Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2023/718 E. , 2024/2805 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/718 Karar No : 2024/2805 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Taah. Mermer Müh. Tur. Otom. Akary. Nakl. Gıda Teks. Day. Tük. Mal. İml. İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından Amasya ilinde bulunan ER:... sayılı maden sahasının ihalesi öncesinde yatırılan 10.962,00-TL ruhsat taban bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrası ile 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi, 6. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin (8) numaralı alt bendi, aynı maddenin 4. fıkrası ve 26. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan kurallar aktarılarak, Uyuşmazlıkta; işletme ruhsat taban bedelinin, 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesinde belirtilen ve ihaleye katılmak amacı ile müracaatçı veya talep eden tarafından yatırılması gereken bedeli ifade ettiği ve söz konusu bedelin ödendiğini gösterir makbuzun ihaleye müracaat aşamasında mevcut olmasının zorunlu olduğunun anlaşıldığı, Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından Amasya ilinde bulunan ER:... sayılı maden sahasının ihalesi öncesinde 10.962,00-TL tutarında ruhsat taban bedeli ödemesinin yapıldığı, bu ihalenin dava dışı bir şirket üzerinde kalması üzerine davacı şirket tarafından ruhsat taban bedelinin iade edilmesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu ve söz konusu başvurunun reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, 3213 sayılı Kanun ve Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nde, ihale öncesinde yatırılan ruhsat taban bedelinin iade edileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin mevcut olmadığı gibi Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasında, ihaleye müracaat aşamasında sunulması zorunlu olan bilgi ve belgelerin iade edilmeyeceğinin belirtildiği (anılan belgeler arasında işletme ruhsat taban bedelinin ödendiğine dair makbuzun da yer aldığı) göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 30. maddesi ve 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi, 20. maddesinin 1., 2. ve 4. fıkraları, 21. maddesinin 3., 4. ve 5. fıkraları ile 23. maddesinin 2. fıkrasında yer alan kurallar aktarılarak, Olayda; davacı şirketin Amasya ilinde bulunan ER:... sayılı maden sahası için ihaleye müracaat ettiği ancak ihalenin bir başka şirket üzerinde kaldığı, davacı şirket tarafından yatırılan ruhsat taban bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun, davalı idarece 3213 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 1. fıkrası ile Maden Sahaları İhale Yönetmeliği hükümleri uyarınca, ihalelere katılmak için yatırılan işletme ruhsat taban bedelinin geri ödenmesinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle reddedildiğinin anlaşıldığı, İlgili mevzuat hükümlerinde, ihalenin kazanılamaması durumunda ihale iştirakçisine ruhsat taban bedelinin geri verilmeyeceği hususunda bir düzenlemenin yer almadığı, aksine Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 23. maddesinin 2. fıkrasında, ihalenin iptal edilmesi durumunda işletme ruhsat taban bedeli ve teminatların iade edileceği kuralına yer verildiği, ihalenin iptal edilmesi durumunda bile müracaatçılara ruhsat taban bedelinin ödenmesi gerektiği şeklindeki düzenleme mevcut iken ihaleyi alamamış durumda bulunan müracaatçılara da bu bedelin ödenmesi gerektiğinde kuşku bulunmadığı, bu durumda davacı şirketin de ihaleyi alamadığı dikkate alındığında, bu bedelin davacıya iade edilmesi gerektiği sonucuna varılarak, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış ve dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde sayma yoluyla belirlenen davalar hariç bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi sonucunda verilen kararlar kesin olup; bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulmasına olanak bulunmadığı, Bu durumda, istinaf yoluyla karara bağlanıp, temyiz kanun yolu incelemesine açık olmayan, maden sahasının ihalesi öncesinde yatırılan, temyize konu edilebilecek miktarın altında (10.962,00-TL) ruhsat taban bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemden kaynaklanan uyuşmazlık hakkında verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca kesin olduğu, nitekim Dairelerince de istinaf başvurusunun kesin olarak karara bağlandığı gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/10/2020 tarih ve E:2020/6034, K:2020/4033 sayılı kararıyla; 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde, istinaf kanun yolu incelemesi sonucunda bölge idare mahkemelerince esas hakkında karara bağlanan dava türlerinden Danıştayda temyize tabi olanların tahdidi olarak sayılmak suretiyle düzenlendiği, bu maddede tahdidi olarak sayılan konuların birbirinden bağımsız olduğu, bu nedenle bir davanın bu maddede sayılan konulardan birine ilişkin olması durumunda başkaca herhangi bir kritere bağlı olmaksızın temyiz incelemesine tabi olacağının açık olduğu, Bu durumda, maden mevzuatının uygulanmasına ilişkin işlemden doğan uyuşmazlıkta temyiz yolu açık olduğundan, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Sehven açılan E:... sayılı dosyanın esas kaydının kapatılmasına, Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/10/2020 tarih ve E:2020/6034, K:2020/4033 sayılı bozma kararı gereği olan usuli işlemler tamamlandıktan sonra işin esası hakkında temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Danıştaya gönderilmesine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 15/04/2022 tarih ve E:2021/2472, K:2022/2750 sayılı kararıyla; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrası ile 30. maddesi ve 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi, 6. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin (7) numaralı alt bendi ile aynı maddenin 4. fıkrasında yer alan kurallar aktarılarak, Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nde işletme ruhsat taban bedelinin, "Kanunun 13. maddesinde belirtilen ve ihaleye katılmak amacıyla müracaatçı veya talep eden tarafından yatırılması gereken bedel" olarak tanımlandığı, Amasya ilindeki ER:... sayılı II. grup maden sahasının davalı idarece ihale yöntemi ile ruhsatlandırıldığı, ihalenin dava dışı üçüncü kişi uhdesinde kaldığı, bu nedenle davacı tarafından ihaleye katılabilmek için ihale öncesinde ödenen işletme ruhsat taban bedelinin iade edilmesinin istenildiği, 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 4. fıkrasında, ihale, küçük alanların ihalesi ve işletme ruhsatı taleplerinde işletme ruhsat taban bedelinin genel bütçeye yatırıldığına dair belge ile müracaat edileceğinin hüküm altına alındığı; 30. maddesinin 7. fıkrasında da, sahaların ihalesinden elde edilen gelirlerin genel bütçeye gelir olarak kaydedileceğinin düzenlendiği, Mevzuatta yapılan incelemede, ihaleye katılmamak, Yönetmelik'e aykırı başvuru yapılması veya ihaleyi kazanan isteklinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi ya da ruhsat talebinden vazgeçmesi ile ihalenin idarece resen iptali halleriyle sınırlı olarak ruhsat taban bedelinin iade edilemeyeceğinin açıkça düzenlendiğinin görüldüğü, Maden Sahaları İhale Şartnamesi'nin 3. maddesinde ise, Genel Müdürlükçe gerekli hallerde ihalenin iptal edilebileceği, bu halde işletme ruhsat taban bedelinin iade edileceğinin düzenlendiği, 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 4. fıkrasındaki, ihaleye katılabilmek için "işletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe hesabına yatırılması" gerektiği yönündeki kural ile 30. maddesindeki "sahaların ihale edilmesinden elde edilen gelirlerin genel bütçeye gelir olarak kaydedileceği" şeklindeki açık hükme rağmen, anılan bedelin davacıya iade edilmesi yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Maden Yönetmeliği ile Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nde, ihale bedelinin iade edileceği ve iade edilmeyeceği hallere ilişkin çeşitli düzenlemelere yer verildiği, bu düzenlemelerde, sadece idareden kaynaklı nedenlerin bulunması halinde ruhsat taban bedelinin iadesinin öngörüldüğü, bunun dışındaki hallerde ise iadenin yapılmayacağı yönünde düzenlemelere yer verildiği, İstinaf Mahkemesince, Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin 23. maddesindeki ihalenin iptali halinde ruhsat taban bedelinin iade edileceğine dair düzenleme değerlendirilerek karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, çünkü dava konusu olayda davacı tarafından ihaleye katılım ve sonuçlanan bir ihalenin söz konusu olduğu, Maden Yönetmeliği'nin 94. maddesinin 7. fıkrasında, ihale talebinden vazgeçilmesi halinde bile ruhsat taban bedelinin iade edilmeyeceğinin belirtildiği, bu hüküm dikkate alındığında ihaleye katılım sağlanması durumunda ruhsat taban bedelinin iade edilmeyeceğinde kuşku bulunmadığı, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesine göre, işletme ruhsat taban bedelinin yatırılması halinde ihale talebinde bulunabilindiği, davacı şirketin de işletme ruhsat taban bedelini ihaleye katılım amacı ile yatırdığı ve ihaleye katılım sağladığı dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. ... 6. Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. ..." hükmü yer almıştır. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları. b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar. c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları. d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları. e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları. f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar. g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar. h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar. ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar. i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar. j) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar. k) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar. l) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar. m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrasında, "Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir."; 7. fıkrasında, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir."; Ek 1. maddesinde ise, "Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz." hükümleri yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştaya temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir. Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından Amasya ilinde bulunan ER:... sayılı maden sahasının ihalesi öncesinde yatırılan 10.962,00-TL ruhsat taban bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar hakkında verilen kararların temyiz edilebileceği hükme bağlanmış olup, aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, bu Kanun'da öngörülen parasal sınırlar; her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulandığından, temyizen incelenerek bozulması istenilen Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği 2020 yılı için temyiz sınırı 176.000,00-TL olarak belirlenmiş bulunmaktadır. Diğer taraftan, Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/10/2020 tarih ve E:2020/6034, K:2020/4033 sayılı kararında, maden mevzuatının uygulanmasına ilişkin işlemden doğan uyuşmazlıkta temyiz yolunun açık olduğu belirtilmekte ise de; uyuşmazlığın maden mevzuatına ilişkin olmayıp, ihale mevzuatı uyarınca ihaleye katılabilmek için yatırılması zorunlu olan bedelin iadesine ilişkin olduğu sonucuna varılmıştır. Nitekim, Danıştay Başkanlar Kurulunun 05/05/2023 tarih ve E:2023/3, K:2023/88 sayılı kararı da bu yöndedir. Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. 13/11/2024 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. </body></html>