Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/2664 E. , 2024/3512 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/2664 Karar No:2024/3512 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Okul ve Ofis Mobilyaları İthalat İhracat Sanayi Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Daire Başkanlığı'nca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Bilgehaneler ve Lise Medeniyet Akademilerine Mobilya” ihalesine yönelik davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 25/10/2023 tarih ve 2023/UM.II-1363 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihalenin 07/07/2023 tarihli İhale Komisyonu kararı ile en avantajlı teklif sahibi davacı şirket üzerinde bırakıldığı, davacı şirkete 18/07/2023 tarihli sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, ihaleyi yapan idarece davacı şirketin sözleşme imzalamaya gelmediği gerekçe gösterilerek davacı şirketin geçici teminatının gelir kaydedildiği ve 09/08/2023 tarihinde ikinci en avantajlı ikinci teklif sahibi dava dışı şirket ile sözleşme imzalandığı, bu duruma karşı davacı tarafından ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan başvurunun "davacı şirketin süresi içerisinde istenilen belgeleri ibraz etmek suretiyle sözleşme imzalamaya gelmediği ve yasal sınırı aşan vergi borcunun bulunduğu" gerekçesiyle 28/03/2023 tarihinde reddedildiği, davacı şirket tarafından "vergi borcunun bulunmadığı ve süresi içerisinde gerekli belgeleri sunmak suretiyle sözleşme imzalamak için müracaat edildiği" iddiasıyla davalı idareye yapılan itirazen şikayet başvurusu, "davacı şirketin vergi borcu bulunmamakla beraber sözleşmenin imzalanması için gerekli belgeleri yasal süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye teslim etmediği" gerekçesiyle dava konusu Kurul kararıyla reddedildiği; Davacı şirketçe 18/07/2023 tarihli yazı ile sözleşmeye davet edilmesi üzerine, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgelerin 19/07/2023 tarihinde mail yoluyla ihaleyi yapan idareye gönderildiği ve 28/07/2023 tarihinde sözleşme imzalamak amacıyla idareye müracaat edildiği, mail yoluyla sunulan belgeler içerisinde yer alan Selçuk Vergi Dairesi'nce düzenlendiği belirtilen 19/07/2023 tarihli belgede "davacı şirketin 141.971,22-TL vergi borcunun bulunduğu" bilgisine yer verildiği, sonrasında idareye Selçuk Vergi Dairesi Müdürü adına İ.A. tarafından imzalanmış 28/07/2023 dilekçe cevap tarihli "vadesi geçmiş borcu bulunmadığına" ilişkin belgenin sunulduğu ve anılan yazının internet ortamında teyit edilememesi nedeniyle yazının şifahen sorulması üzerine Vergi Dairesi'nce 28/07/2023 tarihli evrakın kendi vergi dairelerince hazırlanmadığı ve evrakın geçerli olmadığının bildirildiği, itirazen şikayet başvurusu kapsamında davalı idarece yapılan araştırmada Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen 09/10/2023 tarihli cevapta, "davacı şirketin ibraz etmiş olduğu 28/07/2023 tarihli vadesi geçmiş vergi borcu bulunmadığına dair yazının dilekçe numarasının bulunmadığı, üzerinde yer alan bilgilerin kurumlarınca kullanılan formata uygun olmadığı ve üzerinden yer alan imzanın vergi dairesi personellerine ait olmadığının" belirtildiği; Davacının ihale tarihi itibarıyla vadesi gelmiş bir vergi borcu bulunmadığı hususunda bir ihtilaf bulunmamakta ise de, davacının ilk olarak sunduğu 19/07/2023 tarihli belgede vergi borcu bulunduğu bilgisinin yer aldığı, sonradan sunulan 28/07/2023 tarihli belgeye yönelik ise Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce söz konusu belgenin kendilerince hazırlanmadığının belirtildiği, bu haliyle, basiretli bir tacirden beklenenin aksine davacı tarafından sözleşmeye davet edilmesi üzerine süresi içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen kesinleşmiş vergi borcunun bulunmadığına dair geçerli bir belge sunulamadığı anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale tarihi itibarıyla vergi borcu bulunmadığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, ilgili kurumlar nezdinde yaşanan hatalı işleminden dolayı kendilerinin sorumlu tutulamayacağı, ilgili vergi dairesinin hatalı olarak vermediği belgenin ihaleye gerçekleştiren idareye verilmesinin kendilerinden beklenemeyeceği, gerekli