Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/665 E. , 2024/1615 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/665 Karar No:2024/1615 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Taahhüt ve İnşaat Mimarlık Mühendislik Peyzaj Turizm Ticaret Ltd. Şti. 2- ... VEKİLLERİ : Av. ...- Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aksaray Belediye Başkanlığı'nca gerçekleştirilen "Aksaray İli Merkez İlçe ...Mahallesi ... Ada ... ve ... No'lu Parsel Üzerine Selçuklu Cami ve Müştemilatı Yapım İşi" ihalesi uhdesinde bırakılarak 15/04/2021 tarihinde sözleşme imzalanan davacı şirket ve sermayesinin tamamına sahip ortağın, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 23/08/2022 tarih ve 31932 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Aksaray Belediye Başkanlığı'nca gerçekleştirilen ihale üzerinde kalan davacı şirketin 15/04/2021 tarihinde sözleşme imzalayarak 19/04/2021 tarihinde iş programı kapsamında işe başladığı, işin bitim tarihinin 08/05/2023 olarak öngörüldüğü, 12/01/2022 tarihli iş artış tutanağına istinaden 45 gün ek süre uzatımı verilerek işin bitim tarihinin 21/06/2023 olarak belirlendiği, iş programı icra edilmekteyken davacı şirket tarafından sözleşme eki mimari proje ve detaylarında "Prekast Cephe Kaplaması Yapılması, Prekast Tavan Yüzey Kaplaması Yapılması, Prekast Harpuşta Yüzey Kaplaması Yapılması, Prekast Söve Yapılmasına" ilişkin imalatların üretici ve uygulayıcı firmalardan alınan görüş ve imalat detaylarına göre teknik şartnamede açıklanan malzeme özelliklerinden farklı yapılmasının zorunlu olduğundan bahisle, bu hususa ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu'ndan karar alınması talebiyle 10/05/2022 tarihinde Aksaray Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunduğu, Aksaray Belediye Başkanlığı Etüt Proje Müdürlüğü'nün ... tarih E:... sayılı yazısı ile davacının imalat değişikliği talebinin reddedildiği, şantiye alanında 26/04/2022 tarihinden itibaren imalat yapılmadığı, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre işin süresinde bitirilmesi gerektiğinden en az 10 gün süreli ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde sözleşmesinin feshedilebileceğinden, iş programına uyulmaması nedeniyle yasal işlemlerin başlatılacağı hususunda Etüt Proje Müdürlüğü'nce 31/05/2022 tarihli tutanağın tutulduğu, aynı tarihli ihtarname ile davacı şirkete yapım işinin iş porgramına uygun hale getirmesi hususunda 15 gün süre verildiği, Etüt Proje Müdürlüğü'nce şantiye alanında yapılan incelemeler neticesinde seviye tespit oranının %25,51673 olduğuna dair 04/07/2022 tarihli seviye tespit tutanağının düzenlendiği, verilen süre içerisinde iş programına uyulmadığından bahisle de 05/07/2022 tarihinde sözleşmesinin feshedilerek dava konusu işlemin tesis edildiği, Uyuşmazlıkta; davacı şirket tarafından imalat değişikliği hususunda Yüksek Fen Kurulu'ndan görüş alınması yönünde Aksaray Belediye Başkanlığı'na başvurulmuş ise de anılan başvurunun davalı idarece reddi üzerine, davacı şirketin ihaleye konu işin teknik şartname ve eki diğer dokümana ve iş programına uygun şekilde yürütmesi gerekirken, şantiye alanında 26/04/2022 tarihinden itibaren herhangi bir imalat yapmayarak işi askıya aldığı dolayısyla iş programına uygun olarak yapım işini yerine getirmediğinin görüldüğü, Bu durumda, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hâllerde işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkili olan davalı idarece herhangi bir talepte bulunulmadığı gibi somut bilgi ve belgelere dayanılmaksızın talep edilen imalat değişikliğinin davalı idarece reddedilmesine ve 15 günlük süre içerisinde iş programına uyulmasının ihtar