Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/1187 E. , 2024/2109 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1187 Karar No:2024/2109 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü’nce 11/12/2023 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca açık ihale ile gerçekleştirilen 2023/1154136 sayılı ihale kayıt numaralı “2024 Yılı Müdürlüğümüz ve bağlı Sağlık Tesisleri Malzemeli Yemek” ihalesi dokümanına yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 04/01/2024 tarih ve 2024/UH.II-48 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalenin süresine ilişkin olarak, ilanda yer alan düzenlemeler ile ihalenin 6. kısmına ait Teknik Şartname düzenlemeleri arasında bir çelişki olduğu hususuna dair davacının 1. iddiasının incelenmesi; İhale İlanı, İdari Şartname, Teknik Şartname ile Sözleşme Tasarısı’nda yer alan düzenlemeler kapsamında ve ihale konusu işin isminden de anlaşılacağı üzere işin 2024 yılı içerisinde gerçekleştirileceğinin anlaşıldığı; İhale ilanının 2. maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 9. maddesinde ihale kapsamında işe başlama tarihinin 01/01/2024 işin bitiş tarihinin ise 31/12/2024 olduğunun düzenlenmiş olduğu; İhalenin 6. kısmına ait Teknik Şartname kapsamında işin tanımına ilişkin olarak 2024-2025 yılları ibaresi yer almasına rağmen bir bütün olarak ihale dokümanın incelenmesi neticesinde 01/01/2024-31/12/2024 tarihi aralığında işin gerçekleştirileceğinin anlaşıldığı; Yapılan tüm bu inceleme ve tespitler neticesinde, doküman düzenlemelerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu kapsamda işin süresinin açık bir şekilde anlaşılabildiği, davacının ihalenin süresinin belirsiz olduğuna yönelik iddiasının yerinde olmadığı; İhalenin 6. kısmına ait Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı maddesinde yer alan “Birimler kendine ait yemekhaneleri şartname süresi bittikten sonra yükleniciye teslim edecektir.” düzenlemesi ile ne demek istenildiğinin net olarak anlaşılamadığı, bu nedenle düzenlemenin açık ve net olarak açıklanması gerektiğine dair davacının 2. iddiasının incelenmesi; mekânların yükleniciye işe başlama tarihinden önce teslim edileceğinin Teknik Şartname’de düzenlenmiş olduğu, ayrıca "Birimler kendine ait yemekhaneleri şartname süresi bittikten sonra yükleniciye teslim edecektir." düzenlemesindeki gayenin işin yürütülmesi aşamasına geçilmeden önce hizmet sunulacak alanların, yemekhanelerinin yükleniciye teslim edileceği anlamına geldiği; Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, bir bütün olarak doküman düzenlemelerinin değerlendirilmesi neticesinde davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’de yer alan “Ayrıca salonun elektrik ve su aboneliği yüklenicinin üzerine yapılacak ve ödemeler yüklenici tarafından yapılacaktır.” düzenlemesinin uygulanabilirliğinin mümkün olmadığı, hizmetin yürütülmesi aşamasında yemekhanede kullanılacak elektrik ve su aboneliğinin yüklenicinin üzerine yapılabilmesi için bir kira sözleşmesi veyahut tapu belgesinin gerektiği ancak idare ile bir kira sözleşmesi yapılamayacağı bu nedenle idare tarafından doküman düzenlemelerinde yüklenici tarafından kullanılacak elektrik ve su giderleri için süzme sayaç takılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmasının gerektiğine dair davacının 3. iddiasının incelenmesi; İdari Şartname’nin "Teklif Fiyata Dâhil Giderler" başlıklı 25. maddesinde elektrik ve su giderleri ile süzme sayaç giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğuna ilişkin düzenlemenin yer aldığı; Teknik Şartname düzenlemelerinde ise yemek hizmeti kapsamında kullanılacak mutfak ve yemekhanelerde elektrik, LPG, doğal gaz ve su giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağına ilişkin düzenlemenin yer aldığı; Anılan Şartname’de yüklenicinin elektrik ve su kullandığı tüm alanlarda elektrik ve su saatlerini sağlık tesisinin kullandığı şebekeden sağlık tesislerinin teknik birimlerinin gözetiminde ayıracağına ilişkin düzenlemenin yer aldığı, bu düzenlemeden elektrik ve su giderlerine ilişkin süzme sayaç kullanılacağının anlaşıldığı; İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri göz önüne alındığında işin yürütülmesi aşamasında hizmet sunulmasına ilişkin elektrik ve su giderlerinin bedelinin yüklenici tarafından ödeneceği ve bunun süzme sayaç kullanılarak yapılacağı; İhalenin 6. kısmına ilişkin Teknik Şartnamede ise ihalenin 6. kısmına ilişkin olarak elektrik ve su aboneliğinin yüklenicinin üzerine yapılması ile ödemelerin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlemesine yer verildiği, bu kapsamda yalnızca ihalenin 6. kısmına ilişkin olarak elektrik ve su aboneliklerinin yüklenicinin üzerine yapılması gerekliğinin ortaya çıktığı; Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’de yer alan “Her masadaki sandalye adedi kadar su, öğün sayısı kadar masa üzerlerinde 500 cc'lik pet şişelerde doğal kaynak suyu bulundurulacaktır” düzenlemesinin yer aldığı ancak Teknik Şartname’nin bir başka maddesinde “Servise sunulacak olan içme suları her kişiye 1 adet olmak üzere 0,5 It'lik pet şişelerde sunum yapılacaktır. Gerekli durumlarda 0,25 lt'lik bardak sular servise sunulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, bu kapsamda düzenlemeler arasında bir çelişki olduğuna dair davacının 4. iddiasının incelenmesi; yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve tüm doküman düzenlemelerini göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayabilecekleri, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı; Birim fiyat teklif cetvelinde; ihalenin 6. kısmı için personel sayılarının belirtildiği ancak benzer şekilde taşıma usulü yapılacak (2, 3, 4 ve 5.) kısımlara ilişkin olarak personel sayılarının içerisinde şoför kadrosunun yer almadığı, hizmetin yerine getirilmesinde taşıma ile yapılacak hizmet yerlerinde