Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2025/801 E. , 2025/2916 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2025/801 Karar No : 2025/2916 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan ... parsel sayılı Hazineye ait taşınmazın 1.982,00 m²'si üzerinde spor tesisi (halı saha, cafe ve bahçe/branda kaplı prefabrik yapı müştemilatı) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 26/10/2011-25/10/2016 tarihleri arasındaki dönem için toplam 434.322,62-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda; davalı idarenin savunmasından ecrimisile konu taşınmazın eğitim kurumu olarak kullanılmak üzere Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafından, tahsis kararına dayalı olarak taşınmaz üzerinde faaliyet gösteren ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Okul Aile Birliği ile yaptığı kira sözleşmesi karşılığında, lisenin bulunduğu alanda öğrencilerin ve çevredeki insanların kullanımına açık spor faaliyetlerini yapabilecekleri halı sahayı işlettiği dikkate alındığında, anılan kullanımın fuzuli işgal olarak nitelendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, bu durumda özel hukuk hükümleri uyarınca imzalanan kira sözleşmesi dönemine ilişkin olarak, davacının fuzuli şagil olduğu gerekçesiyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde hukuki uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, ... parselin 1.600,00 m²'lik kısmında halı saha yapılmak için Okul Aile Birliğiyle kira sözleşmesi yapılmış, davalı idarece 1.982,00 m² alan üzerine spor tesisi yapıldığı tespitine dayalı olarak ecrimisil istenilmiş ise de, davalı idarece kira sözleşmesindeki alanı aşan kısım için ecrimisil istenildiğinin belirtilmediği, diğer taraftan davacıyla yapılan kira sözleşmesine konu 1.600,00 m²lik alanı aşar şekilde tespit yapılıp, yeniden işlem yapılabileceğinin açık olduğu, ancak kiralanan kısım dahil edilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, nitekim her yıl kira bedeli de Kaymakamlık bünyesinde oluşturulan Komisyon marifetiyle belirlendiğinden Kaymakamlığın da bilgisinin bulunduğu, bu nedenle işlemin bütününün iptalinin bu haliyle yerinde olduğu sonucuna varılarak, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/11/2024 tarih ve E:2023/5854, K:2024/6829 sayılı kararıyla; 09/02/2012 tarih ve 28199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı-Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesinde, bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce salon, açık alan ve otopark olarak kiraya verilen yerlerin sözleşmelerinin, sözleşme bitim tarihinden sonra yenilenmeyeceğinin kurala bağlandığı, uyuşmazlıkta, davacı ile Okul Aile Birliği arasında 1600 m²'lik alan için imzalanan kira sözleşmesinin geçerli olduğu 26/10/2011-16/11/2012 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak, 1.982,00 m²'lik alandan kiralanan kısım düşülerek ulaşılan 382,00 m²'lik alan için; 17/11/2012-25/10/2016 arasındaki dönem için ise 1.982,00 m²'lik işgal alanı için ecrimisil istenebileceği sonucuna varıldığı, Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile tarafların iddiaları da göz önünde bulundurularak, gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, dava konusu ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesiyle, 336 sayılı Milli Emlak Tebliği'nin 5. maddesi uyarınca hukuka uygun olup olmadığının saptanması ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar Danıştay bozma kararında, davacı ile yapılan kira sözleşmesinin mevzuata aykırı olarak yapıldığından davacıdan ecrimisil istenilebileceği belirtilmiş ise de, davacı ile Okul Aile Birliği arasında yapılan ve uyuşmazlık dönemini de kapsayan dönemde, ecrimisile konu alanın 1.600,00 m²'lik kısmının kira sözleşmesiyle kullanıldığı, her yıl kira bedelinin Kaymakamlık onayıyla belirlendiği açık olduğundan, mevzuata aykırı olsa bile hukuki güvenlik ve belirlilik ile idareye duyulan güven ilkesi nedeniyle bunun sorumluluğunun tek başına davacıya yükletilemeyeceği, idare ve idare yetkililerinin idari, mali ve cezai sorumluğundan bahsedilebileceği, esas itibarıyla feshedilmedikçe sözleşmesinin geçerliliğini yitirdiğinden söz edilemeyeceği, bu bağlamda idarece ancak özel hukuk hükümlerine göre yapılan kira sözleşmesinin iptali veya kira sözleşmesinin feshi veya kira sözleşmesinin geçersizliği ve taşınmazdan tahliye davası gibi yol ve yöntemlere başvurulabileceğinin değerlendirildiği, bu takdirde dahi geriye yönelik olarak davacının fuzuli işgalci olarak nitelendirilemeyeceği, kaldı ki, sözleşme kapsamında ilgili dönemde davacı tarafından kira bedelinin de ödendiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Okul Aile Birliklerinin kantin gibi yerler dışındaki salon, açık alan, otopark ve benzeri yerleri kiraya vermesi mümkün bulunmadığından, Hazine taşınmazı içerisinde yer alan bahse konu yerlerin (salon, açık alan, otopark vb.) genel hükümler çerçevesinde, tahsisli idarenin uygun görüşüne istinaden idarelerince kiraya verilebileceği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Anılan Yönetmelik'in 70. maddesinde, tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerlerinin, tasarruf eden kuruluş amirinin görüşü alınmak suretiyle, ilde defterdarın, ilçede kaymakamın onayı ile idarece kiraya verilebileceği; tahsisli veya kiralanmış yerlerin yetkili idarenin bilgisi dışında kullanılmasının veya kullandırılmasının, ecrimisil alınmasını gerektirdiği; Bakanlığın, bu taşınmazların üçüncü kişilere kiraya verilmesine ilişkin olarak adına tahsis yapılan idarelerle protokol yapmaya yetkili olduğu; tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerlerinin kiralanmasına ilişkin özel mevzuatlarda yer alan hükümlerin saklı olduğu düzenlenmiştir. 