Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/2775 E. , 2023/7171 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2775 Karar No : 2023/7171 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : ... Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğünde havaalanı kurtarma ve yangınla mücadele (AARF) memuru olarak görev yapan davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen ... tarih ve ... nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8. maddesinin (a) bendinin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Muğla Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğünde 1998 yılından itibaren ARFF memuru unvanında görev yaptığı, aynı zamanda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce yetkilendirilmiş eğitimci olduğu, Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen eğitimlerde eğitici olarak görevlendirildiği, davalı idarenin, ... tarih ve E-... sayılı Onayı ile 17/01/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında düzenlenen Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitiminin uygulama haftası olan 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında asil eğitmen olarak pratik (uygulama) eğitimi için görevlendirildiği, anılan Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitiminin uygulama haftası olan 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitici olarak görevini yerine getirdiği, eğitimden sonra eğitim içerikleri, ders saatleri ve eğitimcilerin belirlenmesi ile ek ders ücreti ödeme işlemleri usul ve esasları uygulama talimatı gereğince form doldurarak idareden eğitici ücretlerinin ödenmesini talep ettiği, ancak program yöneticisi tarafından teori eğitimlerine ödeme yapılmadığı gerekçesiyle talebinin reddedildiği, bunun üzerine ilgili mevzuat uyarınca ek ders ücretlerinin ödenmesi talebiyle yaptığı 07/03/2022 tarihli başvurunun, "meri mevzuat hükümleri kapsamında ek ders ücreti ödenmesine imkan bulunmamaktadır" gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedildiği ve bu işlemin ... tarih ve ... sayılı yazı ile tebliğ edildiği, söz konusu işlemin hukuka aykırı olduğu; 1- 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesi ile ilgili yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 4. maddesinin (g) fıkrasında yer alan hükümlere göre hazırlandığı, DHMİ Eğitim Yönergesi, ... tarihli ve ... nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı'nın "Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinin (a) bendinde; "Eğitim ek ders ücreti; alınma zorunluluğu mevzuattan (Kanun, Tüzük, Yönetmelik, Yönerge, Talimat vb.) kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödenir....", (d) bendinde; "Ders programında belirtilen Teknik Gezi/Uygulama gibi dersler için de ek ders ücreti ödenir. Burada ödenecek ücret, eğitim programında belirtilen ders saati kadardır. Uygulamanın/teknik gezinin programda belirtilen süreden uzun sürmesi bu durumu değiştirmez." , (e) bendinde; "Uygulama sınavlarına katılan eğitmenlerin, Makam Onayında isimleri bulunması kaydıyla tamamına ders ücreti ödenir. Bu durumda ödenecek ders ücretinin hesaplanmasında eğitim programında belirtilen sınav süresi esas alınır. Uygulama sınavının programda belirtilen süreden uzun sürmesi bu durumu değiştirmez.", "Diğer Hükümler" başlıklı 11. maddesinin (f) bendinde; "Uygulama eğitimleri hariç olmak üzere eğitimlerde katılımcı sayısının 10 (on) kişinin altında olması halinde ek ders ücreti ödenmez...", denildiği eğitimin, eğitmen görevlendirme yazısında ve ders programında görüldüğü üzere pratik/uygulama eğitimi olduğu, mevzuat gereğince Yönetim Kurulu kararı ile düzenlenen talimatta da uygulama eğitimi için ek ders ücreti ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca uygulama eğitimin ek ders ücretinin ödenmesi için kursiyer sınırlaması bulunmadığının kararlaştırıldığı, verdiği eğitim ve yasal mevzuat gereğince tarafına ek ders ücreti ödenmesi gerekirken ödenmemiş olmasının açıkça hukuka aykırı olduğu, ret işleminin Anayasa’ya aykırılık teşkil ettiği, davalı idarenin eğitici olarak ders verdirmesine rağmen ek ders ücreti ödememesi nedeniyle maddi kayıplara maruz bıraktığı, bu durumun idarenin çalışanların yaşam düzeyini yükseltme ve çalışma barışını sağlama yükümlülüklerinin ihmali niteliğinde olduğu, ayrıca ekstradan iş yaptırılarak ve ücreti ödenmeyerek angarya yasağının ihlal edildiği, bu nedenle de; davalı idarenin işleminin açıkça hukuka aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi gerektiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile DHMİ Eğitim Yönergesi’ne aykırılık teşkil ettiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesiyle öngörüldüğü şekilde, “sınıflandırma”, “kariyer” ve “liyakat” ilkeleri üzerine inşa edildiği, bu ilkelerle paralel olarak, anılan Kanun’un 10. maddesinin ikinci fıkrasında “Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.” hükmünün bulunduğu, bununla birlikte, 22/01/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2. maddesinde, “Çalıştığı kuruluşta göreve devamını özendirecek bir özlük hakları sisteminin gerçekleştirilmesi” ve “Yaratıcılığı, girişimciliği, başarı ve çabasının maddi ve manevi olarak değerlendirilmesinin teşviki” hususları temel ilkeler arasında sayıldığı, anılan KHK’nin 7. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Sözleşmeli statüde çalıştırılacak personelde aranılacak diğer özel şartlar teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurullarınca çıkarılacak bir yönetmelikle tespit olunur.” düzenlemesine yer verilmiş olup, 58. maddesinin ikinci fıkrasının, “Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.” hükmüne amir olduğu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Eğitim Yönergesinin, "...5.3 Öğretim Görevlilerine Ders Ücreti Ödenmesi; Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen eğitimlerde görev alan öğretim görevlilerine ilgili yılın Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun K cetveli usulleri çerçevesinde DHMİ Yönetim Kurulu Kararı ile ders ücreti ödenir..." denildiği, K-Cetveline göre ek ders ücreti ödenmesi gerekirken yapılmamasına ilişkin işlemin açıkça hukuka aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi gerektiği, aynı zamanda dava konusu işlemin gerekçesiz olduğu ve sebep yönünden yerinde olmadığı gibi, idarenin açıkça kanuna aykırı işlemi ile keyfi davrandığını gösterdiği, Danıştay Sekizinci Dairenin 15/10/2010 tarih ve E:2009/8191 sayılı YD kararında; hukuk devletinin tanımı yapılarak idarelerin her işleminde hukukun gereklerine uygun ve denetlenebilir işlemler yapması gerektiğinin belirtildiği, ancak, davalı idare tarafından talebinin "...meri mevzuat hükümlerine göre yerinde değildir..." denilerek reddedildiği, işlemin hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu, denetlenebilir olmadığı, hem gerekçesiz hem de açıkça keyfi nitelikte olduğu, aynı zamanda nesnel ve maddi bir olguya dayanmadığından sebep unsuru yönünden de hukuka aykırı olduğu, kazanılmış hakkının takdir yetkisi kullanılarak keyfi olarak engellediği, bu nedenle de; davalı idarenin işlemi açıkça hukuka aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi gerektiği, ek ders ücreti ödenmesine ilişkin 02/07/2020 tarih ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi İle Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı’nın 8. maddesinin (a) bendinin de hukuka aykırı olduğu ve menfaatini zedelendiğinden iptaline karar verilmesi gerektiği, Devlet Memurları Kanunun 176 maddesi göndermesiyle Bütçe Kanuna ekli K Cetvelinde; "...399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri hükümlerine göre çalışan sözleşmeli personelden, kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde görevlendirilenlere, 657 sayılı Kanunun 176 ncı maddesine göre belirlenen miktarları aşmayacak şekilde teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurulları tarafından tespit edilecek miktarda ders ücreti ödenir..." denildiği, buna rağmen davalı idarenin, yönetim kurulu kararı ile ek ders ücreti ödemelerine ilişkin talimatın 8. maddesinin (a) bendinde; "...Eğitim ek ders ücreti; alınma zorunluluğu mevzuattan (Kanun, Tüzük, Yönetmelik, Yönerge, Talimat vb.) kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödenir..." şeklinde düzenlemenin Devlet Memurları Kanunu ve Bütçe Kanuna Ekli K Cetveline aykırı olduğu, davalı idarenin, her türlü eğitime görevlendirdiği personele ücret ödemesi gerekirken sınırlandırarak ve belirsiz bir düzenleme yaparak kanuna aykırı düzenleme yaptığı, düzenleyici işlemin maddi ve nesnel olgulara da dayanmadığı, “ek ders ücretinin ödenmesinin reddine" ilişkin işlem ile ... tarih ve ... nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı’nın 8. maddesinin (a) bendinin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 08/06/1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak ve söz konusu Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere kurulmuş bir kamu iktisadi kuruluşu olduğu, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklarının personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenlemek amacıyla da 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girdiği, ARFF memuru olarak görev yapan davacının, ARFF Kurtarma Yangınla Mücadele Eğitimlerine katıldığı halde kendisine ek ders ücreti verilmediğinden Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatının 8. maddesinin (a) bendinin