Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/1130 E. , 2024/6091 K.</ul> "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/1130 Karar No : 2024/6091 DAVACI : ... İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı-ANKARA VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacı şirketin, vergi resim ve harç istisna belgesi düzenlenmesi talebinin reddine dair Ticaret Bakanlığı Genel Müdürlüğünün...tarihli ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı 18/05/2017 tarih ve 30070 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) 23. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendinin (i) alt bendinde yer alan "4732 sayılı Kamu İhale Kanununun 21. maddesine istinaden pazarlık usulü ile gerçekleştirilenlerde, yabancı firma ve yabancı firmanın yer aldığı ortak girişimin ihaleye davet edilmesi ve ihaleye teklif vermesi" ibaresinin iptali istemidir. DAVACININ İDDİALARI: Pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihaleye davet edilen ... İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş'nin, her ne kadar ihaleye davet edilmemiş olsa da, ... Limited Company ile birlikte, ortak girişim olarak teklif sunmuş olmaları nedeniyle, ihalenin, döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında olduğu ve kendilerince de, vergi istisnasından faydalanılacağı düşüncesiyle teklif verildiği, dava konusu Genel Tebliğ kuralının lafzından da, sadece teklif verilmesinin yeterli olduğunun anlaşıldığı, teklifin geçerli olması şartının bulunmadığı, davalı idare tarafından söz konusu düzenlemenin yanlış yorumlanıp, istisna alanının daraltıldığı, ihale komisyonu kararında da yer verildiği gibi, yabancı firmanın teklif verme şartının gerçekleştiği, Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibarelerinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, dava konusu Genel Tebliğ hükmünde net ve açık ifadelere yer verilmemesi nedeniyle idarenin takdir yetkisini hukuka aykırı olarak geniş yorumlamasına sebebiyet verildiği, Genel Tebliğ hükmünün, Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ve hukuki güvenlik ilkelerine, düzenli idare ilkesine ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinde açıklanan temel ilkelere aykırı olduğu, Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesi ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinde konuya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığının birlikte yetkili olduğu belirtilmiş ise de idarelerin ayrı ayrı düzenleyici işlem yayımladıkları, dolayısıyla dava konusu düzenleyici işlemin yetki yönünden de hukuka aykırı olduğu, dava konusu bireysel işlemin iptal edilmesi ve vergi, resim, harç istisna belgesinin, ödemenin yapıldığı tarihi de kapsayacak şekilde verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Mevzuatta, döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin istisnanın düzenlenme amacının, uluslararası katılıma açık kamu ihalelerinin, istisna sağlanmak suretiyle, yerli firmalarca yüklenilmesinin desteklenmesi ve bu sayede ülkemizden döviz çıkışının engellenmesi olduğu, söz konusu Yasal düzenlemede “uluslararası ihaleye çıkarılma” şartının bulunduğu, istisna belgesi verilip verilmeyeceğine ilişkin değerlendirmenin, Genel Tebliğ ekinde bulunan Ek-4 formunda verilen cevaba göre yapıldığı ve ihale makamı tarafından bu formda, "yabancı katılım olmadığı"nın belirtildiği, istisna belgesinin verilmediği, Sayıştay Başkanlığı tarafından yayımlanan, 2015 yılı Sayıştay Denetimi Raporu'nda, Kamu İhale Kanunu’nun 21/b ve 21/c maddelerine göre, pazarlık usulüyle yapılan ve sadece yerli isteklilerin davet edildiği işlerde, istisna belgesi düzenlenmemesi gerektiğinin ifade edildiği, davacının dava dilekçesindeki istisna belgesinin 25/06/2019 tarihini kapsayacak şekilde düzenlenmesi isteminin, yerindelik denetimi olacağı iddialarıyla davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." hükmü ile aynı Kanun'un 50. maddesinin 5. fıkrasının son cümlesinde "Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulması zorunludur." hükmüne yer verilmiş olup, anılan maddelerde, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu belirtilerek, Danıştay Dava Dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmadığından, Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararına uyulmak suretiyle davanın reddine hükmedilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ: Dava, davacı tarafından, vergi, resim ve harç istisnası belgesi verilmesi talebiyle Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin 24/06/2019 tarihli işlem ile bu işlemin dayanağı 18/05/2017 tarih ve 30070 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) 23. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendinin (i) alt bendinde yer alan "4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21'inci maddesine istinaden pazarlık usulü ile gerçekleştirilenlerde, yabancı firma veya yabancı firmanın yer aldığı ortak girişimin ihaleye davet edilmesi ve ihaleye teklif vermesi" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır. Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 16/02/2021 tarih ve E:2019/4720, K:2021/873 sayılı davanın reddine ilişkin kararı Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 28/12/2022 tarih ve E:2021/971, K:2022/1649 sayılı kararıyla bozulmuştur. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesi sonucunda Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nca verilen bozma kararlarına Danıştay dava dairelerince ısrar etme olanağı tanınmamış olması nedeniyle, Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararında yer alan gerekçelerle dava konusu işlemin ve dayanağı olan düzenleyici işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 4. fıkrasının, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı yolundaki hükmü karşısında, uyulması zorunlu olan Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 28/12/2022 tarih ve E:2021/971, K:2022/1649 sayılı kararı uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ: Davacı şirket adına, vergi, resim ve harç istisna belgesi düzenlenmesi talebinin reddine ilişkin işlemin ve dayanağı olduğu ileri sürülen, 18/05/2017 tarih ve 30070 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) 23. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (i) ait bendinde yer verilen, "4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesine istinaden pazarlık usulü ile gerçekleştirilenlerde, yabancı firma veya yabancı firmanın yer aldığı ortak girişimin ihaleye davet edilmesi ve ihaleye teklif vermesi" ibaresinin iptali istenilmektedir. İNCELEME VE GEREKÇE: İlgili Mevzuat: 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasa Mahkemesinin kararlarının kesin olduğu; üçüncü fıkrasında, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümlerinin, iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı, gereken hallerde Anayasa Mahkemesinin iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabileceği, bu tarihin, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyeceği; beşinci fıkrasında, iptal kararlarının geriye yürümeyeceği; altıncı fıkrasında, Anayasa Mahkemesi kararlarının yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı kuralına yer verilmiştir. 09/08/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2 ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun Ek 1. maddelerinin 2. fıkrasında; vergi, resim, harç istisnası belgesine bağlanan ve maddenin devamında sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde, belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu düzenlenmiş, (a) bendinde de, Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan ana yüklenici firmaların yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetlerin istisna kapsamında olduğu belirtilmiştir. Anılan maddelerin 4. fıkrasında; bu maddenin uygulamasında uluslararası ihalenin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi ifade ettiği; vergi, resim, harç istisnası belgesinin de, döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli, Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belge olduğu ifade edilmiş, 6. fıkrasında; "Bu maddenin uygulanması bakımından birinci ve ikinci fıkralarda yer alan döviz kazandırıcı faaliyetlere ilave olarak döviz kazandırıcı diğer faaliyetleri, belge kapsamında istisna uygulanacak işlem ve faaliyetlerin aşamaları ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığı birlikte yetkilidir" hükmüne yer verilmiştir. Yüksek Planlama Kurulunun 23/12/1999 tarih ve 99/78 sayılı Rapor'u üzerine 261 sayılı Kanun'un değişik 1, 933 sayılı Kanun'un 3/C, 1567 sayılı Kanun'un değişik 1, 474 sayılı Kanun'un değişik 2. maddesi ile 2976 sayılı Kanun hükümleri uyarınca 31/12/1999 tarih ve 23923 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 23/12/1999 tarih ve 99/13812 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkındaki Karar yürürlüğe konulmuştur. Karar'ın 17. maddesinde, Dış Ticaret Müsteşarlığının bu Karar hükümlerine istinaden vergi, resim ve harç istisnaları ile ilgili usul ve esaslara ilişkin tebliğ çıkarmaya, izin ve talimat vermeye, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları idari yoldan çözümlemeye yetkili olduğu düzenlenmiştir. 23/12/1999 tarih ve 99/13812 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler İle Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Karar ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun Ek 1. maddelerine istinaden, 18/05/2017 tarih ve 30070 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) 23. