Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/716 E. , 2024/2370 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/716 Karar No:2024/2370 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Tepebaşı Belediye Başkanlığı'nca 26/03/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "... Mahallesinde ... Çocukluk Eğitim Merkezi İnşaatı İşi" ihalesi üzerinde bırakılarak sözleşme imzalanan davacının, taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 27/09/2022 tarih ve 31966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ihale uhdesinde kalan davacı ile Tepebaşı Belediye Başkanlığı arasında 20/04/2021 tarihli sözleşmenin imzalandığı ve 20/04/2021 tarihinde işyerinin davacıya teslim edildiği, 27/07/2021 tarihinde davacının iş programının gerisinde kaldığı hususunda ihtar edildiği, 23/11/2021 tarihinde işin taahhüt edilen sürede bitirilmediği ve "mevcut halde mansard kat taşıyıcı sistem elemanlarının kalıp aşamasında olduğunun (yüzde 60 civarı bitirme)" tespit edilmesi nedeniyle davacıya 01/06/2022 tarihine kadar inşaat faaliyetlerinin bitirilmesi için süre verildiği, verilen sürede işin teslim edilmemesi üzerine sözleşmesinin feshedildiği, ilgili mevzuatta yüklenicinin ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemesi halinde ihalelere katılmasının yasaklanmasının kurala bağlandığı, olayda davacının sözleşmede düzenlenen taahhüt süresi içinde mücbir sebep bulunmaksızın işi bitirerek geçici kabule hazır hale getirmediği anlaşıldığından, taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen davacının bir yıl süre ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; "İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek" fiilinin "işi süresinde bitirmeme" fiili ile birlikte 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesinin (a) bendinde süreli ihtar sonrasında sözleşmenin feshedilebileceği haller arasında sayıldığı, Kanun'un 20/a maddesi kapsamında sözleşmenin feshinin, yüklenicinin üstlenmiş olduğu işi (taahhüdü) ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya süresinde tamamlamaması üzerine en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtara rağmen aynı durumun devam etmesi halinde söz konusu olacağı, madde hükmünün idarenin sözleşmeyi süreli ihtar sonrasında feshedebilmesine yönelik genel/çerçeve bir hüküm niteliğinde olduğu, yüklenicinin sözleşmenin uygulanması sırasında yasak fiil ve davranışlarda bulunmak suretiyle ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinin tespit edilmesi halinde ise sözleşmenin süre verilmeksizin feshedilebileceği, olayda, 27/07/2021 tarihli yazının davacının iş programının gerisinde kaldığı hususunda uyarı niteliğinde olduğu, yazıda belirtilen eksikliklerin giderilmesi, bu eksiklikler giderilinceye kadar günlük gecikme cezası uygulanacağının belirtildiği, 23/11/2021 tarihinde işin taahhüt edilen sürede bitirilmediğinin tespit edilmesi üzerine, davacıya 01/06/2022 tarihine kadar inşaat faaliyetlerinin bitirilip kabule uygun hale getirilmesinin bildirildiği, bu yazıda ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanacağına ve süre sonunda sözleşmenin feshedileceğine ilişkin bir ibarenin bulunmadığı, verilen sürede işin teslim edilmemesi üzerine 03/06/2022 tarihinde davacı ile yapılan sözleşmenin feshedildiği, 4735 sayılı Kanun'un 20/a maddesi ve söz konusu işe ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 25. maddesi uyarınca davacı şirkete belirlenen noksanlıkların giderilmesi için en az 10 gün süre verilmesi ve bu hususların da davacıya usulüne uygun biçimde bildirilmesi gerekirken, belirlenen noksanlıkların giderilmesi için süre verilmesi yoluna gidilmediği anlaşıldığından, davacının 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının tacir olduğu ve faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esasına kayıtlı dosyaya sunulan 20/06/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda %52.97 oranında eksik imalat yapıldığının tespit edildiği, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 27/05/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : 4735 sayılı Kanun'un "İdarenin sözleşmeyi feshetmesi" başlıklı 20. maddesinde, "Aşağıda belirtilen hâllerde idare sözleşmeyi fesheder: a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi, b) sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25'inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi hâllerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir."; "Yasak fiil ve davranışlar" başlıklı 25. maddesinde, "sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: ... (f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek." kurallarına yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 26. maddesinde ise, "25'inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanun'un 2'nci ve 3'üncü maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir..." kuralı yer almıştır. Öte yandan, davacı ile yüklenici iş ortaklığı arasında 20/04/2021 tarihinde akdedilen sözleşmenin "Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 25. maddesinde; "25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır. 25.2. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 ( on binde altı ) oranında gecikme cezası uygulanır. 25.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir." kuralı yer almıştır. Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak işi süresinde yerine getirmemesi durumunda sözleşmede belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az 10 (on) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi hâlinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği; mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemenin sözleşmenin uygulanması sırasında yasak olan fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, bu fiil ya da davranışta bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanun'un 2. ve 3. maddeleri ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, "...Mahallesinde ... Çocukluk Eğitim Merkezi İnşaatı İşi"ne ait sözleşmede işin bitirilme süresi 210 gün olarak belirlenmiş, bu süre sonunda yapılan kontrolde ihale konusu işin tamamlanmadığı tespit edilmiş ve ... tarih ve ... sayılı yazıyla sözleşmenin 23.4, 25.1 ve 25.2 maddeleri belirtilerek ihale konusu işin 01/06/2022 tarihine kadar bitirilmesi gerektiği bildirilmiştir. Anılan yazıda belirtilen sözleşmenin 25.1. maddesi, yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılacağına, 25.2. maddesi ise gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 oranında gecikme cezası uygulanacağına ilişkindir. İlgili mevzuatta ve sözleşmede işin süresinde bitirilmediği takdirde en az 10 gün süreli ihtar yapılacağı düzenlenmekle birlikte bu sürenin üst sınırının ne olacağı konusunda bir belirleme yapılmamıştır. Davalı idare tarafından, ihale konusu işin sözleşmesinde belirtilen süre içerisinde yerine getirilmediğinin tespiti üzerine 23/11/2021 tarihli yazıyla yükleniciye işin bitirilmesi için verilen ihtarlı sürenin yaklaşık olarak 189 gün olduğu, söz konusu yazıdan Sözleşmenin 25.1. ve 25.2. maddeleri belirtilmek suretiyle verilen sürenin ihtara ilişkin süre olduğunun ve bu süre içinde her gün için gecikme cezası uygulanacağının anlaşılması gerektiği, ilgili mevzuatta idarenin sözleşmeyi feshetmesi için gerekli olan "ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere" "en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtar" şartlarının sağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale konusu işin sözleşmesinde belirtilen süre içerisinde yerine getirilmediğinin tespiti üzerine söz konusu işe ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan Sözleşmenin 25.1. maddesi uyarınca davacı şirkete belirlenen noksanlıkların giderilmesi için en az 10 gün (olayda 189 gün) süre verildiği, bu konuda davacıya yapılan bildirimin ihtar mahiyetinde olduğu, belirtilen ihtarlı sürede de işin tamamlanmaması nedeniyle sözleşmenin usulüne uygun olarak feshedilmesi üzerine 4735 sayılı Kanun’un 25. ve 26. maddeleri uyarınca davacının 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum. </body></html>