iptali ile mahrum kaldığı ek ders ücreti ödenmesini talep ettiği, “Eğitim”in kısaca yetkili eğitmenlerce bireyde istendik, kalıcı izli davranış değişikliği yaratma süreci olarak tanımlandığı, dolayısıyla eğitimlerin vazgeçilmez iki unsurunun “planlı” ve “istendik olması” ile yetkili eğitmenlerce verilmesi olduğu, Eğitim İçerikleri Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatının 8. maddesinin (a) bendinin de tam olarak bu gerekliliği sağlamak üzere tesis edildiği, her Kurum/Kuruluşta olduğu üzere Kuruluşlarında da hem formal hem informal eğitimler düzenlendiği ve personelin gelişimine bu sayede katkı verildiği, formal eğitimlerin her zaman yetkili eğitmen ve onaylı planla yapılırken informal eğitimlerin her daim bu şartları taşımadığı, fakat informal eğitimin özellikle usta-çırak, meslektaş paylaşımı, work shop vs. şeklinde yürütüldüğünden kimi zaman önemli katkılar sağladığı ve zaman tasarrufuna katkıda bulunduğu, bu sebeple eğitim planlamalarında gerekli görüldüğü durumlarda kalıcılığın sağlanması amacı ile informal yöntemlerden de faydalanıldığı, eğitim planlamalarını etkileyen önemli bir faktörün de eğitime ilişkin genelge ve talimatlar olduğu, Cumhurbaşkanlığınca 2021/14 Tasarruf genelgesi eğitimlerin yüz yüze yerine uzaktan yapılması ile minimum zaman ve personel ile yapılması hükümlerine amir olduğu, bu sebeple davaya konu eğitiminin 90 saatlik kısmının uzaktan eğitim şeklinde tek eğitmen tarafından gerçekleştirilerek genelgeye aksi bir tutum sergilenmediği, 90 saat süre zarfında SHGM ve MEB onaylı eğitim programında yazılı tüm kazanımların anlatılması sonrasında kalıcılığın artırılması için eğitimler sisteme video eğitim olarak yüklendiği, davaya konu eğitimin sadece bir havalimanında değil, farklı havalimanlarında bulunan 109 personele verildiği, 90 saatin sonunda 25 saatlik kısmın ise, “Pratik Eğitim” olarak tanımlandığı, yukarıda belirtilen informal tarzda usta-çırak veya mesleki paylaşım olarak düşünülerek planlandığı, yeni beceri kazandırmadan çok kalıcılık ve tekrar amaçlı olup, hem eğitimin taksonominin uygulama basamağında kazanımlarının bulunmaması, hem de eğitmenlerin uygulama eğitimi yetkileri olmamasından dolayı davacının da içinde olduğu 36 eğitmene ek ders ödemesinin yapılamadığı, benzer şekilde 600 saatlik Kuruluş Havacılık Bilgi Yönetimi Uzmanları Temel eğitimin 498 saatlik teori kısmı için ek ders ücreti ödenirken, daha çok mesleki paylaşım, tanıtım ve değerlendirme öğeleri içeren 102 saatlik kısım için Kurtarma ve Yangınla Mücadele eğitiminde olduğu gibi ücret ödenmediği, davacının iddia ettiği gibi bir keyfiyetin olması durumunda sadece davacının ödemeden mahrum bırakılacağı, davacı tarafından yapılan çalışmanın bir uygulama çalışması olmadığı, Kuruluşlarında uygulama eğitimlerinin işbaşı eğitimi şeklinde birebir olarak verilmekte ve uygulama eğitmenlerine özel SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü)'ce işbaşı eğitimcisi belgesi düzenlendiği, yetkili işbaşı eğitimcileri işbaşı eğitimlerine özel olarak uygulama basamağında yer alan kazanımlara dönük hazırlanan, simülasyon uygulamaları içeren ve SHGM'ce onaylı eğitim programlarına uygun olarak eğitimler verdiği, gerekli incelemeler yapıldığında davacının uygulama eğitimi yetkisi olmadığı, onaylı eğitim programının da teorik eğitim olarak nitelenebileceğinin anlaşılacağı, ayrıca davacının, BUMKO K cetveli "5-399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre çalışan personelden, kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde ders vermek üzere görevlendirilen ve ders görevlerini filen yerine getirenlere ders saati başına, 657 sayılı Kanun'un 176. maddesine göre belirlenen tutarları aşmayacak şekilde teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurulları tarafından tespit edilecek tutarda ek ders ücreti ödenir." maddesine dayanarak bütün eğitimlere ücret talep etmekteyse de bahse konu mevzuatın da her eğitime ücret ödenmesi yönünde bir hüküm içermediği, zaten iptali istenen 8. maddesinin (a) bendinin, K cetvelinde yazılı hükmün uygulanması için tesis edildiği, söz konusu hüküm incelendiğinde "kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde ders vermek üzere görevlendirilen ve ders görevlerini fiilen yerine getirenlere" ek ücret ödeneceğinin düzenlendiği, Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı'nın 8. maddesinin (a) bendindeki; "Eğitim ek ders Ücreti; alınma zorunluluğu mevzuattan (Kanun, Tüzük, Yönetmelik, Yönerge, Talimat vb.) kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödenir. SHT-Eğitim/HAD Talimatı Ek-3 kapsamında verilen Emniyet Yönetim Sistemleri Eğitiminde (Yöneticiler için) sınav şartı aranmaz." düzenlemesinin iptali