şoför kadrosunun bulunmaması nedeniyle birim fiyat maliyetlerinin oluşturulmasında tereddütlerin ortaya çıktığı, idare tarafından doküman düzenlemelerinde taşıma ile yemek hizmeti yapılacak yerler için şoför kadrosunun belirlenmesinin gerektiğine dair davacının 5. iddiasının incelenmesi; davaya konu ihale kapsamında çalıştırılacak toplam personel sayısının doküman düzenlemelerinde belirlendiği; Teknik Şartname ve birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde başvuru sahibinin iddiasının aksine ihalenin 6. kısmı için birim fiyat teklif cetvelinde personel sayılarının belirtilmediği; Yalnızca ihalenin 1. kısmı için şoför çalıştırılacağı doküman düzenlemelerinden görülmüş olup doküman düzenlemeleri detaylı bir şekilde incelendiğinde; gerekli belge, sertifika ve raporlara sahip olunması koşuluyla klinik garsonların taşıma ile yemek götürülecek yerlere yemek götüreceği; Yapılan tüm bu tespit ve incelemeler neticesinde davacının iddialarının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Personel Branş Ücret Grupları ve Sayıları” başlıklı maddesi kapsamında; Düzköy, Şalpazarı, Köprübaşı, Arsin ve Çaykara İlçe Devlet Hastaneleri için personel miktarlarının belirtilmediği, ihale dokümanı kapsamında hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli personel sayılarının belirtilmesinin gerektiğine dair davacının 6. iddiasının incelenmesi; davacı tarafından “Düzköy, Şalpazarı, Köprübaşı, Arsin ve Çaykara İlçe Devlet Hastaneleri” için personel miktarlarının ihale dokümanında belirtilmediği iddiasına ilişkin olarak, anılan hastanelerin ihalenin (1, 4 ve 5.) kısımları içerisinde yer aldığı, anılan kısımların birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde iddia edilenin aksine idare tarafından anılan hastanelerin yer aldığı kısımlar için personel miktarlarının belirtildiği; Yapılan bu inceleme ve tespitler neticesinde, isteklilerin ihale doküman düzenlemelerini göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayabilecekleri tespit edilmiş olup, davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Gıda Maddeleri Satın Alma” başlıklı maddesinde, “Ekmek günlük alınacak ve bayat ekmek kesinlikle kullanılmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı ancak hizmetin yürütülmesi aşamasında 50 gram ve tek kişilik poşetlenmiş olan ekmeklerin sunulacağı, ekmeklerin üretim tarihi ile tüketim tarihi arasında 3 günlük süre bulunmasına rağmen bir günlük kullanma süresi verilmesinin Kamu İhale Kanunu'nun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, küresel ısınmanın dünyayı vurduğu bu dönemlerde ürünlerin kullanımı konusunda biraz daha hassasiyet gösterilmesi ve dokümanların bu yönde hazırlanması gerektiğine dair davacının 7. iddiasının incelenmesi; davaya konu ihale kapsamında idare tarafından, söz konusu hizmet alımına ilişkin olarak işin yürütülmesi aşamasında kullanılacak gıda ürünlerinin özelliklerinin Teknik Şartname’de belirlendiği, yapılan bu belirlemenin idarenin takdir yetkisi çerçevesinde olduğu; İdarenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında çeşitli ihtilafların yaşanmaması amacıyla ekmek girdisine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara Teknik Şartname’de yer verdiği, bu kapsamda ekmeklerin bayat olmaması ve günlük olması gerektiğine ilişkin düzenlemeler yaptığı; İdare tarafından kullanılacak ekmeklerin taze ve günlük olmasının istenildiği, ihale dokümanı kapsamında öğün sayılarının belirtildiği ekmeklerin yüklenici tarafından günlük olarak tedarik edilmesi gerektiğine ilişkin ihale dokümanında bilginin yer aldığı, öğün sayısı ve miktarların belirli olması göz önüne alındığında, ekmeklerin günlük ve taze olarak tedarik edilmesinin önünde herhangi bir engelin olmadığı ve idarenin ihtiyaçları kapsamında doküman düzenlemelerini hazırladığı; Yapılan tüm bu inceleme ve tespitler neticesinde; idarece doküman düzenlemelerinde yer verilen ve yukarıda aktarılan düzenlemelerin Kamu İhale Kanunu'nun temel ilkelerine aykırılık teşkil etmediği de anlaşıldığından davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Besin Hijyeni, Yemeklerin Hazırlanması ve Sunumu” başlıklı maddesinde, “Transfer işini gerçekleştiren personelin aynı zamanda servis ve servis sonrası temizlik, çöplerin toplanması ve atılması gibi tüm iş ve işlemleri yerine getirecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, idare tarafından ihale dokümanı kapsamında garson ve şoför sayısının belirlenmediği ayrıca üretilen yemeklerin bağlı birimlere taşıma işleminde kullanılacak araç sayısı ve özelliklerinin belirtilmediği, bu durumun birim fiyat maliyet hesaplamalarında istekli firmalar açısından sorunlara neden olacağı, hizmetin kaç personel ile yürütüleceği konusunda idare tarafından ihale dokümanında gerekli düzenlemelere yer verilmesi gerektiğine dair davacının 8. iddiasının incelenmesi; davaya konu ihale kapsamında çalıştırılacak toplam personel sayısının, taşıma işi yapabilecek klinik garsonların, şoför sayılarının araçların özelliklerinin ve mesafe uzaklıkları bilgilerinin doküman düzenlemelerinde belirlendiği; Teknik Şartname ve Birim Fiyat teklif cetveli incelendiğinde; başvuru sahibinin iddiasının aksine, taşımalı olarak yemeklerin getirileceği kısımlar için (1, 4 ve 5. kısımlar) garson ve şoför sayılarına ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde personel sayılarına yer verildiği; İhalenin 1. kısmı için şoför çalıştırılacağı doküman düzenlemelerinden görülmüş olup doküman düzenlemeleri detaylı bir şekilde incelendiğinde; gerekli belge, sertifika ve raporlara sahip olunması koşuluyla klinik garsonların taşıma ile yemek götürülecek yerlerde transfer işlemini yapabileceği; Yapılan bu inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve tüm doküman düzenlemelerini göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayabilecekleri tespit edilmiş