revize edildiği belirtilerek ... ada, ... sayılı parselin her biri 25.000 m2 büyüklüğünde iki ayrı parsele bölünmesine karar verildiği, bu parsel ile birlikte ilköğretim alanı kullanımlı ... ada, ... parsel, ticaret alanı kullanımlı ... ada, ... parsel, özel sağık tesis alanı kullanımlı ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlarda da aynı plan kapsamında bir kısım değişiklikler yapıldığı görülmüştür. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Mekansal planlama kademeleri ve ilişkileri" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, mekansal planların kapsadıkları alan ve amaçları açısından mekansal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları olarak hazırlanacağı, buna göre planlama kademelerinin, üst kademeden alt kademeye doğru sırasıyla; mekansal strateji planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planından oluştuğu kural altına alınmış, aynı maddenin 2. fıkrasında, mekansal planların, plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanacağı, her planın, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, raporu ile bütün oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorunda olduğu düzenlenmiştir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (hhhh) bendinde, ticaret alanı, imar planlarında ticaret kullanımına yönelik olarak planlanan ve ayrıca 19. maddede belirtilen fonksiyonların da yer alabildiği alanlar olarak tanımlanmış olup, anılan Yönetmeliğin "Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte tanımlanan kullanım alanlarına ilişkin yapılaşma koşulları aşağıdaki gibidir: ... g) Ticaret alanı: Bu alanlarda; 1) İş merkezleri, yönetim binaları, banka, finans kurumları, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, otoparklar, alışveriş merkezleri, konaklama tesisleri, 2) Sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler ile lokanta, restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler, 3) Sağlık kabini ve muayenehane, gibi ticaret ve hizmetlere ilişkin yapılar yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir. Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1.fıkrasının, (aaa) bendinde, "Kentsel servis alanları: 1/10/2017 tarihinden önceki mevcut imar planlarında kentin tanımlanmış yön ve bölgelerinde, bölgesel ihtiyacı karşılamak üzere belirlenmiş, büro, işhanı, gazino, lokanta, çarşı, çok katlı mağaza, banka, otel, sinema, tiyatro gibi sosyal kültürel tesisler, yönetimle ilgili tesisler, ilgili kurumlardan uygun görüş alınmak kaydıyla özel/resmi eğitim, sağlık ve benzeri tesislerin yapılabildiği alanlar" şeklinde tanımlanmıştır. Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi Kuzey 6. Etap Nazım İmar Planı'nın (2-1) sayılı plan notunda "Kentsel servis alanlarında E=2.00 ve Hmax=serbesttir." kuralına; (2-2) sayılı plan notunda ise; "Bu alanlarda ticaret (çarşı, alışveriş merkezi), belediye hizmet tesisleri, idari hizmet birimleri, kültürel tesisler, çok amaçlı salonlar, sanat atölyeleri, oto servis satış ve teşhir birimleri, sergi alanları, kütüphane, sinema-tiyatro salonları, ofis, sağlık, kreş, aile yaşam merkezi, hanımlar lokali, gençlik merkezi, eğlence, rekreasyon, dinlenme ihtiyaçlarını karşılayacak, lokanta, spor salonları,yüzme ve çeşitli hizmet alanları yer alabilir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu kararın, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza getirilen ''konut alanı'' kullanımı ile ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara ve park ve otopark alanı kullanımlarına ilişkin kısımları incelendiğinde; Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. İdare Mahkemesi kararının bu bölümüne karşı davalı ile davalı yanında müdahil tarafından yapılan istinaf başvurularının gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararı hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır. Temyize konu kararın, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza getirilen ''ticaret alanı'' kullanımına ilişkin kısmına gelince; Planlamanın en temel unsurlarından birisi olan, birbirini yönlendiren ve denetleyen farklı ölçeklerdeki planlar arasındaki "kademeli birliktelik" ilkesi uyarınca, alt ölçekli planlar, bir üst ölçekte belirlenen temel ilke, strateji ve plan kararlarına uygun olmak zorunda olup, bunun sonucu olarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile belirlenen kullanım kararlarının, üst kademede bulunan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile uyumlu olup olmadığı yönünden incelenmesi gerektiği açıktır. Başka bir deyişle hiyerarşik planlama ilişkisine göre, bir plan bir üst ölçekli plan tarafından yönlendirilmeli ve ona uyumu noktasında denetlenmelidir. Davanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açıldığı hususu göz önüne alındığında planların kademeli birlikteliği ilkesi uyarınca 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik incelemenin 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına uygun olup olmadığı yönünden yapılması gerekmektedir. Uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın; 16.02.2007 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında; kentsel servis alanları ve kentsel dönüşüm öngörülen alanlar, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında; kentsel servis alanı, Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 6. Etap 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:2,00 Hmax:serbest yapılaşma koşullu kentsel servis alanı olarak planlandığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile anılan parselin emsal ve yapılaşma koşulları değiştirilmeksizin her biri 25.000 m2 büyüklüğünde iki ayrı parsele bölündüğü, plan paftasında ise ''ticaret alanı (T1)'' kullanımı getirilerek bu kullanıma uygun tarama yapılmasına karşın, belediye meclis kararının içeriği ve gösterim şekli ile uyumlu olmayacak şekilde lejant paftasında ''konut+ticaret'' kullanımı getirildiğinin yazıldığı görülmüş, davalı idarece sehven yazıldığı belirtilen ''konut'' kullanımına ilişkin ''iptal'' kararı hukuka uygun bulunarak, anılan parsele getirilen ''ticaret'' kullanımı yönünden inceleme yapılmıştır. Bakılan uyuşmazlıkta, üst ölçekli 1/5000 revizyon nazım imar planında ''kentsel servis alanında'' kalan uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile getirilen ''ticaret alanı'' kullanım kararı yönünden planlar arasında ölçekler arası tutarlılığın sağlandığı, söz konusu kullanım kararına ilişkin plan kademelenmesi yönünden planlar arası ilişkinin şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza getirilen ''ticaret alanı'' kullanımına ilişkin kısmı yönünden isabet bulunmamıştır KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza getirilen ''konut alanı'' kullanımı ile ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara ve park ve otopark alanı kullanımlarına ilişkin kısımlar yönünden oybirliğiyle ONANMASINA, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza getirilen ''ticaret alanı'' kullanımına ilişkin kısmı yönünden oyçokluğuyla BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. KARŞI OY (X) : Temyize konu kararın ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza getirilen ''ticaret alanı'' kullanımına ilişkin kısmı yönünden de onanmasına karar verilmesi gerektiği oyu ile Dairemiz kararının bozmaya ilişkin kısmına katılmıyoruz. </body></html>