tüm belgelerle birlikte sözleşmeyi imzalamak için idareye başvuruda bulunulduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Daire Başkanlığı'nca 03/07/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen, “Bilgehaneler ve Lise Medeniyet Akademilerine Mobilya” ihalesine yönelik davacı şirket tarafından "yapılan hatalı işlemler için düzeltici işlem belirlenerek kendileriyle sözleşme imzalanması ve irat kaydedilen 599.991,00-TL tutarındaki geçicin teminatın iadesi gerektiği" iddialarıyla yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 25/10/2023 tarih ve 2023/UM.II-1363 sayılı Kurul kararının iptali iptali istemiyle açılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: ... d) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan. ..."; altıncı fıkrasında, "Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği'nin "İhale üzerinde kalan isteklilerin Kanunun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması" başlıklı 17.6. maddesinde, "17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin 'İhale dışı bırakılma' başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır. (...) 17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir." kuralı yer almaktadır. Aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, isteklilerin 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumların biri kapsamında olması halinde ihale dışı bırakılacağı, bu durumu tevsik eden belgeleri sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde geçici teminatlarının gelir kaydedileceği kurala bağlanmıştır. Anılan fıkranın (d) bendine göre, isteklilerin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması gerekmektedir. İhale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunmasına karşın ihaleye katılan isteklilerin, sonrasında "vergi borcu bulunmadığına" ilişkin tevsik edici belgeleri sözleşme imzalanmadan önce sunamadıkları için geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi elverişli, gerekli ve orantılı olup, ölçülülük ilkesine uygun bir yaptırımdır. Bununla birlikte, ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunmadığı halde, bütünüyle kendisine izafe edilemeyecek nedenlerle bu durumu ispata yarayacak bir belge temin edememesi nedeniyle, ihaleyi gerçekleştiren idareye bu belgenin sözleşme imzalanmadan önce sunulamaması nedeniyle isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi orantısız olup, ölçülülük ilkesine aykırıdır. Davalı idare tarafından konunun araştırılması amacıyla ilgili idarelerden sorulması üzerine cevap olarak verilen bilgi ve belgelerden, davacı şirketin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş bir vergi borcu bulunmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesi'nden temin edilen 19/07/2023 tarihli belgede yer alan "davacı şirketin ihale tarihi itibarıyla 141.971,22-TL vergi borcu bulunduğu" şeklinde bilginin anılan borcun vade tarihinin uzamasına sebebiyet veren durum dikkate alınmadan hazırlanması sebebiyle gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davacının ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunmadığı göz ardı edilerek, vergi borcu bulunması sebebiyle söz konusu belgeyi sunamayacak bir istekli ile aynı durumda kabul edilmesi ve aynı yaptırıma tabi tutularak geçici teminatının gelir kaydedilmesi adil olmayan, orantısız bir yaptırım uygulanması sonucunu doğuracaktır. Kesinleşmiş vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgenin sunulamamasının yalnızca davacıdan kaynaklanan sebeplerle gerçekleşmediği ve aksine bu durumun Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bir hatasından kaynaklandığının ilgili idarelerce de kabul edildiği göz önüne alındığında, tevsik edici belgeleri eksik sunan davacının ihale dışı bırakılacağı açık ise de ayrıca geçici teminatının gelir kaydedilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kurul kararının, başvuru sahibinin "gelir kaydedilen geçici teminatın iadesi" iddiasına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin bu kısım yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulması ve dava konusu işlemin ilgili kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yönde verilen karara katılmıyoruz. </body></html>