olup, davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Sigorta, İşyerinin Korunması ve Hizmetin Sürekliliği” başlıklı maddesi kapsamında, yemek hizmeti kapsamında kullanılacak mutfak ve yemekhanelerde elektrik, LPG, doğal gaz ve su giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağına ilişkin düzenlemenin yer aldığı, istekliler tarafından birim fiyat maliyetinin hesaplanmasında kullanılmak üzere doğalgaz, elektrik ve su girdilerinin miktarlarının belirtilmesinin gerektiği bu nedenle doğalgaz, elektrik ve su miktarları açısından birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 9. iddiasının incelenmesi; davaya konu ihalenin malzemeli yemek alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşullar gibi unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerektiği; İdari Şartname’nin 12. maddesinde yer alan düzenleme ile hizmetin gerçekleştirileceği yerin görülmesine imkân verilmiş olduğundan, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen isteklilerce idare mutfağında kurulu tesisat ve mevcut makine ekipmanın incelenerek hizmetin yerine getirilebilmesi için sarf edilecek elektrik, su, doğalgaz miktarına ilişkin öngörüde bulunularak maliyet hesaplamalarına dâhil edilebileceği ve söz konusu giderin öğün maliyetine dâhil edilmek suretiyle teklif birim fiyatların oluşturulabileceği anlaşıldığından, davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Haşere İle Mücadelenin Usul ve Esasları” başlıklı maddesi göz önüne alındığında, istekliler tarafından birim fiyat maliyet hesaplamalarında kullanılmak üzere ilaçlama yapılacak alanların toplam metrekarelerine ait bilgilere doküman düzenlemelerinde yer verilmesi gerektiği bu bilgilere yer verilmemesi nedeni ile birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 10. iddiasının incelenmesi; davaya konu ihalenin malzemeli yemek alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşullar gibi unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerektiği; İdari Şartname’nin 12. maddesinde yer alan düzenleme ile hizmetin gerçekleştirileceği yerin görülmesine imkân verilmiş olduğundan, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen isteklilerce idarenin mutfaklarının ve yemekhanelerinin incelenerek hizmetin yerine getirilebilmesi için sarf edilecek ilaçlama giderlerine ilişkin öngörüde bulunularak maliyet hesaplamalarına dâhil edilebileceği ve söz konusu giderin öğün maliyetine dâhil edilmek suretiyle teklif birim fiyatların oluşturulabileceği anlaşıldığından, davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Sigorta, İşyerinin Korunması ve Hizmetin Sürekliliği” başlıklı maddesinde, “El terminali çalışmayan durumlarda hasta ve refakatçiler için günlük rasyon formları üzerinden sayılar belirlenecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu kapsamda el terminalinin çalıştığı durumlarda hasta ve refakatçilerin günlük öğün miktarlarının yüklenici firmaya ne şekilde bildirileceğinin belirtilmediği, ayrıca el terminallerinin teknik özelliklerinin belirtilmediğine dair davacının 11. iddiasının incelenmesi; sağlık tesislerinde yemek sayılarının (uygun alt yapısı olan hastanelerde) elektronik sistem üzerinden hesaplanacağı, yemek yiyen personel sayılarının turnike sisteminden, turnike kullanamayacak olan personellerin yemek sayılarının birim sorumlularının hazırlayıp imzaladığı (yemek alan personelin imzasının da bulunduğu) imza çizelgelerinden, yatan hasta ve refakatçiler (yemek yiyecek olan) için ise el terminallerinden çekilerek hesaplanacağına ilişkin ayrıntılı açıklamaların yapıldığı; Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde el terminalinin çalıştığı ve çalışmadığı durumlarda hesaplamanın nasıl yapılacağına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, ayrıca Teknik Şartname’nin 23. maddesinde malzeme ve ekipman listelerinin belirtildiği, bu çerçevede hangi kısımlarda turnike veya el terminalinin kullanılacağının doküman düzenlemelerinde açıklandığı ve ilgili kısımlar için birim fiyat teklif cetvellerinde öğün sayısının belirtildiği; Yapılan bu inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve tüm doküman düzenlemelerini göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayabilecekleri tespit edilmiş olup, davacının iddiasının yerinde olmadığı; İhale dokümanı düzenlemeleri kapsamında ara öğün miktarlarının belirtildiği, ancak R1 menüsü ve R2 menüsü için öğün miktarlarının belirtilmediği, bu nedenle birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 12. iddiasının incelenmesi; Teknik Şartname ve ekinde yer alan düzenlemeleri incelendiğinde, davaya konu ihale kapsamında sağlık tesislerinde verilecek öğün miktarlarının belirtildiği, bu kapsamda ara öğün sayılarına da yer verildiği, yine bu çerçevede R1 ve R2 menülerine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamaların yer aldığı; R1 ve R2 menülerinin ara öğün kapsamında değerlendirildiği, ara öğün sayılarına ilişkin olarak doküman düzenlemelerinde öğün sayılarının belirtilmiş olduğu, R1 ve R2 menülerinin kapsamının belirtildiği (girdilere ilişkin bilgilerin yer aldığı), ayrıca düzenlemeler doğrultusunda “Verilecek R1 sayısı ara öğün sayısına dâhil edilecek olup, üç R1 bir ara öğün fiyatı üzerinden ücretlendirilecektir.” ile “Verilecek R2 sayısı ara öğün sayısına dâhil edilecek olup, bir öğün R2 bir ara öğün fiyatı üzerinden ücretlendirilecektir.” ifadeleri yer almakta olup, bu çerçevede sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihtiyaca binanen verilecek olan R1 ve R2 menüleri için maliyet hesaplamalarının yapılabileceği; Yapılan tüm bu inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve tüm doküman düzenlemelerini göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayabilecekleri, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı; İhale kapsamında istenilen ve yemek sayılarının