istemindeki amacın tam olarak anlaşılamadığı, olası iptal durumunda K cetveli hükmü gereği yetkisiz eğitmen ve onaysız eğitimlere yine herhangi bir ödeme yapılamayacağı, bununla birlikte Cumhurbaşkanlığının 2021/14 tasarruf genelgesi gereği eğitimlerin kazanımlardan ödün vermeden hibrit yöntemler ile daha ekonomik olarak verilmesi gereğinin açık olduğu, görevli eğitmenlere ek ders ücreti ödeme sürecinin BUMKOK Cetveli ile bağlı mevzuatlara uygun olarak işlem tesis edildiğinden davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8. maddesinin (a) bendinin iptali istemi yönünden davanın reddine, davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden ise, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin başvuru tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : ... Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğü emrinde havaalanı kurtarma ve yangınla mücadele (AARF) memuru olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 07/02/2022-11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücretinin ödenmesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarihli ve E-... sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olan davalı idarenin ... tarihli ve ... nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8/a maddesinin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kapsam ve Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanun Hükmünde Kararname, iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarını ve bunların müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı; a) İktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini, b) İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha fazla yatırım kaynağı yaratmalarını, c) Kamu iktisadi kuruluşlarının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütmelerini, d) İktisadi devlet teşekküllerinde ve kamu iktisadi kuruluşlarında ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarında 17/4/1984 tarih ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun'un uygulanması ile ilgili işbirliği ve koordinasyon esaslarını, e) İktisadi devlet teşekküllerinin, kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarının amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerini, düzenlemektir." hükmü yer almış; bu doğrultuda hazırlanarak yürürlüğe konulan Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ana Statüsünün "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Ana Statü’nün amacı: 8/6/1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerine tabi olarak ve söz konusu Kanun Hükmünde kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) adı altında teşkil olunan Kamu İktisadi Kuruluşu’nun hukuki bünye, amaç ve faaliyet konuları, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri ve ilgili diğer hususları düzenlemektedir." hükmüne; "Hukuki Bünye" başlıklı 3. maddesinde; 1- Bu Ana Statü ile teşkil olunan DHMİ Tüzel Kişiliğine sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşu’dur...." hükmüne; "Personele İlişkin Hükümler" başlıklı 21. maddesinde ise; "Kuruluş, müessese ve bağlı ortaklık personelinin; istihdam şekilleri, atama, göreve son verme, yükümlülük ve sorumlulukları, kadro tespiti, ücret, prim, ikramiyeler, yurtdışına gönderme, siyasi faaliyet yasağı, vekalet ücretlerinin dağıtımı ile yönetim kurulu üyesi, denetçi ve tasfiye kurulu üyelerinin ücret ve hakları konusunda KHK ve söz konusu KHK’ ye uygun olarak çıkarılacak Kamu iktisadi Teşebbüsleri Personel rejimi esaslarını düzenleyen kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin; "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenler." hükmü; "İstihdam Şekilleri" başlıklı 3. maddesinin (a) bendinde; "Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.", b) (Değişik: 5/2/1992 - 3771/1 md.) bendinde, "Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, devlet tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve ekonominin kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu teşkilat, hiyerarşik kademe ve görev unvanı itibariyle kuruluşunun karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya etkileyebilecek karar alma, alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme yetkisi verilmiş asli ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür. Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevleri; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürülür. Bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır." c) beninde de (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir. " "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin 2. fıkrasında; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır. Anılan Yasa hükümleri uyarınca 233 ve 399 sayılı kanun hükmünde kararnameler ile Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün Ana Statüsünde ek ders ücreti konusunda herhangi bir hükme yer verilmediğinden Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü personeline ek ders ve ek ders ücreti konusunda 657 sayılı Yasanın ilgili hükümlerinin uygulanacağı açıktır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders görevi" başlıklı 89. (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.) maddesinin 1. fıkrasında, "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir." , 2. fıkrasında da, "Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı,ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.", aynı Yasanın "Ders ve konferans ücretleri" başlıklı 176. maddesinin 21/3/2006 tarih ve 5473 sayılı kanunun 3. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, "Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun "bağlı cetveller" başlıklı 4. maddesinin g) bendinde, "Ek ders, konferans ve fazla çalışma ücretleri ile diğer ücret ödemelerinin tutarları (K)" cetveli olarak belirtilmiş, K- cetvelinin I. Ek Ders Ücreti kısmının 5. maddesinde," 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri hükümlerine göre çalışan personelden, kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde ders vermek üzere görevlendirilen ve ders görevlerini fiilen yerine getirenlere ders saati başına, 657 sayılı Kanunun 176 ncı maddesine göre belirlenen tutarları aşmayacak şekilde teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurulları tarafından tespit edilecek tutarda ek ders ücreti ödenir." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, Muğla Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğü emrinde Kurtarma ve Yangınla Mücadele (AARF) memuru olarak görev yapmakta olan davacının davalı İdarenin Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığınca Genel Müdürlük Makamına yazılan E-63109849-771-2860 sayı ve "Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitimi" konulu yazı ile SHT-Eğitim/Had Talimatı (Havacılık Dairesi Eğitim Talimatı) kapsamında havalimanlarında görev yapan ARFF personeline yönelik zorunlu eğitimlerden Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitiminin 17/01/2022-11/02/2022 tarihleri arasında 120 saat verilmesinin planlandığı, ve eğitime katılan kursiyer ve eğitimcilere ödenecek (harcırah ve ek ders ücreti) yaklaşık 25.000.-TL. ücretin 2022 Mali Yılı İşletme Bütçesinin 3.470 Nolu Eğitim Giderleri kodundan ünitelerce karşılanmasının öngörülerek onaya sunulduğu ve bu doğrultuda yapılan planlama uyarınca davacının yapılacak pratik eğitimde asil eğitmen olarak belirlendiği ve 07/02/2022-11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi verdiği, davacının bu nedenle ek ders ücretinin ödenmesi için yapılan başvurunun davaya konu bireysel işlemle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Kendisine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda yerine getirmek durumundaki bir kamu iktisadi teşebbüsü olan DHMİ Genel Müdürlüğünce hazırlanarak yürürlüğe konulan davaya konu Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatının 4. maddesinde, ek ders ücreti, "Eğitim faaliyetlerinde görevlendirilen eğitmenlere hizmetiçi eğitim, kurs ve OJT (işbaşı eğitimi) vb. Eğitimlerde fiilen yerine getirmiş oldukları ders saati başına verilecek ücretini," ifade eder şeklinde tanımlanmış, Ek ders ücreti ödenecek eğitimlerin açılması, eğitim programlarının hazırlanması, eğitmenlerin seçimi, eğitim talepleri ile ilgili genel esasların belirtildiği 8. maddesinin iptali istenilen a) bendinde, "Eğitim ek ders ücreti: alınma zorunluluğu mevzuattan (Kanun, Tüzük, Yönetmelik, Yönerge, Talimat vb). kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödenir. SHT-Eğitim/HAD talimatı Ek-3 kapsamında verilen Emniyet Yönetim sistemleri Eğitiminde (Yöneticiler için) sınav şartı aranmaz.", 11. maddesinin a) bendinde, "Eğitmenlere eğitim görevlerini fiilen yerine getirmeleri kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesine göre ders saati başına 140 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir. ..." kurallarına yer verilmiştir. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Eğitim Yönergesinde, eğitim faaliyetinin; "Genel Müdürlük Merkez ve Taşra Teşkilatı personeli ile diğer Kamu ve Özel Kurum/Kuruluşlardan katılım sağlayan yerli ve yabancı personeli yetiştirmek amacıyla düzenlenen kurs, seminer, sempozyum, çalıştay vb. her türlü faaliyeti, öğretim görevlisinin; "Eğitim faaliyetlerinde öğretici olarak görevlendirilen, eğitimin konusuna göre ilgili mevzuatta belirtilen eğitmen şartlarını taşıyan personeli," zorunlu eğitimin; "Mevzuat gereği alınması zaruri olan eğitimleri, kursun; "Kursiyerlere belirli bir konuda bilgi, beceri ve davranış kazandırmak amacıyla belirli bir eğitim programına göre düzenlenen ve/veya sonucunda derecelendirilen eğitim faaliyetlerini," ifade ettiği belirtilmiş, Sınavlar başlıklı 4. Bölümünde, Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) Eğitimi Değerleme Esaslarına yer verilmiştir. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Uzaktan Eğitim Yönergesinde de eğitim faaliyeti ve öğretim görevlisi ve zorunlu eğitim, Eğitim Yönergesindeki şekilde tanımlanmıştır. Davaya konu Talimat maddesinde belirtilen Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün Havaalanları Dairesi Eğitim Talimatının (SHT-Eğitim/Had) Havaalanı Standartları ve Emniyetine ilişkin EK-3'te eğitimin adı, kapsamı, sınavı, eğitim süreleri ve eğitimi alması gereken personel kısmında Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) Eğitimine yer verilmiş olması nedeniyle bu eğitimin alınması zorunlu eğitimlerden olduğu anlaşılmaktadır. Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak tüzük ve yönetmelik dışında, usul ve esaslar, yönerge, tebliğ, genelge gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedirler. Ancak bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm içermesi mümkün değildir. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen tüzük, yönetmelik, genelge, usul ve esaslar gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği açıktır. 657 sayılı Yasanın anılan maddelerinde gerektiğinde memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebileceği ve verilecek eğitimin konusu veya alanı yahut alınması zorunlu olup olmadığı veya içeriği gibi hiç bir koşul aranmadan her türlü hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde görevlendirilenlere madde de belirtilen şekilde hesaplanacak ek ders ücretinin ödeneceği belirtilmesine karşın, davaya konu Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatının 8. maddesinin iptali istenilen a) bendinde, ek ders ücretinin alınma zorunluluğu mevzuattan doğan, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan ve sonucunda sınav yapılıp sertifika veya diploma düzenlenen eğitimler için ödenir kuralına yer verilerek ek ders ücretinin sadece maddede belirtilen özellikteki eğitimleri verenlere ödenmesi öngörülerek yasa hükmünün uygulanmasını daraltarak bu hükümden yararlanacaklar kişileri sınırlandırdığı anlaşıldığından bu maddedeki düzenlemede üst hukuk normuna ve hukuka uyarlık görülmemiştir. Davanın davacı tarafından ek ders ücretinin ödenmesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kalındığı öne sürülen ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkin kısmına gelince; olayda mevzuat gereği alınması zorunlu eğitimlerden olan Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitiminde davacının asil eğitmen olarak belirlendiği, 07/02/2022-11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel eğitimini verdiğinin açık olması karşısında kendisine anılan yasa hükümleri uyarınca ek ders ücreti ödenmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen davaya konu bireysel işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Diğer taraftan Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hüküm altına alındığından davacıya ek ders ücretinin ödenmemesi yolunda idarece tesis edilen işlemin hukuka aykırı olması nedeniyle davacının yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin, idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini gerekmektedir. Belirtilen nedenlerle davaya konu Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8/a maddesi ve tesis edilen bireysel işlemin iptali, tazminat isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 27/12/2023 tarihinde, davacı vekili Av. ...'un ve davalı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısı ...'ın hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı, Muğla Dalaman Havalimanı Başmüdürlüğünde havaalanı kurtarma ve yangınla mücadele (AARF) memuru olarak görev yapmaktadır. Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı ve Makam onayı ile; SHT-EĞİTİM/HAD Talimatı kapsamında havalimanlarında görev yapan ARFF personeline yönelik zorunlu eğitimlerden Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel Eğitiminin 17/01/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmesi, söz konusu Temel Eğitimin teori bölümünün 17/01/2022 - 04/02/2022 tarihleri arasında (90 saat) uzaktan eğitim metoduyla, pratik eğitim bölümünün ise, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında (30 saat) personelin görev yaptığı hava alanlarında kullandıkları araç ve tesisat ile yüz yüze olacak şekilde, Ek-1'de yer alan Ders Programı çerçevesinde, Ek-2listede yer alan kursiyerlerin ve Ek-3 listede bilgileri yer alan eğitimcilerin katılımıyla gerçekleştirilmesi, Ek-1'de yer alan Ders Programında da belirtildiği üzere 07/02/2022 tarihinde ara sınavın, 11/02/2022 tarihinde de genel sınavın, pandemi kurallarına riayet edilerek personelin görev yerinde, Havalimanı otoritesince yüz yüze yapılması, eğitimcilere ödenecek ek ders ücretinin 2022 Mali Yılı İşletme Bütçesinin 3.470 Nolu "Eğitim Giderleri" kodundan, Ünitelerince karşılanması uygun görülerek, SHT-EĞİTİM Ek-3 Kapsamında Kurtarma ve Yangınla Mücadele Tazeleme Eğitimi için asil Eğitmen olarak Pratik (Uygulama) Eğitimini vermek üzere görevlendirilen davacı, bu görevini belirtilen tarihler arasında yerine getirmiştir. Eğitici olarak görev aldığı eğitimden sonra Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı gereğince ek ders ücreti ödenmesi için düzenlenen Eğitmen Ek Ders Ücret Çizelgesi Formunu doldurarak idareden ek ders ücretlerinin ödenmesi talep etmiş, ancak teori eğitimlerine ödeme yapılmadığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir. Bunun üzerine, davacı 07/03/2022 tarihli dilekçesi ile, ilgili mevzuat uyarınca ek ders ücretlerinin ödenmesini yeniden istemiş, bu istemin mevzuat hükümleri kapsamında ek ders ücreti ödenmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, bu işlem ile dayanağı olarak gösterilen Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı'nın "Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinin (a) bendinin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) Ana Statüsü'nün "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Ana Statü’nün amacı: 8/6/1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerine tabi olarak ve söz konusu Kanun Hükmünde kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) adı altında teşkil olunan Kamu İktisadi Kuruluşu’nun hukuki bünye, amaç ve faaliyet konuları, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri ve ilgili diğer hususları düzenlemektedir." kuralına yer verilmiştir. "Hukuki Bünye" başlıklı 3. maddesinde; "1- Bu Ana Statü ile teşkil olunan DHMİ Tüzel Kişiliğine sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşu’dur. 2- Kuruluş KHK, bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir. 3- Kuruluş Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu Hükümlerine ve Sayıştay’ın denetimine tabi değildir. 4- Kuruluş’un merkezi Ankara’dadır. Kuruluş’un merkezi koordinasyon kurulu kararı ile değiştirilebilir. 5- Kuruluş’un sermayesi 50 milyar TL’sı olup, tamamı Devlete aittir. Kuruluş’un sermayesi ilgili Bakanlığın teklifi üzerine Koordinasyon Kurulu Kararı ile değiştirilir. 6- Kuruluş’un ilgili olduğu Bakanlık Ulaştırma Bakanlığı'dır. Kuruluş’un ilgili olduğu Bakanlık, Başbakanlığın teklifi ve Cumhurbaşkanlığı’nın onayı ile değiştirilebilir." hükmüne; "Personele İlişkin Hükümler" başlıklı 21. maddesinde; "Kuruluş, müessese ve bağlı ortaklık personelinin; istihdam şekilleri, atama, göreve son verme, yükümlülük ve sorumlulukları, kadro tespiti, ücret, prim, ikramiyeler, yurtdışına gönderme, siyasi faaliyet yasağı, vekalet ücretlerinin dağıtımı ile yönetim kurulu üyesi, denetçi ve tasfiye kurulu üyelerinin ücret ve hakları konusunda KHK ve söz konusu KHK’ye uygun olarak çıkarılacak Kamu iktisadi Teşebbüsleri Personel rejimi esaslarını düzenleyen kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kapsam ve Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanun Hükmünde Kararname, iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarını ve bunların müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı; a) İktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini, b) İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha fazla yatırım kaynağı yaratmalarını, c) Kamu iktisadi kuruluşlarının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütmelerini, d) İktisadi devlet teşekküllerinde ve kamu iktisadi kuruluşlarında ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarında 17/4/1984 tarih ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun'un uygulanması ile ilgili işbirliği ve koordinasyon esaslarını, e) İktisadi devlet teşekküllerinin, kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarının amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerini, düzenlemektir." hükmü öngörülmüştür. 