Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1624 E. , 2025/3470 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/1624 Karar No:2025/3470 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... Galvaniz Metal Yol İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğünce 18/02/2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı “Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” ihalesinin idarece iptal edilmesi üzerine davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 19/03/2025 tarih ve 2025/UY.I-806 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ihale konusu iş kapsamında yer verilen 68 adet iş kaleminden, otokorkuluk sistemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-60 numaralı iş kaleminde ve bu iş kaleminin montaj kalemi olan Trf-61 numaralı iş kaleminde H1-W4-A, otokorkuluk sitemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-63 numaralı iş kaleminde ve bu iş kaleminin montaj kalemi olan Trf-64 numaralı iş kaleminde H2-W4-A, ihalenin iptal edilmesine gerekçe gösterilen ve otokorkuluk sistemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-66 numaralı iş kaleminde ve bu iş kaleminin montaj kalemi olan Trf- 67 numaralı iş kaleminde H2-W4-A belirlemesinin yapıldığı, otokorkuluk sistemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-60, Trf-63 ve Trf-66 numaralı iş kalemlerinden sadece Trf-66 numaralı iş kaleminde H2-W4-A ifadesinin sehven yer almasının ihalenin iptal edilmesine gerekçe gösterildiği; ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 300.505.992,93-TL olarak hesaplandığı, ihalenin iptal gerekçesi olarak gösterilen Trf-66 numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyetinin ise 3.831.135,00-TL olarak belirlendiği, buna göre Trf-66 numaralı iş kaleminin toplam yaklaşık maliyet içerisindeki oranının %1,28 olduğu, Trf-66 pozunun montaj kalemi olan ve 689.205,00-TL maliyet öngörülen Trf-67 pozunun bu hesaplamaya dahil edilmesi durumunda ise bu oranın %1,50 olacağı; başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet üzerinde teklif sunan 23 istekliden 22 isteklinin teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin %120 sınırında (359.583.176,00-TL ila 359.996.533,00-TL aralığında) yoğunlaştığı, ihalenin iptal edilme gerekçesi olarak yer verilen ve sehven yazıldığı ifade edilen Trf-66 numaralı iş kalemi tutarının (3.831.135,00-TL) idarenin değişen ihtiyaçları doğrultusunda yaklaşık maliyet hesaplanmasından çıkartılması durumunda yaklaşık maliyetin %120 sınırında yoğunlaşan 22 teklifin yeni duruma göre sınır değer hesabına dâhil edilmeyeceğinden Trf-66 numaralı iş kalemindeki değişikliğin sınır değer hesaplamasını değiştirebilecek nitelikte olduğu; Olayda, ihalenin iptal edilme gerekçesi olarak gösterilen ve sehven yazıldığı ifade edilen Trf-66 numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyet içerisindeki payının %1.28 olduğu, söz konusu iş kaleminde oluşabilecek değişiklik neticesinde, ihaledeki yaklaşık maliyet üzerindeki 22 adet teklifin sınır değer hesabına dahil edilmeyeceği gözetildiğinde, bu iş kalemindeki değişikliğin ihaledeki sınır değeri değiştireceği, bu durumda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak istekli sayısının da değişeceği, bu itibarla, idarenin ihaleyi iptal edebilmesi için takdir yetkisi çerçevesinde makul sebeplerin oluştuğu, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif ve keyfi amaçlar doğrultusunda kullandığına ilişkin olarak dosya içeriğinde herhangi bir somut bilgi ve belge de bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu ihalenin iptal edilmesine karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, davalı idarece yetki sınırları dışına çıkılarak işlem tesis edildiği, uyuşmazlık konusu sehven yapıldığı belirtilen iş kaleminin yaklaşık maliyetten çıkarılması durumunda bu kalem için isteklilerin tekliflerinde yer alan tutarların da teklifte olmayacağı, dolayısıyla fiyatların da daha düşük hale geleceği, diğer iş kalemlerinde de "H2-W4-A" standardı yer almasına rağmen bunların sehven belirlendiğine yönelik herhangi bir tespit yapılmadığı, TRF-66 poz numaralı iş kalemi için ihaleye katılan tüm istekliler tarafından eşit bir belirleme niteliğinde olduğundan, ihaleye katılımı veya teklif vermeyi yahut tekliflerin fiyat yönünden değerlendirilmesini engelleyen bir yönünün bulunmadığı, sehven yapıldığı ifade edilen standardın sözleşmenin bütününe etkisi yönünden değerlendirme yapılması gerektiği, 