belirlenmesinde kullanılacak olan turnike sistemlerine ilişkin ihale dokümanlarında teknik özellik bilgilerine yer verilmediği, bu nedenle birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 13. iddiasının incelenmesi; Teknik Şartname düzenlemeleri dikkate alındığında, davaya konu ihale kapsamında gerçekleştirilecek olan yemek sunumuna ilişkin olarak turnike sistemlerinin kurulması ile söz konusu ihale özelinde turnike sistemlerinin çalışma sistematiğinin açıklandığı; Anılan düzenleme kapsamında, sağlık tesislerinde yemek sayılarının (uygun alt yapısı olan hastanelerde) elektronik sistem üzerinden hesaplanacağı, yemek yiyen personel sayılarının turnike sisteminden, turnike kullanamayacak olan personellerin yemek sayılarının birim sorumlularının hazırlayıp imzaladığı (yemek alan personelin imzasının da bulunduğu) imza çizelgelerinden, yatan hasta ve refakatçiler (yemek yiyecek olan) için ise el terminallerinden çekilerek hesaplanacağına ilişkin ayrıntılı açıklamaların yapıldığı; Ayrıca Teknik Şartname’nin 23. maddesinde malzeme ve ekipman listesinin belirtildiği, bu kapsamda hangi kısımlarda turnike sisteminin kullanılacağının da açıklandığı; Yapılan bu inceleme ve tespitler neticesinde, doküman düzenlemelerinde turnike sistemlerine ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verildiği görülmüş olup, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği ve tüm doküman düzenlemelerini göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayabilecekleri, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Maaş” başlıklı maddesi göz önüne alındığında, yüklenici firmaya yapılacak olan hak ediş ödemelerinin Cuma günü saat 17:00’de yapıldığı durumda hafta sonu tatil olması nedeniyle çalışan personellere maaş ödemesinin ancak haftanın ilk iş günü olan pazartesi günü yapılabileceği, bu durumun ise maaş ödemeleri için 24 saatlik sürenin geçmesine neden olacağı, bu durumun idarenin yüklenici firmaya cezai yaptırım uygulamasına neden olacağı, Teknik Şartname’de maaş ödemeleri ile ilgili maddenin yüklenicinin hesabına geçtiği andan itibaren 3 iş günü sonuna kadar olacak şeklinde düzeltilmesi gerektiğine dair davacının 14. iddiasının incelenmesi; yükleniciye gerçekleştirilecek ödemeler ile ilgili hususların Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesinde yer alan “Hak Edişler ve Ödeme” başlıklı yedinci bölümünde birim fiyat sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağının düzenlenmiş olduğu; Davacının iddiaları kapsamında Teknik Şartname’nin ilgili maddeleri incelendiğinde, sözleşmenin uygulanması aşamasında yükleniciye yapılacak hak ediş ödemeleri ile ilgili, “Hizmetin verildiği ayı takip eden ayın ilk 5 (Beş) günü içeresinde muhasebeleştirme işlemleri gerçekleştirilecektir. İlgili hak ediş ödemesi Yüklenicinin hesabına geçtiği andan itibaren 24 Saat içerisinde sözleşme kapsamında çalıştırdığı personelin ödemesini sağlayacak ve bir sonraki ay hak ediş evraklarının içerisinde İşçi ödeme dekontlarını sunacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı bu düzenleme uyarınca başvuruya konu ihale kapsamında çalıştırılacak personelin maaş ödemelerinin aksamaması için hak ediş ödemesinin yapılmasının şarta bağlandığı; Diğer yandan doküman düzenlemeleri dikkate alındığında hak ediş ödemelerinin Cuma günü yapılacağına ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, doküman düzenlemelerinde yalnızca bir süre aralığına yer verildiği (5 gün), idare tarafından hak ediş ödemesinin yapılmasından itibaren 24 saat içerisinde çalışan personele maaşın ödenmesine ilişkin olarak işin yürütülmesi aşamasında yüklenicinin işçi ücretlerini işçiler adına açılmış olan banka hesaplarına yatırması gerektiği düzenlenmiş olduğu bu durumun çalıştırılacak personelin maaş ödemelerinin aksamaması amacıyla yapıldığı; Yapılan tüm inceleme ve tespitler çerçevesinde davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Sigorta, İşyerinin Korunması ve Hizmetin Sürekliliği” başlıklı maddesinde yer alan, “Sağlık Tesisi İdaresi tarafından teslim edilen demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanların bakım, onarım giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bakım ve onarım bitiminde yüklenici, bu konuya ilişkin, tutulacak tutanağı Sağlık Tesisi İdaresine verecektir. Sağlık Tesisi İdaresi tarafından tespit edilen zararları yüklenici itiraz etmeden tazminle yükümlüdür. Aksi takdirde, yüklenicinin son hak edişinden veya teminatından günün rayiç değeri üzerinden kesilecektir.” düzenlemesi uyarınca, yüklenici firmanın hizmetin yürütülmesi aşamasında kesin teminatının irat kaydedilmesine ilişkin şartların kamu ihale mevzuatı çerçevesinde belirli olduğu bu kapsamda kesin teminatın irat kaydı yapılmasına ilişkin yer alan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, ayrıca düzenleme kapsamında yer alan “yüklenici itiraz etmeden tazminle yükümlüdür” ifadesinin Anayasa’nın. 125. maddesine aykırı olduğuna dair davacının 15. iddiasının incelenmesi; işyerinde yer alan ve idare tarafından teslim edilen demirbaş, malzeme, araç-gereç ve ekipmanların bakım onarım giderlerinin ve bunların korunmasının sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu; İşin yürütülmesi aşamasında söz konusu demirbaş, malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara ilişkin olarak bir zararın meydana gelmesi hâlinde tutanak tutulacağı, tutulacak tutanağa ilişkin olarak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin "İlgili kayıtlar” başlıklı 34. maddesinde yer alan usulün esas alınacağı, yine anılan Şartname’nin 32. maddesi uyarınca tespit edilen zararların idare tarafından nasıl tazmin edileceğinin belirtildiği, bu kapsamda yer alan düzenlemelerin mevzuata aykırı olmadığı ve yüklenicilerin itiraz haklarının saklı olduğu, idare tarafından yapılan düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nde