edilmesine rağmen iş programına uyulmayarak imalat yapılmadığı hususunun tespit edilmesi karşısında, ihaleye konu işin iş programına uygun şekilde zamanında yapılmamasının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmeme fiili kapsamında olduğunun anlaşıldığı, öte yandan, ihaleye konu işin yapılması aşamasında davacı şirketin imalat değişikliği talebi hakkında Yüksek Fen Kurulu'ndan görüş alınması hususunda davalı Belediye Başkanlığını zorlayıcı bir düzenleme de bulunmadığından, sözleşmenin uygulanması sırasında yasak olan fiil ve davranışlarda bulunan davacı şirket ile şirket ortağının ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin haklarında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce; işin yürütülmesi sırasında davacı şirket tarafından 10/05/2022 tarihinde idareye başvurularak, sözleşme eki mimari proje ve detaylarında prekast kaplamaya ilişkin imalatların üretici ve uygulayıcı firmalardan alınan görüş ve imalat detaylarında teknik şartnamede açıklanan malzeme özelliklerinden farklı yapılması zorunluluğu oluştuğu ve belirli oranda iş artışı yapılabileceği ileri sürülerek konunun Yüksek Fen Kurulu'na taşınmasının talep edildiği, Aksaray Belediye Başkanlığı'nın 12/05/2022 tarihli yazısıyla Yüksek Fen Kurulu'ndan görüş sorulduğu, Yüksek Fen Kurulu'nun 27/05/2022 tarihli yazısı ile Belediye'den 20 gün içinde eksik bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istendiği, Yüksek Fen Kurulu kararı beklenmeden Aksaray Belediye Başkanlığı'nın 31/05/2022 tarihli işlemi ile davacının imalat değişikliği talebinin reddedildiği, daha sonra gerekli bilgi ve belgelerin sunulmaması gerekçe gösterilerek Yüksek Fen Kurulu'nca ... tarih ve ... sayılı işlem ile başvuru dosyasının Belediye'ye iade edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Öte yandan, Aksaray Belediye Başkanlığı'nca 31/05/2022 tarihinde ihaleye konu yapım işi ile ilgili şantiye alanında yapılan denetimde, 26/04/2022 tarihinden itibaren imalat yapılmadığının, iş programına göre inşaat seviyesinin %46,772 olması gerekirken %25,51 seviyesinde bulunduğunun ve iş programının gerisinde kalındığının tespit edilmesi nedeniyle aynı günlü ihtar yazısı ile ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre işin 15 gün içinde iş programına uygun hale getirilmesi aksi halde sözleşmenin feshedilebileceği hususunun davacı şirkete ihtar edildiği, 04/07/2022 tarihinde yeniden yapılan denetimde de işin %25,51673 seviyesinde olduğunun tespit edilmesi üzerine verilen süre içerisinde iş programına uyulmadığından bahisle 05/07/2022 tarihinde sözleşmesinin feshedildiği ve ardından yasaklama işlemlerine başlandığı görülmüştür. 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca, işin yerine getirilmemesinin mücbir sebebe dayanması veya işin yerine getirilmesinin yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan bir nedenle imkansızlaşması veya işin fen ve sanat kuralları çerçevesinde sağlıklı ve güvenli olarak yapılmasına elverişli şekilde projelendirilmediğinin teknik ve bilimsel olarak daha sonra ortaya konulması hâlinde, yüklenicinin kusurlu kabul edilerek hakkında yasaklama kararı verilmesine olanak bulunmadığı, Uyuşmazlıkta, davacı tarafından işin yürütümü esnasında cami kubbesi ile caminin ve ek binaların (eğitim ve ticaret binaları) cephe kaplaması ve kolonlarının imalatlarında kullanılması öngörülen prekast imalatlarının kalınlığında, ağırlığında ve bağlantı noktalarında üretici/uygulama firmalardan alınan görüşler doğrultusunda değişiklik yapılması gerektiği, bu imalatlardaki değişikliğin işin diğer kısımlarını da etkileyeceği, bu doğrultuda bir çok firmadan teknik raporlar da aldığı ileri