4735 sayılı Kanun 24. maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 12. maddesi uyarınca iş artışı veya iş eksilişi yapılabileceği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Karayolları 5. Bölge Müdürlüğünce 18/02/2025 tarihinde “Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” ihalesi gerçekleştirilmiştir. İhalenin değerlendirilmesi sürecinde Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü İhaleler Başmühendisliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla uyuşmazlık konusu ihale için, "TRF-66’ pozu ‘H2 Engelleme Düzeyine Sahip Köprü Koruyucu Otokorkuluk Sistemi Yapılması (Malzeme Bedeli Dahil) (İndirme Bölgeleri ve/veya Geçiş Elemanları ve/veya Genleşme Ekleri Dahil) (Nakliye Dahil) (H2-W4-A)’ iş kaleminde ‘(H2-W4-A)’ sehven yazılmıştır. Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı ihalenin iptali yönünde ihale komisyonunuzca değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.” yönünde görüş bildirilmiştir. Söz konusu görüşe istinaden 24/02/2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla, ihalenin görüşte belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmiştir. Davacı tarafından ihalenin iptaline ilişkin karara karşı Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusu 19/03/2025 tarih ve 2025/UY.I-806 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kanun'un, ''Temel ilkeler'' başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, ''İdareler, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.''; "Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali'' başlıklı 39. maddesinde, ''İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir. ''; ''Kurum'a itirazen şikâyet başvurusu'' başlıklı 56. maddesinin ikinci fıkrasında, ''"Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir." kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesi konusunda ihale komisyonunun takdir yetkisi bulunduğu gibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenerek ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin komisyon kararlarının onaylanıp onaylanmaması konusunda da ihale yetkilisinin takdir yetkisinin bulunduğu, ancak bu yetki kullanılırken hukuken geçerli seçenekler arasından tercihte bulunulması ve işlemin yapılıp yapılmaması noktasında makul ve meşru sebepler ile 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde belirlenen temel ilkeler dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği, ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlere karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularının ihaleyi gerçekleştiren idarenin iptal kararında belirttiği gerekçelerle sınırlı olarak inceleneceği anlaşılmaktadır. Dosya incelendiğinde, ihaleyi gerçekleştiren idarece dava konusu ihalenin TRF-66 pozunda yer verilen "(H2-W4-A)" standardın sehven yazıldığından bahisle iptal edildiği, davacı tarafından söz konusu iptal işlemine karşı yaptığı itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, diğer iddiaların dışında teklif edilen fiyatların ihale sonucuna ve söz konusu poz için verilen teklifin toplam fiyata etkisinin objektif olarak değerlendirilmesi, iptale gerekçe gösterilen TRF-66 iş kaleminde için teklif edilen bedelin yaklaşık maliyete oranının %1,31 olması nedeniyle ihale sonucuna etkisinin son derece sınırlı olması, bu nedenle yasal oranlar içerisinde iş eksilişi yapılmak suretiyle ihtiyaç doğrultusunda başka bir standarttaki malzemeyi ikame ettirilmesi mümkün iken bu yönde değerlendirme yapılmaksızın doğrudan ihalenin iptali edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu; dava konusu Kurul kararıyla, TRF-66 numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyet içerisindeki payının 1,28 olduğu, söz konusu iş kaleminde oluşabilecek değişiklik neticesinde yaklaşık maliyet üzerindeki 22 adet teklifin sınır değere dahil edilmeyeceği, dolayısıyla söz konusu iş kalemindeki değişikliğin de sınır değeri değiştireceği, bu durumun aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulacak istekli sayısını da değiştireceği gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir. İhaleyi gerçekleştiren idarelerce ihalelerin iptal edilmesi işlemlerine karşı yapılacak başvurularda davalı idarenin inceleme yetkisinin iptal gerekçeleriyle sınırlı olduğu dikkate alındığında, ihalenin iptaline yönelik farklı bir gerekçe ikame edilmeksizin yalnızca ihale komisyonu kararında belirtildiği üzere TRF-66 numaralı iş kaleminde yer verilen "(H2-W4-A)" standardının sehven yazıldığı yönündeki ihale iptal gerekçesinin tüm yönleriyle incelenerek ihale mevzuatına uygun olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu yönde herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın kanunda sınırları çizilen yetkinin aşılmak suretiyle TRF-66 numaralı iş kaleminde yapılacak değişiklik neticesinde sınır değerin değişeceği ve bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulacak kişi sayısının da değişeceğinden bahisle başvurunun reddine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Dairemizin 16/09/2025 tarihli ara kararıyla ihaleyi gerçekleştiren idareden, "1.TRF-66 iş kaleminde yer alan "(H2-W4-A)" ibaresinin ne anlama geldiğinin ve sehven yazıldığı ifade edilen ibarenin yerine hangi ifadenin yazılması gerektiğinin sorulmasına, 2. TRF-60, TRF-61, TRF-63, TRF-64, TRF-66 ve TRF-67 numaralı iş kalemlerinin tamamında "(H2-W4-A)" ibaresine yer verilmişken hangi gerekçeyle sadece TRF-66 numaralı iş kalemine sehven yazıldığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiğinin sorulmasına, söz konusu iş kalemleri arasında "(H2-W4-A)" ibaresi yönünden ne gibi farklar olduğuna yönelik açıklama yapılmasının istenilmesine, 3. İptal edilen dava konusu ihale için yayımlanan zeyilnamede TRF-66 numaralı iş kalemi için de değişiklik yapılmasına rağmen "(H2-W4-A)" ibaresine yönelik herhangi bir değişiklik yapılmadığından, hangi gerekçeyle zeyilnameyle değişiklik yapılmayıp sonrasında ihalenin iptaline gerekçe gösterildiğinin, anılan ibarenin iş kaleminde kalması halinde ihale konusu işin yapımına engel olup olmayacağının sorulmasına, engel olacak bir durum söz konusu ise bu durumun açık ve anlaşılır bir şekilde açıklanmasının istenilmesine, 4. "(H2-W4-A)" ile "(H2-W4-A veya B)" ibaresi arasındaki fark olan "B"nin ne anlama geldiğinin, ihalede veya iş kaleminde yer almasının ihaleye veya iş kalemine olumlu ne gibi etkisinin olacağının sorulmasına, bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine" karar verildiği, ihaleyi gerçekleştiren idarece ara kararına verilen cevabi yazılar incelendiğinde, standardın tanımına yer verildikten sonra, TRF-66 iş kaleminde rekabeti artırması amacıyla (H2-W4-A veya B) yazılacakken sehven "(H2-W4-A)" ibaresinin yazıldığı, anılan iş kaleminde yeterlik kriteri olarak sehven yazılan "(H2-W4-A)" standardını karşılayan sınırlı sayıda firma olması nedeniyle ihalede yeterli rekabetin oluşması açısından standarda "veya B" ibaresinin eklenmesine gerek duyulduğu, sehven yazıldığı şekilde kalması halinde rekabeti sınırlayıcı bir unsur olacağı, söz konusu sehven yazılan ibarenin iş kaleminde kalması halinde işin yapımına engel bir durum olmamakla birlikte yeterli rekabet oluşmayacağından yüksek maliyetle ihalenin sonuçlanacağı ifade edilmiştir. İhalenin iptali sebebi olarak TRF-66 pozunda yer verilen "(H2-W4-A)" standardın ihalede rekabeti engellediği ve sehven yazılan "(H2-W4-A)" yerine "(H2-W4-A veya B)" yazılması gerektiği beyan edilmiş ise de, anılan ihaleye 35 istekli tarafından teklif verildiği, dolayısıyla TRF-66 iş kaleminde sehven yazıldığı belirtilen "(H2-W4-A)" ibaresinin ihalede rekabeti sınırlayıcı bir yönünün bulunmadığı gibi, ihaleye teklif veren istekli sayısı göz önünde bulundurulduğunda ihalede rekabetin oluşmadığından da bahsedilemeyeceği, diğer taraftan, söz konusu ihalede TRF-66 iş kaleminde sehven yazıldığı ifade edilen "(H2-W4-A)" ibaresinin iş kaleminde kalması durumunda ihale konusu işin yapımına herhangi bir engel teşkil etmeyeceği, ihaleyi gerçekleştiren idarece "(H2-W4-A)" ibaresinin rekabeti engellediğine yönelik kanaatinin hukuka uygun makul ve meşru sebeplere dayanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, ihalenin iptaline dair kararın kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda alındığına ilişkin başkaca herhangi somut bilgi veya belgenin de bulunmadığı anlaşıldığından, ihalenin idare tarafından iptali kararına yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz istemlerinin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ...İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen...-TL ilk derece ve ...-TL temyiz yargılama giderleri toplamı...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi halinde ilk derece ve temyiz aşamasında davacılar tarafından yatırılan ve kullanılmayan toplam...-TL (...-TL+...-TL) yürütmeyi durdurma harçlarının davacılara iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>