Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2024/291 E. , 2025/1504 K.</ul> "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2024/291 Karar No : 2025/1504 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... İnşaat Sanayi Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve uhdesinde kalan “(Antalya-Alanya) Ayr. - Beşkonak Yolu Km:0+000 - 28+000 ile (Manavgat-Akseki) Ayr-Gündoğmuş Yolu Km:0+000 - 33+000 Arası Muhtelif Kesimlerde Heyelan Islahı, Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Alt Temel, Temel, Mıcır Temini) İşi"ne ilişkin ödenen 292.448,93-TL ihale kararı damga vergisi, 487.243,56-TL sözleşme damga vergisi ile 2019, 2020 ve 2021 yılları hak edişlerinden kesilen 176.837,11-TL damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi talebiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.maddesi uyarınca yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından ...ihale kayıt numarası ile ihalesi yapılan ve davacı şirketin uhdesinde kalan yapım işine ilişkin davacı tarafından ödenen 292.448,93-TL ihale kararı damga vergisi ve 487.243,56-TL sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurularının reddine dair işlemlere karşı açılan davalarda, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... ve ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararlarıyla “davanın kabulüne,dava konusu işlemin iptaline” karar verildiği, söz konusu kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... ve ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararları ile kabul edilip,Vergi Mahkemesi kararları kaldırılarak davaların reddine karar verildiği ve söz konusu kararlara karşı davacı şirketin temyiz kanun yoluna başvurduğunun görüldüğü; bakılmakta olan davanın da, davacının aynı konuya ilişkin ikinci defa aynı istemle yaptığı başvurunun reddi üzerine açılan dava olduğunun anlaşıldığı;bu durumda, tarafları, dava konusu ve sebebi aynı olan daha önce açılmış derdest bir dava bulunması nedeniyle iş bu davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı; yine, dava konusu yapım işi kapsamında 2019, 2020 ve 2021 yılları hak edişlerinden kesilen 176.837,11-TL damga vergisinin iadesi talebiyle davacı tarafından yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...Vergi Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "davanın reddine" karar verildiği ve söz konusu kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kesin olmak üzere onandığının görüldüğü; bakılmakta olan davanın da, davacının aynı konuya ilişkin ikinci defa aynı istemle yaptığı başvurunun reddi üzerine açılan dava olduğunun anlaşıldığı;bu durumda, iş bu davanın hüküm ve sonuçları itibariyle tarafları, konusu, sebebi aynı olan ikinci bir dava olarak kabulü gerektiğinden, davanın kesin hüküm nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/3. maddesi uyarınca davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Dava konusu işlemin 2577 sayılı Kanun'un 10.maddesi kapsamında yapılan başvurunun reddine ilişkin olduğu,olayda Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası oluşan yeni hukuki durum sebebiyle başvuru yapıldığı,uyuşmazlıkta derdestlik bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı şirket tarafından, Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve uhdesinde kalan “(Antalya-Alanya) Ayr. - Beşkonak Yolu Km:0+000 - 28+000 ile (Manavgat-Akseki) Ayr-Gündoğmuş Yolu Km:0+000 - 33+000 Arası Muhtelif Kesimlerde Heyelan Islahı, Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Alt Temel, Temel, Mıcır Temini) İşi"ne ilişkin ödenen 292.448,93-TL ihale kararı damga vergisi, 487.243,56-TL sözleşme damga vergisi ile 2019, 2020 ve 2021 yılları hak edişlerinden kesilen 176.837,11-TL damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi talebiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.maddesi uyarınca 04/07/2023 tarihinde yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedr. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğünce 06/08/2019 tarihinde ihalesi yapılan ve uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı “(Antalya-Alanya) Ayr.-Beşkonak Yolu Km:0+000-28+000 ile (Manavgat-Akseki) Ayr-Gündoğmuş Yolu Km:0+000-33+000 Arası Muhtelif Kesimlerde Heyelan Islahı, Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı (Alt Temel, Temel, Mıcır Temini) İşi"ne ilişkin olarak, 27/08/2019 tarihinde 292.448,93-TL ihale kararı damga vergisi ile 487.243,56-TL sözleşme damga vergisi ödendiği, 2019, 2020 ve 2021 yılları hak ediş tutarlarından da 176.837,11-TL damga vergisinin kesinti yoluyla tahsil edildiği, söz konusu yapım işine ilişkin davacı tarafından ödenen ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurularının reddine dair işlemlere karşı açılan davalarda, ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... ve ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararlarıyla “davanın kabulüne,dava konusu işlemin iptaline” karar verildiği, söz konusu kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...ve ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararları ile kabul edilip,Vergi Mahkemesi kararları kaldırılarak davaların reddedildiği,söz konusu kararların temyiz incelemesinde Dairemizin 19/12/2023 tarih ve E.2023/1455, K:2023/5770 ve E:2023/1456, K:2023/5769 sayılı kararlarıyla bozulması üzerine Bölge İdare Mahkemesince ilk kararlarda ısrar edildiği, ısrar kararlarına karşı davacı tarafından yapılan temyiz başvurularının ise Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 11/09/2024 tarih ve E:2024/661, K:2024/786 ve E:2024/662, K:2024/787 sayılı kararlarıyla gerekçeli reddedildiği görülmüştür.Yine,dava konusu yapım işine ilişkin olarak 2019, 2020 ve 2021 yılları hak edişlerinden kesilen 176.837,11-TL damga vergisinin iadesi talebiyle davacı tarafından yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada,...Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "davanın reddine" karar verildiği ve söz konusu kararın ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kesin olmak üzere onandığı anlaşılmıştır. Mezkur davalarla ilgili yargı süreci devam ederken, davacı tarafından 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinde yer alan "... ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla iptal edildiği ileri sürülerek, dava konusu yapım işine ilişkin ihale kararı, sözleşme ve hak ediş tutarları üzerinden tahsil edilen damga vergisinin iadesi talebiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca 04/07/2023 tarihinde Üçkapılar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne başvuruda bulunarak tahsil edilen tutarın iadesinin istenildiği; ... tarih ve ... sayılı işlemle talebin reddi üzerine de söz konusu işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; ilgililerin İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında, "idari davaya konu olabilecek idari işlem tesis ettirmek amaçlı" yaptıkları başvurulara, zımnen veya açık olarak verilen ret yanıtlarına karşı aynı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen 30 günlük dava açma süresi içerisinde Vergi Mahkemesinde dava açabilecekleri anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; ihale kararı damga vergisini doğuran olay 06/08/2019 tarihli ihalenin yapılması, sözleşme damga vergisini doğuran olay, Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü ile davacı şirket arasında 27/08/2019 tarihli sözleşmenin imzalanmasıdır. Anayasa Mahkemesi tarafından 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararla; bir ihalenin uluslararası ihale niteliğinde kabul edilmesi ve bu sayede döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında değerlendirilmek suretiyle damga vergisi ve harç istisnasının uygulanması için öngörülen yabancı firmalarca da teklif verilmesi şartının hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olacak şekilde düzenlendiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresi iptal edilmiş, anılan karar 28/04/2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmış, iptal kararı sonrasında, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 4. fıkrasında yer alan uluslararası ihale tanımı, "kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ihale" olarak Kanunda yer almış bulunmakta olup iptal edilen Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" kuralı uygulanarak bu karardan önce tesis edilmiş işlemlerin tesis edildikleri andaki duruma göre hukuka uygun olsalar da kararın yayınlanmasından sonra oluşan yeni hukuki duruma göre hukuka aykırı hale gelecekleri açıktır.Bu nedenle,mükellefler tarafından oluşan yeni hukuki durum sebebiyle idareye başvurularak her zaman adlarına işlem tesis ettirilebilir. Olayda da,hem Üçkapılar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan başvuruda,hem de dava dilekçesinde başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile oluşan yeni hukuki durum karşısında iptal kararının sonuçlarından yararlanmak amacıyla yapıldığının belirtildiği görülmektedir. Temyize konu kararda,her ne kadar aynı konuda aynı vergi ve harçların iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurularının reddi üzerine tesis edilen işlemlere karşı açılmış davaların bulunduğu ve bu davaların derdest olduğu belirtilmekte ise de;konuları ve talep edilen iadeye konu vergi tutarları aynı olsa da her iki başvurunun başvuru şartları ve usulleri farklı olup farklı hukuk kurallarına göre sonuçlandırılması gereken başvuru yollarıdır.Bu başvurulardan, derdest olduğu ileri sürülen davalara konu edilen başvuru, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ve devamı maddelerinde düzenlenen düzeltme şikayet başvurusudur.Bu dosyada davaya konu edilen olumsuz işleme konu başvuru ise, davacı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.maddesine göre yapılmış bir başvurudur. Bu nedenle, davacı tarafından 04/07/2023 tarihinde Üçkapılar Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan başvurunun, Anayasa Mahkemesi iptal kararı ile oluşan yeni hukuki durumun sonuçlarından yararlanmak amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru olduğu, aynı konuya ilişkin ikinci defa aynı istemle yapılan başvuru olmadığı,uyuşmazlıkta izlenen usulü başvuru yolunun farklı olduğu ve uyuşmazlıkta "derdestlik" ve "kesin hüküm" hallerinin bulunmadığı anlaşılmış olup, yukarıda yapılan açıklamalar da dikkate alınarak olayda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca işin esasıyla değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, davayı, derdestlik ve kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davacının temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 22/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>