09/02/2012 tarih ve 28199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı-Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesinde ise, bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce salon, açık alan ve otopark olarak kiraya verilen yerlerin sözleşmelerinin, sözleşme bitim tarihinden sonra yenilenmeyeceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edildiği, davacı tarafından okula ait halı sahanın yenilenebilmesi amacıyla 1600 m² alana ihtiyaç duyulduğu için 26/12/2006 tarihli dilekçe ile ... Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Müdürlüğüne başvurulduğu, İstanbul Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğünün 28/02/2007 tarihli yazısı ile halı sahanın istenilen oranda büyütülmesinde ve kapalı halı saha olarak yapılmasında sakınca bulunmadığının bildirildiği, 16/10/2010 tarihinden itibaren davacı ile söz konusu okulun Okul Aile Birliği arasında yaklaşık 1600 m²'lik halı sahanın işletme hakkının kiralanması için "Okullarda Bulunan Kantin, Açık Alan, Salon ve Benzeri Yerleri İşletme(Kiralama) Sözleşmesi" imzalandığı, anılan sözleşmenin süresi bittikçe yenilendiği ve en son 12/02/2016 tarihinde 1 yıl süreli olarak kira sözleşmesinin yenilendiği; 25/10/2016 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile Hazineye ait taşınmazın 1.982,00 m²'sinin üzerine spor tesisi yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle, 26/10/2011-25/10/2016 tarihleri arasındaki dönem için davacıdan 434.322,62-TL ecrimisil istenilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, işgalci olmasının söz konusu olmadığı, taşınmazı kullanımının, Okul-Aile Birliği ile yapılan kira sözleşmelerine dayandığı ileri sürülmekteyse de, 09/02/2012 tarih ve 28199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı-Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesinde, Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce salon, açık alan ve otopark olarak kiraya verilen yerlerin sözleşmelerinin, sözleşme bitim tarihinden sonra yenilenmeyeceği kurala bağlanmış olup, anılan hükmün iptali istemiyle açılan davalarda "...1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 16. maddesinin 2. fıkrasında, okulların bünyesinde bulunan açık alan, kantin, salon ve benzeri yerleri işlettirebileceği veya işletilebileceği yolunda okul aile birliklerine yetki verilmiştir. Söz konusu yerlerin işletilmesi veya işlettirilmesi konusunda okul aile birliklerine tercih hakkı tanınmış, ancak bu hususta bir zorunluluk getirilmemiştir. Kanun'da okul aile birliklerine tanınan bu tercih hakkının ne şekilde kullanılacağı konusunda, milli eğitimin temel strateji politikasını belirleme yetkisine sahip olan idarenin takdir yetkisi bulunduğu kuşkusuzdur. Bu durumda, okul bünyesinde yer alan salon ve açık alanların, okulların tatil olduğu gün ve saatlerde de öğrencilerin çeşitli amaçlarla zaman geçirdikleri yerler olduğu göz önünde bulundurulduğunda; söz konusu yerlerin öğretim gün ve saatleri dışında kullanılmak üzere talepte bulunanlara uzun süreli olarak kiraya verilmesi yönünde idarenin zorunlu tutulamayacağı sonucuna ulaşıldığından, bu alanların uzun süreli olarak kiralanması uygulamasını sona erdiren dava konusu Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde hukuka aykırılık görülmediği..." gerekçesiyle verilen ret kararları da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararlarıyla onanarak kesinleşmiştir. Bu durum dikkate alındığında, Milli Eğitim Bakanlığı-Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesi uyarınca, 16/12/2011 tarihinde yapılan sözleşmenin bittiği 16/12/2012 tarihinden sonra mevzuata aykırı şekilde tesis edilen sözleşmelerin varlığından bahisle davacının kullanımının, geçerli ve hukuken korunabilir bir sebebe dayandığının kabulü mümkün olmadığından, hukuken geçerli bir sebebe dayanmaksızın taşınmazı kullanan davacının fuzuli şagil olduğu açık olup, ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davacı ile Okul Aile Birliği arasında 1600 m²'lik alan için geçerli olan son sözleşmenin 16/12/2011 tarihinden itibaren 1 yıl süreli olarak imzalanan kira sözleşmesi olduğu, dolayısıyla anılan kira sözleşmesinin geçerli olduğu 26/10/2011-16/12/2012 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak, 1.982,00 m²'lik alandan kiralanan kısım düşülerek ulaşılan 382,00 m²'lik alan için; 17/12/2012-25/10/2016 arasındaki dönem için ise 1.982,00 m²'lik işgal alanı için ecrimisil istenebileceği sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile tarafların iddiaları da göz önünde bulundurularak, gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, dava konusu ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesiyle, 336 sayılı Milli Emlak Tebliği'nin 5. maddesi uyarınca hukuka uygun olup olmadığının saptanması ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen temyize konu ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne; 2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz. </body></html>