Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/2284 E. , 2024/2378 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/2284 Karar No:2024/2378 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mersin Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 23/10/2020 tarihinde gerçekleştirilen 2020/510617 ihale kayıt numaralı "Mersin İli Toroslar İlçesi Gözne Ayvagediği İsale Hattı Üzeri 5000m³ Hacimli Prizmatik Biriktirme Su Deposu Yapım İşi" ihalesi uhdesinde kalan ve sözleşme imzalanan davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini süresi içerisinde yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25/f ve 26. maddeleri uyarınca 1 yıl süreyle tüm ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 10/12/2021 tarih ve 31685 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının sözleşmede yer alan edimlerini yerine getirmediği ve anılan bu hususların tamamlanmadığının detaylı bir şekilde idare tarafından tutanak altına alınması, davacının sözleşme gereklerini yerine getiremeyeceğine dair fesih talebinde bulunması ve taraflar arasında sözleşmenin (ve eklerinin) yerine getirilmediği hususunda bir ihtilafın da bulunmaması karşısında, davacının sözleşme ve şartname hükümlerine göre yerine getirmemek suretiyle 4735 sayılı Kanun'un 25. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek fiil ve davranışında bulunduğu, bu durumun ise mevzuat hükümleri uyarınca ihaleden yasaklama kararı verilmesine sebep teşkil edecek bir eylem olduğu değerlendirildiğinden, ihalelere girmekten yasaklanması yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Her ne kadar davacı tarafından sözleşmenin yerine getirilememesinin, fiziksel ve teknik engellerin bulunduğu, salgın hastalık ve ekonomik koşullar nedeniyle, sözleşmenin yürütümünün imkansız hale geldiği hususu ileri sürülmüşse de, salgın hastalıkla ilgili kendilerinde gerçekleşen somut olaylara ilişkin belgelerin dava dosyasına sunulmadığı, salgın hastalıktan dolayı işyerinin uzun süreli olarak kapanmasına veya faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin bir vakaanın somut olarak ortaya koyulamadığı, bu durumla birlikte davacıya Koronavirüs salgını nedeniyle süre uzatımı kapsamında sözleşme süresine ek olarak 120 günlük sürenin de tanınmış olduğu, buna karşın yapılacak bir işte öncelikle projenin insan kaynağının, maliyetlerinin ve işin süresinin hesaplanması gibi süreçlerin gereği gibi yerine getirildikten sonra anılan iş için ihaleye katılınması ve uygun teklifin verilmesi gerektiği, ancak davacı tarafından anılan proje süreçleriyle ilgili analizlerinin gereği gibi yapılmadığı anlaşıldığından, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı, gereği gibi bir hesaplama yapmadan Ticaret Kanunu'nun öngördüğü basiretli tacir kavramına aykırı hareket ettiği sonucuna varıldığından, davacının bu iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sözleşmedeki edimin zamanında yerine getirilememesinin davalı idarenin kusurundan kaynaklandığı, sözleşme imzalandıktan sonra ihale makamınca uzunca bir süre yer teslimi yapılmadığı gibi sözleşme konusu işlerin yürütümü sırasında ortaya çıkan fiziksel ve teknik engellerin de işin ifasını oldukça güçleştirdiği, bu süreçte yaşanan pandemi koşulları ve ekonomik dalgalanmalar neticesinde oluşan fiyat artışları da sözleşmedeki edimin ifasını kendisi açısından imkansız hale getirdiği, çalışma sahasının orman arazisi olması ve mevcut ağaçlardan dolayı davalı idare 3 ay süresince kendilerine yer teslimi yapmadığı, depo sahasındaki ağaçların kesimi tamamlanarak yer teslimi yapıldığı, akabinde de mevcut yol ile depo sahasındaki kot farkından dolayı sahaya ulaşım yolu yapılması gerektiği, bu konuda yine davalı idareye yazılı olarak başvuruda bulunulduğu ve bunun üzerine ihaleyi yapan idarece sahaya ulaşım yolu yapılmasına karar verildiği, yaklaşık 15 gün ulaşım yolunun açılması çalışması yapıldığı, daha sonra Covid pandemisi sebebiyle tam zamanlı sokağa çıkma kısıtlaması uygulandığından sahada çalışılamadığı, su deposu kazı alanı topoğrafyasının çok dik (yaklaşık %34 eğimli) yamaç üzerinde olduğu, söz konusu alandan ağaçların kaldırılmasından sonra alanın temizlenerek kazıya başlanıldığı ancak kazı alanın tamamının çok sert kayadan oluştuğu, su deposu yerinin ayrıntılı topoğrafyasının ihale dokümanlarında gösterilmediği, tekliflerin sağlıklı olması için fizibilite çalışması yapılması ve her türlü bilginin idarece kendilerine verilmesi gerektiği, fakat bu yapılmadan ihaleye çıkıldığı, su deposu yerine ulaşım yolunun yapılması ve fazla kazı maliyetinin fiyat farkı olarak ödenmesi, ayrıca idarenin bilgisi dahilinde kendileri tarafından yapılan ve depo sahasına ulaşımı sağlayan yaklaşık 110 metre ulaşım yolu yapımının bedelinin ödenmesinin talep edildiği, ihale makamınca bu taleplerin karşılanmadığı gibi aradan geçen süreç içerisinde pandemiden kaynaklı nedenler ve dünya piyasalarında hammadde fiyatlarında meydana gelen büyük değişimler sonucunda demir ve beton fiyatları ile borulama fiyatlarında ciddi artış meydana geldiği, yaklaşık 1.643.000-TL fiyat farkı oluştuğu, sözleşmenin şartlarının kendileri açısından katlanılmaz bir hal aldığı, Mahkemece bu konuda bilirkişi incelemesi yapılmadan delillerin takdirinde hataya düşülerek hüküm tesis edildiği, sözleşmenin ifasının müvekkilim açısından imkansız hale geldiği açıkça ortada olmasına rağmen davalı idarenin fesih taleplerini reddetmesi ve sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi ve bir yıl süre ile tüm ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verilmesinin usul ve yasaya da aykırı olduğu, dosyaya sunmuş olunan şartname tutanağından anlaşılacağı üzere davalı idare, kendileri ile imzalanan sözleşmeyi feshettikten sonra ve aradan kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen kendilerine 2.917.000,00-TL bedelle ihale ettiği işi 44.231.460,00-TL ile yeniden ihaleye çıkarttığı, dolayısıyla maliyet artışı sebebine dayanan haklı fesih taleplerinin idarece karşılanmamasının hukuki mesnetten yoksun olduğunun ortaya çıkmış olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 27/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>