sürülerek iş sahibi Aksaray Belediye Başkanlığı'na başvurulduğu, başvuruda belirli oranda iş artışı yapılmasını da kabul ettiğini beyan ettiği, işin fen ve sanat kurallarına uygun tamamlanması konusunda yüklenicinin de iş sahibi idareyle birlikte iş tamamlanıp teslim edilmiş olsa dahi sorumluluğu bulunduğu, Belediye tarafından işin ihale dokümanına uygun olarak yerine getirilmesi istenilmiş ise de, davacının işin onaylı projeye göre yapılması durumunda kusurlu ve eksik imalat çıkacağı, daha sonra çeşitli çatlama, bozulma ve sehimler olacağı, dolayısıyla fen ve sanat kurallarına uygun tamamlanamayacağı savına karşılık, işin ihale dokümanına uygun yerine getirilmesi halinde de işin fen ve sanat kurallarına uygun tamamlanacağını destekleyen teknik ve bilimsel bir açıklama getirilmediği gibi bu konuda Yüksek Fen Kurulu'na başvurulmuş olmasına karşın, Kurul'a gerekli bilgi ve belgeler sunulmayarak Kurul'un konu hakkındaki kararının da beklenmediği, söz konusu hususlar işin ihale dokümanında ve onaylı projesinde belirtilen malzeme ve ölçülerle yapılmasının da fen ve sanat kurallarına uygun tamamlanmasını sağlayacağının teknik yönleriyle somut ortaya konulmadan ve bu konuda gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan davacının taahhüdünü yerine getirmediği söylenemeyeceğinden, öncelikle söz konusu husustaki tereddütler giderilerek davacıdan işi tamamlamasının istenmesi gerekirken, bu yönde bir işlem tesis etmeksizin ve ihale dokümanında değişiklik yapılmasını gerektiren durum bulunmadığı teknik yönleriyle açıkça ortaya konulmaksızın davacı şirket ile şirket ortağı hakkında yasaklama kararı verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Bakanlık tarafından, 26/04/2022 tarihinden itibaren şantiyede çalışma yapılmadığı, iş programına göre Nisan ayı sonunda olması gereken imalat miktarı % 46,772 iken, yüklenici tarafından işin %25,51673'ünün yapıldığı, iş programının gerisinde kalınması ve geri kalan sürede işin tamamlanamayacağı anlaşıldığından sözleşmenin feshedilmesi üzerine tesis edilen yasaklama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. Davalı Belediye Başkanlığı tarafından, davacı şirketin, işin onaylı projeye göre yapılması durumunda kusurlu ve eksik imalat olacağı, yapıda çatlama, bozulma ve sehimler görülebileceği, bu nedenle imalat değişikliğinin zorunlu olduğu yolundaki iddiasının teknik dayanağının bulunmadığı, bu yöndeki taleplerinin reddi ile şartname ve sözleşmeye göre imalat yapılmasından doğacak sorumluluğu Belediye'nin üstlendiği, dava konusu işin 03/11/2022 tarihinde ikmal ihalesinin yapıldığı, işin proje ve şartnamesinde değişikliğe gidilmeden tamamlandığı, ikmal işini, davacı şirketin imalat değişikliği talebine dayanak oluşturan teknik raporu tanzim eden şirketin alt yüklenici olarak işi tamamladığı, davacının dayanağı kalmayan iddialarına itibar edilerek, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, yüklenici olarak üstlenilen işin fen ve sanat kurallarına uygun yapılmasından ve kullanılan malzemeden sorumlu oldukları, malzeme değişikliği başvurusuyla ilgili olarak, davalı Aksaray Belediye Başkanlığı'nca Yüksek Fen Kurulu'ndan görüş talep edilmesine karşın, sonucu beklenilmeksizin ve hiç bir teknik gerekçe gösterilmeksizin talebin reddedildiği, işin 375 gün daha süresinin bulunduğu, ileri sürülen fesih nedeninin uygun olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalıların temyiz istemlerinin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalılara iadesine, 5. Kullanılmayan...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı Aksaray Belediye Başkanlığı'na iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. </body></html>