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (i) alt bendinde; uluslararası ihalelerden, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesine istinaden pazarlık usulü ile gerçekleştirilenlerde, yabancı firma veya yabancı firmanın yer aldığı ortak girişimin ihaleye davet edilmesi ve ihaleye teklif vermesinin gerektiği açıklanmıştır. Diğer yandan, Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibareleri, Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla, kurallarda bir ihalenin uluslararası ihale niteliğinde kabul edilmesi ve bu sayede döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında değerlendirilmek suretiyle damga vergisi ve harç istisnasının uygulanması için öngörülen yabancı firmalarca da teklif verilmesi şartının hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olacak şekilde düzenlendiği, bu nedenle kuralların Anayasa'nın 13, 48 ve 73. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olup anılan karar 28/04/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Pazarlık usulü" başlıklı 21. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumunda pazarlık usulüyle ihale yapılabileceği; ikinci fıkrasında, (b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılmasının zorunlu olmadığı, ilan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermelerinin isteneceği kuralına yer verilmiştir. Kanun'un 27. maddesinin ikinci fıkrasının (l) bendinde, idari şartnamede ihalenin sadece yerli isteklilere açık olup olmadığının belirtilmesinin zorunlu olduğu; 63. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabileceği belirtilmiştir. Eşik değerlere ilişkin düzenleme Kanun'un 8. maddesinde yer almakta olup 67. maddede eşik değerlerin bir önceki yılın Toptan Eşya Fiyat Endeksi esas alınarak Kamu İhale Kurumu tarafından güncelleneceği ve her yılın 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere aynı tarihe kadar Resmî Gazete'de ilan edileceği hükme bağlanmıştır. Verilen yetkiye istinaden 25/01/2019 tarih ve 30666 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Tebliği (2019/1) ile Kamu İhale Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen Kanun kapsamındaki idarelerin yapım işlerine ilişkin eşik değer 01/02/2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 60.742.537 TL olarak güncellenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava Konusu Tebliğin İlgili Maddesinin İncelenmesi; İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) 23. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendinin (i) alt bendinin, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 22/03/2023 tarih ve E:2020/3222 K:2023/836 sayılı kararıyla iptaline karar verildiğinden ve anılan karar Danıştay Vergi Dava Dairelerinin 26/04/2024 tarih ve E:2023/975, K:2024/424 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiğinden, bu maddelerin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Uygulama işleminin incelemesinden ise; Anayasa Mahkemesinin yukarıda yer alan 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı iptal kararında, ihale şartnamesinde belirtilen yeterlik şartlarını taşıyan ve ihaleye teklif veren isteklilerin, idareye tekliflerini sunma aşamasında ihaleye teklif sunan diğer katılımcıların kimler olduğunu ve yabancı firmalarca teklif verilip verilmediğini, dolayısıyla ihalenin uluslararası ihale kapsamında kabul edilip edilmeyeceğini bilmemekte oldukları, bu durumda ihale uhdesinde kalan katılımcının, ihale süreci tamamlanana kadar ihaleden kaynaklanan damga vergisi ve harç istisnasından yararlanıp yararlanamayacağını öngöremeyeceğinin açık olduğu tespitini yapmıştır. Kararda, vergilemede belirlilik ilkesi gereğince vergi muafiyeti ve istisnasına ilişkin düzenlemelerin makul bir düzeyde belirli ve öngörülebilir olması gerektiğine, bu bağlamda, ihaleye katılacak isteklilerin, ihale sürecine ilişkin olarak damga vergisi ve harç ödemelerine ilişkin mali bir yükümlülük ile karşılaşıp karşılaşmayacaklarını öngörebilmeleri ve bunu bilerek hareket etme imkanına sahip olmaları gerektiğine dikkat çekilmiştir. İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) dava konusu edilen hükmüne göre, pazarlık usulü ile gerçekleştirilen bir ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilebilmesi için yabancı firma veya yabancı firmanın yer aldığı ortak girişimin ihaleye davet edilmesi ve ihaleye teklif vermesi gerekmektedir. Bir başka ifadeyle, anılan Tebliğ'e göre idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğunun belirtilmiş olması ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilebilmesi için yeterli değildir. Bu noktada, uyuşmazlık hakkında karar verilebilmesi için, Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasındaki uluslararası ihale tanımında yer alan "yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan" ibaresinin pazarlık usulü ile yapılan ihaleler yönünden yorumlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, pazarlık usulü ile yapılan bir ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilebilmesi için, idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğunun belirtilmiş olmasının yeterli olup olmadığı, ayrıca yabancı firmanın ihaleye davet edilmesinin gerekip gerekmediği netleştirilmelidir. Mahkemelerin hukuk kurallarını yorumlama yetkisi, bunların Anayasa hükümleri ışığında yorumlanması yükümlülüğünü de beraberinde getirmektedir. Buna göre mahkemeler, önlerindeki uyuşmazlığa uygulayacakları mevzuat hükümlerini anayasal ilke ve güvenceleri gözeterek yorumlama mecburiyeti altındadır. Bir mevzuat hükmünün birden farklı biçimde yorumlanmasının mümkün olduğu hallerde Anayasa'ya aykırı olan yorumun benimsenmesinden kaçınılması Anayasa'nın üstünlüğü ilkesinin bir gereğidir. Diğer bir ifadeyle Anayasa'ya uygun yorum ilkesi hâkimin hukuk kurallarını yorumlama serbestisinin sınırını oluşturmaktadır. Dolayısıyla hâkimin bir hukuk kuralının anlam ve kapsamını tespit ederken Anayasa'yı ve anayasal ilkeleri hesaba katmaması Anayasa'nın normlar hiyerarşisinin tepesinde yer almasını anlamsız hâle getirir. Bu bağlamda Anayasa kağıt üzerinde kalan bir metin değil yaşayan, hukuk sistemini yönlendiren, her türlü kamusal tasarrufta gözetilmesi gereken hukuki bir belgedir (AYM, B. No:2019/26274, 27/10/2022, § 76). 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapma konusunda idareye takdir yetkisi tanınmıştır. Bunun yanı sıra anılan Kanun ile ihaleye ilişkin idari şartnamede ihalenin sadece yerli isteklilere açık olup olmadığının belirtilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Buna göre ihale makamının yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihaleye sadece yerli isteklilerin katılabilmesini öngörmesi durumunda idari şartnamede ihaleye sadece yerli isteklilerin katılabileceği belirtilmelidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalmakla birlikte yerli ve yabancı tüm isteklilerin ihaleye katılmalarının öngörüldüğü ihaleler ile yaklaşık maliyeti eşik değere eşit veya eşik değerin üzerindeki ihalelerde ise, idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu belirtilmelidir. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu belirtilmiş olmasına rağmen ihaleye yabancı isteklinin davet edilmemesi nedeniyle ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilmemesi, isteklilerin idareye tekliflerini sunma aşamasında ihalenin uluslararası ihale kapsamında kabul edilip edilmeyeceğini bilme imkânlarının bulunmaması sonucunu doğurmaktadır. Bu durum ise isteklilerin ileride karşılaşabilecekleri vergi yükünü öngörememesine neden olacaktır. İstekliler açısından oluşan bu belirsizlik dikkate alınarak Anayasa'ya uygun yorum ilkesi ve Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararında belirtilen hususlar doğrultusunda yapılan değerlendirmede, pazarlık usulüyle yapılan ihaleler yönünden, idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğunun belirtilmesinin ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilmesi için yeterli olduğu, ayrıca yabancı firmanın ihaleye davet edilmesinin gerekmediği sonucuna varılmıştır. İdari şartnamede ihaleye sadece yerli isteklilerin katılabileceğinin belirtilmesi halinde ise ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Davacının uhdesinde kalan ihalenin uluslararası ihale olup olmadığının tespit edilebilmesi için gerekli olan idari şartname dosyada mevcut olmamakla birlikte ihale komisyonu karar tutanağında işin yaklaşık maliyetinin 72.945.474,77 TL olduğu belirtildiği, ihale makamınca düzenlenen Ek-4 formunda "ihalenin yerli ve yabancı istekliye açıklığı" "evet" olarak işaretlendiği görüldüğünden, davacının uhdesinde kalan işin yaklaşık maliyetinin Kamu İhale Tebliği (2019/1) ile güncellenen eşik değerin üzerinde olması karşısında idari şartnamede ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğunun belirtilmesi zorunluluğu uyarınca davacının uhdesinde kalan ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bu durumda, davacı tarafından üstlenilen işin, Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alması ve ihalenin uluslararası ihale olması nedeniyle döviz kazandırıcı faaliyet olarak değerlendirilmesi gerektiğinden davacı tarafından vergi, resim ve harç istisnası belgesi verilmesi talebiyle Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin 24/06/2019 tarihli işlemde hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) 23. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendinin (i) alt bendinin iptali hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2.Ticaret Bakanlığı Genel Müdürlüğünün, davacının vergi resim ve harç istisna belgesi düzenlenmesi talebinin reddine dair ...tarihli ve ... sayılı işleminin İPTALİNE 3.Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam...-TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, artan posta giderinin davacıya iadesine, 4.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca...-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>