yer alan hükümler çerçevesinde birlikte değerlendirilmesi gerektiği nitekim yapılacak kesintilerin yüklenicinin son hak edişinden veya teminatından demirbaş, malzeme, araç-gereç ve ekipmanların bakım onarımlarının bitiminde yapılacağı hususu da dikkate alındığında, kesin teminata ilişkin olarak da açıklamaların Genel Şartname hükümlerine göre yapıldığı; Yapılan bu inceleme ve tespitler neticesinde, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan basiretli tacirlerin ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “İşin Kontrolünün Hangi Görevliler Tarafından Ne Şekilde Yapılacağı” başlıklı maddesi ile “Demirbaş Malzeme, Araç-Gereç ve Ekipmanlar ve Çalışma Alanlarının Muayene ve Kontrolü” başlıklı maddesi düzenlemeleri uyarınca, idarenin yüklenici firmanın mutfak sorumlu yöneticisi refakat etmeden denetim yapmasının ve bu denetimler sonrasında oluşacak tutanakların tek taraflı ve art niyetli olarak kullanılabileceği, hizmetin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için idarenin mutfaktan sorumlu kontrol komisyonunun yüklenicinin yemek üretim mutfak sorumlu yöneticisinin refakatinde eksiklikleri ve hataları tutanak altına almasının daha sağlıklı olacağı, bu kapsamda anılan maddelerde yer alan düzenlemelerin idare ve yüklenici açısından suiistimal edilmemesi için düzenlemelerde yer alan haber verme cümlesinin çıkartılarak yüklenici firma yetkilisine bilgi verilerek şeklinde değiştirilmesi gerektiğine dair davacının 16. iddiasının incelenmesi; kontrol teşkilatının, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihale kapsamında yapılacak olan iş ve eylemlerin doküman düzenlemelerinde istenilen ve doküman düzenlemelerine uygun bir şekilde yapılıp yapılmadığının denetimini yapar iken yükleniciye haber verme veya bilgi verme zorunluluğunun bulunmadığı; İdarenin işin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetimi yapabileceği hüküm altına alınmış olup, bu denetimlerin yükleniciye haber verme zorunluluğu olmadan ve yüklenicinin refakat etme zorunluğu bulunmadan yapılacağı göz önüne alındığında davacının iddiasının yerinde olmadığı; İhale dokümanında Çaykara, Köprübaşı, Arsin, Düzköy ve Şalpazarı ilçe devlet hastanelerinde kullanılacak gerekli araç ve gereçlerin birim/miktarlarının belirtilmesinin gerektiği, birim/miktar bilgilerine yer verilmemesi gerekçesiyle birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 17. iddiasının incelenmesi; Teknik Şartname düzenlemelerinde, davaya konu ihale kapsamında hizmetin gerçekleştirileceği sağlık tesislerinde kullanılacak araç ve gereç bilgilerine ayrıntılı bir şekilde yer verildiği, ayrıca ihale dokümanın bir parçası olan birim fiyat teklif cetvelinde de öğün sayılarına yer verildiği, bu kapsamda isteklilerin maliyetlerini hesaplayabilecekleri; Diğer yandan, İdari Şartname’nin 12. maddesinde yer alan düzenleme ile hizmetin gerçekleştirileceği yerin görülmesine imkân verildiği, ayrıca Teknik Şartname düzenlemelerinde Çaykara, Köprübaşı, Arsin, Düzköy ve Şalpazarı ilçe devlet hastaneleri için işin yürütülmesi aşamasında ihtiyaç duyulan araç ve gereçlerin belirtildiği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen basiretli tacirlerin idarenin mutfağını ve yemekhaneleri görmek suretiyle de maliyet hesaplamasını yapabileceği, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı; Teknik Şartname’nin “Öğle ve akşam yemeği dağıtımında dikkat edilecek hususlar” başlıklı maddesinde, “Sağlık Tesisi diyetisyeninin önerileri doğrultusunda bazı yemeklerde tereyağı kullanılabilir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu kapsamda hangi yemeklerde tereyağı kullanılacağının açık ve net olarak belirtilmesi gerektiği bu nedenle birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 18. iddiasının incelenmesi; Teknik Şartname’nin ekinde yer alan (EK:1 ve EK:2) düzenlemeler çerçevesinde yemek reçetelerine yer verildiği ve reçeteler kapsamında hangi yemeklerde tereyağı kullanılacağı ile tereyağı kullanılacak yemeklerde tereyağı gramaj miktarlarının belirtilmiş olduğu; Diğer yandan doküman düzenlemeleri kapsamında, diyet yemeklere ilişkin açıklamalar yapılmış olup 1 (bir) aylık örnek menüde diyet yemeklere yer verildiği, bu kapsamda hizmetin yürütülmesi aşamasında diyetisyen tarafından hangi yemeklerin tereyağlı olacağının yükleniciye bildirileceği, normal yemekler için reçetelerin hazır olduğu, bu alanda faaliyet gösteren isteklilerin diyet menüsü kapsamında hangi yemeklerde tereyağı kullanılacağını tespit edebileceğinden hareketle örnek menü ve reçetelerin kullanılarak maliyetin oluşturulabileceği anlaşıldığından, davacının iddiasının yerinde olmadığı; Hizmetin yürütülmesi aşamasında yükleniciden ekmek dilimleme makinası istenildiği, ancak ekmeklerin 50 gram poşetlenmiş roll ekmek olarak verilmesi gerektiğine ilişkin doküman düzenlemelerinin de olduğu, bu kapsamda ekmek dilimleme makinasının roll ekmek olmayan poşetsiz ekmekler için kullanılabileceği, bu gerekçelerle doküman düzenlemeleri arasında çelişki olduğu ve birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 19. iddiasının incelenmesi; davacının iddiası çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde; Teknik Şartname düzenlemeleri kapsamında, işin yürütülmesi aşamasında ekmeklerin tam buğday ve beyaz ekmek olarak iki çeşit ve hazır paketli olarak (roll ekmek) olarak sunulacağının düzenlenmiş olduğu, ayrıca Ramazan ayında akşam yemeklerinde (iftar kapsamında) günlük ekmek siparişinin yarısı kadar ramazan pidesi verileceği düzenlemesinin yer aldığı, Yine anılan Şartname düzenlemeleri kapsamında, araç-gereç ve ekipmanlar ile ilgili düzenlemelerin yapıldığı, bu kapsamda, Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Fatih Devlet Hastanesi, Yavuz Selim Kemik Hastalıkları ve Rehabilitasyon Hastanesi, Araklı Bayram Halil Devlet Hastanesi ve Ataköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde kullanılmak üzere ekmek dilimleme makinesinin istenildiği; İdarelerin ihale dokümanlarını oluştururken keyfi hareket etmelerini önlemek amacıyla sınırları hukuk kuralları ile çizilmiş bir takdir yetkisine sahip olduğu; İhale dokümanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, idare tarafından hazır paketli (50 gram roll) ekmek girdisi ile Ramazan pidesi girdisine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, bu kapsamda roll ekmek tedarikinde yaşanabilecek olası problemlerin ortaya çıkması ve ramazan pidelerin dilimlenmesi için söz konusu ihale kapsamında ekmek dilimleme makinesinin istenebileceği, kaldı ki idare tarafından ihtiyaçların karşılanmasına binaen yapılan düzenleme kapsamında isteklilerin tekliflerini oluştururken ihale doküman düzenlemelerini bir bütün olarak değerlendirmesi ve tekliflerini buna göre oluşturmasının beklenildiği, bu kapsamda doküman düzenlemeleri arasında bir çelişki olmadığı, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı; Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21. maddesinde, “İhale uhdesinde kalan yüklenici sözleşme imzalanma aşamasında veya işin başlangıç tarihinde (işin süresini kapsayacak şekilde) ilgili sigorta poliçesini ve poliçenin bedel makbuzunun aslını veya noter tasdikli suretini idareye verecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak belirtilen belgenin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerden olmadığı, bu kapsamda düzenlemenin ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiğine dair davacının 20. iddiasının incelenmesi; Sözleşme Tasarısı düzenlemeleri kapsamında, yüklenicinin sözleşme imzalanma aşamasında veya işin başlangıç tarihinde (işin süresini kapsayacak şekilde) ilgili sigorta poliçesini ve poliçenin bedel makbuzunun aslını veya noter tasdikli suretini idareye vereceği düzenlemesine yer verildiği; Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde; davacı tarafından iddia edildiği gibi poliçe veya poliçe bedel makbuzunun sözleşme imzalanmadan önce değil, sözleşmenin imzalanması aşaması veya sözleşme imzalanıp işin başlangıç tarihinde idareye verileceğine ilişkin bir düzenleme yapıldığı; Diğer yandan anılan düzenleme kapsamında yüklenici ifadesine yer verilmiş olup yüklenici ifadesinin, üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi, tanımladığı da göz önüne alındığında iddia edelinin aksine belgenin sözleşmenin imzalanmadan önce istenilen bir belge niteliğinde olmadığı, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı; İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48. maddesinde yer alan düzenleme kapsamında, Trabzon il sınırları içerisinde mutfak şartının, sözleşme imzalanıp işe başlamadan önce değil işe başladıktan sonra idareye teslim edilmesi gerektiğine ilişkin bir düzenleme yapılmasının gerektiği, aksi durumun ihalede rekabeti daraltacağına davacının dair 21. iddiasının incelenmesi; ihale dokümanında, sağlık tesislerinin mutfağının yangın, su basması, doğal afet, salgın hastalık, karantina vb. gibi beklenmedik bir durum ile geçici veya sürekli olarak kullanılamaz duruma gelmesi halinde yüklenicinin yemekleri ilgili sağlık tesisinin onaylayacağı Trabzon ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren herhangi bir yemek fabrikasından veya toplu yemek mutfağından karşılayıp hizmeti aksatmadan yerine getirecekği düzenlemesine yer verilmiş olup, idare tarafından yapılan bu düzenleme ile olası istenilmeyen durumların ortaya çıkması halinde işin yürütülmesi aşamasında hizmetin aksamaması için böyle bir düzenlemenin yapıldığının anlaşıldığı; Diğer yandan söz konusu düzenleme kapsamında; isteklinin, Trabzon il sınırları içerisinde kendisine ait herhangi bir yemek fabrikası veya toplu yemek mutfağı var ise işe başlama tarihinden önce bu durumu belgelendirmesi gerektiği, fabrika veya mutfak kendisine ait değil ise ihale sözleşmesi imzalandıktan sonra işe başlama tarihinden önce bu durumu belgelendirmesi gerektiğine yönelik düzenleme yapıldığı, bu kapsamda isteklilere seçimlik bir hak verildiği, yapılan inceleme ve tespitler bu kapsamda değerlendirildiğinde iddia edilenin aksine rekabeti daraltan bir hususun ortaya çıkmayacağının muhtemel olduğu, bu gerekçelerle davacının iddiasının yerinde olmadığı; “Ayran”, “Fındık Ezmesi” ve “Tahin Helvası” girdilerine ilişkin ihale dokümanı kapsamında birbirleri ile uyumlu olmayan gramaj miktarları ile farklı özelliklerin yer aldığı bu kapsamda ihale dokümanında çelişkilerin ve uyumsuzluklar olduğuna dair davacının 22. iddiasının incelenmesi; Teknik Şartname düzenlemeleri kapsamında, ayran girdisine ilişkin olarak, normal yemek menülerinde (tam yağlı) 200 ml ayran kullanılmasına ilişkin, diyet kahvaltı kapsamında ise 150 ml ayran kullanılmasına ilişkin bir düzenleme yapıldığı; düzenlemelerin bu kapsamda değerlendirilmesi neticesinde doküman düzenlemeleri arasında herhangi bir çelişki olmadığı, bu farklılığın normal yemek menüsü kapsamında dağıtılacak olan ayran ile diyet yemek menüsü kapsamında dağıtılacak olan ayran arasında olduğu, iki düzenlemenin birbirinden farklı ürünlere yönelik olduğu; Tahin helvasına ilişkin olarak ise, kahvaltılarda verilecek tahin helvası girdisinin miktarına ilişkin olarak “40 gr” düzenlemesine yer verildiği, tatlı olarak verilecek tahin helvası girdisinin miktarına ilişkin olarak ise “75 gr” düzenlemesinin yer aldığı; Bu kapsamda, farklı öğünlere ilişkin olarak yapılan düzenlemelerin bir çelişki olarak değerlendirilemeyeceği, kahvaltı öğünü kapsamında verilecek olan helva için 40 gram, tatlı öğünü kapsamında tatlı olarak (dondurma ile servis edilecek) verilecek olan helva için 75 gram belirtilmesine ilişkin düzenlemesinin, farklı öğünler için farklı miktarlarda girdilerin kullanılmasının bir çelişki olarak değerlendirilemeyeceği; Fındık ezmesine ilişkin olarak ise kahvaltılarda verilecek, fındık ezmesi girdisinin miktarına ilişkin olarak “30 gr” düzenlemesine yer verildiği, bu kapsamda fındık ezmesine ilişkin olarak Teknik Şartname’nin ekinde yer alan (EK:3’de yer alan) düzenleme kapsamında da fındık ezmesinin özelliklerinin ayrıntılı bir şekilde belirtildiği ve bu düzenlemede de fındık ezmesi girdisinin miktarına ilişkin olarak “30 gr” düzenlemesine yer verildiği, bahse konu (EK:3’de yer alan) düzenlemenin ambalajlamaya ilişkin yer verilen düzenlemelerinde “fındık ezmesinin PVC ambalajındaki net miktarı 20 gr olacaktır.” ifadesine yer verildiği; Bu kapsamda, yemek öğünlerinin türleri ve kullanılacak gramajlar kısmında fındık ezmesine ilişkin olarak “30 gr” ibaresine yer verilmiş olup, her ne kadar ambalajlamaya ilişkin kısımda “20 gr” düzenlemesi yer alsa dahi kahvaltı öğününde dağıtılacak girdilere ilişkin ayrıntılı açıklamaların yer aldığı tabloda ve fındık ezmesinin özelliklerinin yer aldığı düzenlemede “30 gr” düzenlemesinin yer aldığı açık bir şekilde görülmekte olduğu, ambalajlama kısmında yer alan “20 gr” düzenlemesinin fındık ezmesi girdisine ilişkin değil ambalaj kapsamında brüt ve net ağırlığı tanımlamakta olduğu, ayrıca anılan düzenlemenin fındık ezmesinin özelliğine değil ambalajlamaya ilişkin bir düzenleme olduğu görüldüğünden, bu durumun bir çelişki olarak değerlendirilemeyeceği ve davacının iddiasının yerinde olmadığı; İhale dokümanı düzenlemeleri kapsamında, yüklenici firmadan istenilecek demirbaş listesinin bulunmadığı bu nedenle maliyet hesaplamalarının net ve açık olarak yapılamadığına dair davacının 23. iddiasının incelenmesi; doküman düzenlemeleri çerçevesinde, bahse konu ihale kapsamında teklif fiyata dâhil edilen giderler içerisinde yer alan demirbaşlara ilişkin olarak ayrıntılı açıklamaların yer aldığı, bu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olan tacirlerin teklif verirken doküman düzenlemelerini bir bütün olarak göz önüne alması gerektiği bu nedenle davacının iddiasının yerinde olmadığı; İhale dokümanında yer alan, “Menülerde servis edilecek yemeklerde aşağıda belirtilen gramajlar kullanılacaktır. Bu bölümde bulunmayan yemeklerin menüye yazılması hâlinde yüklenici tarafından itiraz edilmeden uygulanacaktır.” düzenlemesi kapsamında, gramaj ve miktarları bulunmayan yemeklerin menüye yazılması hâlinde yüklenicinin itiraz etme hakkının elinden alınarak tek taraflı kabul etmek zorunda olduğu, bu nedenle düzenlemenin Anayasa’nın 125. maddesine aykırı olduğuna dair davacının 24. iddiasının incelenmesi; ihale dokümanı kapsamında örnek yemek menüleri ile yemek menülerinde yer alan yemeklerin reçetelerine yer verildiği, ayrıca ana yemek çeşitlerinden et yemekleri, zeytinyağlı yemekler ve kuru baklagiller vb. gibi yemek çeşitlerinin aylık kullanım sıklıklarına da yer verildiği; İdare tarafından, doküman düzenlemelerinde belirtilmeyen yemeklerin istenmesi hâlinde benzer yemeklerin baz alınması ile gramajların belirlenebileceği, miktarlara ilişkin olarak öğün sayılarının birim fiyat teklif cetvelinde belirtilmiş olduğu, ayrıca düzenlemeler kapsamında yemek türlerinin aylık sıklıklarının da belirtilmiş olduğu, idare tarafından idarenin ihtiyacı kapsamında doküman düzenlemelerinde çerçevesi belirli olan ancak belirtilmeyen yemeklerin istenilmesi hâlinin işin yürütülmesi aşamasında herhangi bir ihtilafa yol açmayacağı; Diğer taraftan, yüklenicinin itiraz etme hakkının elinden alınması gibi bir durumun oluşmadığı, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri çerçevesinde işin ifası aşamasında yüklenicilerin çeşitli haklarının ve yükümlülüklerinin bulunduğu, belirtilen durumun sözleşmenin yürütülmesi aşamasının konusu olduğu, bu kapsamda bu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olan tacirlerin teklif verirken doküman düzenlemelerini bir bütün olarak göz önüne alması gerektiği bu neden ile davacının iddiasının yerinde olmadığı; İhale dokümanı kapsamında, “Sağlık Tesisi diyetisyeninin gerek gördüğü durumlarda özel diyetler için şeker yerine uygun tatlandırıcı kullanılabilir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu kapsamda birim fiyat maliyet hesaplamalarının sağlıklı olabilmesi için ihale dokümanında istenilen maddelerin açık ve net olarak belirtilmesinin gerektiği, özel diyet kapsamında verilecek tatlıların sayısının ve miktarların belirtilmediği ayrıca hangi tür tatlandırıcıların kullandırılacağının da belirtilmediği, bu nedenle birim fiyat maliyet oluşturulmasında tereddüt yaşandığına dair davacının 25. iddiasının incelenmesi; diyet yemek menülerinde kullanılacak tatlılara ilişkin olarak, idare bünyesinde çalışan diyetisyenin gerek gördüğü durumlarda şeker yerine uygun bir tatlandırıcının kullanılabileceği düzenlemesine yer verildiği, ayrıca toz şeker girdisinin miktarına da yer verilmiş olup, bu kapsamda toz şeker girdisinin miktarının kullanılacak tatlandırıcılara esas teşkil ettiği; Bahse konu ihalenin Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildiği ve yapay tatlandırıcılı diyet tatlıların hastalara dağıtılacağı da göz önüne alındığında, bu alanda faaliyet gösteren isteklilerin faaliyet gösterdikleri alanda basiretli tacir sıfatı ile tekliflerini oluşturabileceği, davacının iddiasının yerinde olmadığı; Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2. maddesinde yer alan tablonun 20. maddesinde gramajlara uyulmadığının tespiti hâlinde her gramaja uyulmayan yemek başına ayrı ayrı mı yoksa aynı tespitteki tüm gramaja uyulmayan yemekler için bir defa mı ceza kesileceği hususunun belirsiz olduğu, anılan durumun işin ifası sırasında muhtelif sorunlara yol açacağına dair davacının 26. iddiasının incelenmesi; Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16. maddesinde, “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1. madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 50 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. (...)” düzenlemesinin yer aldığı; İdarece Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.1. maddesinin Tip Sözleşme'ye uygun olarak düzenlendiği ve sözleşme hükümlerine uyulmaması durumunda uygulanacak asgari ceza oranının sözleşme bedelinin on binde 5’i olarak uygulanacağının düzenlendiği; Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16. maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, idarece hazırlanacak Sözleşme Tasarısının 16.1.2. maddesinde, cezaya konu olacak özel aykırılık halleri ve ceza oranları ile söz konusu hallerin kaç defa ortaya çıkması durumunda idarece sözleşmenin feshedileceğinin belirtilebileceğinin anlaşıldığı; Şikâyete konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2. maddesinin bir tablo hazırlanarak tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanacağı, tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 50 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20. maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği; Yapılan incelemede şikâyete konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2. maddesinde yer alan tabloda 24 adet özel aykırılık halinin belirlendiği, itirazen şikayete konu edilen tabloda yer alan 20. madde kapsamında yemek pişirilmesi ve dağıtılması sırasında Teknik Şartname’de belirtilen gramajlara uyulmadığının tespit edilmesi halinde uyulmayan her yemek için yani her bir aykırılık için on binde 5 oranında ceza kesileceği ve sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının 50 olduğu doküman düzenlemelerinden anlaşıldığı; Bu kapsamda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2. maddesinde yer alan şikâyete konu düzenlemenin açık net ve anlaşılabilir şekilde düzenlendiği idare tarafından doküman düzenlemeleri kapsamında belirtilen gramajda yemeklerin yüklenici tarafından dağıtılması gerektiği anlaşılmış olup, anılan aykırılık halinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihtilafa yol açacağı söylenemeyeceğinden davacının iddiasının yerinde olmadığı; Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3. maddesinde ağır aykırılık hâllerinin belirtildiği tabloda yer alan 2. maddenin mevzuata aykırı olduğu, yüklenicinin kusuru olmaksızın yemek hizmetinin verilmemesi hâlinde bile yüklenicinin sorumlu tutulacağı ve bu durum sonucunda yaptırım uygulanacağına dair davacının 27. iddiasının incelenmesi; Sözleşme Tasarısı’nda belirtilen ağır aykırılık hallerinin yüklenicinin kusuru kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve işin ifası sırasında hizmetin aksamasına yol açacak yemek öğünün getirilmemesi durumunun bir ağır aykırılık hâli olarak düzenlenmiş olduğu. Davaya konu edilen düzenlemenin idare tarafından, hizmetin yürütülmesi aşamasında yüklenicinin kusuru neticesinde hizmetin sürekliliğinin aksamaması amacıyla düzenlendiği, bu bakımdan yüklenicinin kusuru olmaksızın bir yaptırım hâlinin ortaya çıkamayacağı çünkü yemek hizmetinin yüklenici tarafından ifa edileceği, yüklenicinin ifayı yerine getirirken yalnız sözleşme hükümlerine aykırı davranması hâlinde yaptırım uygulanacağının dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı; İdari Şartname’nin 46. maddesinde atıfta bulunulan Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6. maddesi kapsamında hizmette kullanılacak girdiler için fiyat farkı verileceği ve hizmette kullanılacak girdilerin ağırlık katsayılarının ve kullanılacak alt endekslerin dokümanda belirlenmesine yönelik düzenleme yapılmadığı, işin süresinin 365 takvim gününü aşan bir hizmet alımı olduğu ve fiyat farkı hesaplanmasının zorunlu olduğu, ayrıca tüm aykırılık hususları bakımından doküman düzenlemelerinin Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği bu nedenle eksikliklerin giderilmesi, gerekli düzeltme ve düzenlemelerin yapılması gerektiğine dair davacının 28. iddiasının incelenmesi; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a göre fiyat farkı uygulanacak ihalelerin ihale dokümanında, bu hususa ilişkin düzenlemeye yer verilmesi ve fiyat farkı hesabında anılan Esaslar’ın 5. maddesinde yer alan formülün kullanılması gerektiği, ancak sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan ihalelere ilişkin şayet ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenmiş ise sadece anılan Esaslar’ın 6. maddesine göre (işçilik için 5. madde uygulanmaksızın ödeneceği ya da kesileceği) veya tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenleme yapma yetkisinin ise idarenin takdirinde olduğu, ayrıca diğer hizmet alımlarında ise tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi hususunun da idarenin takdirinde olduğu, bu itibarla başvuru konusu ihalenin sözleşme süresi her ne kadar Şubat ayının 29 çekmesinden kaynaklı 2024 yılının artık yıl olması sebebiyle 366 güne tekabül etmiş olsa da fiyat farkına ilişkin Esaslar'ın uygulanmasında esas alınacak 365 takvim gününün belirlenmesinde artık yıllar hariç normal bir takvim yılındaki 1 yıllık süreye denk gelen takvim günü üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği ve ihale konusu işin sözleşme süresinin de 1 yıl olduğu dikkate alındığında idare tarafından İdari Şartname’nin 46. maddesinde ihalenin 6. kısmı hariç 5 kısmı için (1,2,3,4 ve 5’inci kısımları) için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6. maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı yönünde yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olduğu, dolayısıyla davacının iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihaleyi yapan idarenin hazırlamış olduğu dokümanda çok sayıda çelişkilerin olduğu, bu hâliyle sağlıklı teklifte bulunulmasının mümkün olmadığı, kamu ihalelerinin temel ilkelerine aykırı hareket edildiği, temyize konu kararın eksik incelemeye dayalı verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>