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenler." kuralına; "İstihdam Şekilleri" başlklı 3. maddesinde; "a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçi-ler eliyle gördürülür. b) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, devlet tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve ekonominin kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu teşkilat, hiyerarşik kademe ve görev unvanı itibariyle kuruluşunun karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya etkileyebilecek karar alma, alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme yetkisi verilmiş asli ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür. Teşebbüs ve bağlı ortak-lıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevleri; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürülür. Bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır. c) (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir...." kuralına, "Personel İhtiyacı" başlıklı 4. maddesinde; "Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilecek personelin kadro, unvan derece ve sayıları ekli 1 sayılı cetvelde gösterilmiştir. Sözleşmeli statüde istihdam edilecek personele ait pozisyonların unvan ve sayıları Cumhurbaşkanı Kararı ile tespit edilir. Yeni kadro ve pozisyonların ihdası ile ihdas edilmiş kadro ve pozisyonların iptal ve değişiklikleri Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılır." kuralına, "Aylık ve Ücretler" başlıklı 25. maddesinin (a) bendinde; "Ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvan ve dereceleri gösterilen personel aylık ve özlük hakları bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir." kuralına, "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders görevi" başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında, "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.", ikinci fıkrasında ise, "Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.", "Ders ve konferans ücretleri" başlıklı 176. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir." düzenlemelerine yer verilmiştir. 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun "Bağlı cetveller" başlıklı 4. maddesinin (g) bendinde, "Ek ders, konferans ve fazla çalışma ücretleri ile diğer ücret ödemelerinin tutarları (K)" cetveli olarak belirtilmiş, Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri ile Diğer Ücret Ödemelerinin Tutarlarına ilişkin K Cetveli'nin "I. Ek Ders Ücreti" başlıklı bölümün 5. maddesinde; "399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri hükümlerine göre çalışan personelden, kuruma eleman yetiştirmek üzere açılan mesleki okullarda ve kurumun hizmet içi eğitim ve kurs faaliyetlerinde ders vermek üzere görevlendirilen ve ders görevlerini fiilen yerine getirenlere ders saati başına, 657 sayılı Kanunun 176 ncı maddesine göre belirlenen tutarları aşmayacak şekilde teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurulları tarafından tespit edilecek tutarda ek ders ücreti ödenir." kuralı yer almaktadır. 02/07/2020 tarih ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün amaç ve politikalarına uygun olarak merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde düzenlenen temel, tazeleme, yeterlilik, ek derece ve işbaşı eğitimlerinin (OJT, ATSEP) ilgili mevzuat çerçevesinde ücretle okutulacak ders saatleri, kurum içi ile kurum dışı eğitim/kurslarda ders vermek üzere görev alacak eğitmenlerin nitelikleri ile uygulamaya ilişkin ders ücretleriyle ilgili esas ve usulleri düzenlemektir." hükmüne, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde yüz yüze veya uzaktan eğitim modeliyle düzenlenen eğitim, kurs ve kurum dışı eğitim/kurslar ile merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde görev yapan, asli görevlerinden ayrı olarak eğitim faaliyetlerinde görevlendirilecek eğitmenlerin eğitim-öğretim, planlama, rehberlik, araştırma geliştirme vb. faaliyetleri kapsar." hükmüne yer verilmiştir. "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Usul ve Esaslar; a) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176 ncı maddesi ile ilgili yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 4 üncü maddesi g fıkrasında yer alan hükümlere göre hazırlanmıştır. [MYB Kanunun 4. maddesi g fıkrasınca bu kanuna bağlı K Cetveli (Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri ile Diğer Ücret Ödemelerinin Tutarları)], b) DHMİ Eğitim Yönergesi, c) 02.07.2020 tarihli ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı, kapsamında hazırlanmıştır.", "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Eğitim: Kursiyerde planlı şekilde davranış değişikliği oluşturmak için yüz yüze veya uzaktan eğitim modeliyle düzenlenen öğrenim / öğretim faaliyetlerini bütünü, Eğitmen: Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığınca Makam Onayı alınarak düzenlenen eğitimlerde görev alacak, gerekli eğitmen belgesi (OJTI Belgesi, Eğiticilerin Eğitimi Sertifikası, SHT-Eğitim/HAD Talimatı, SHT-17.2 Talimatı, SHY-ATSEP Yönetmeliği vb.) ve yetkilendirilmelere sahip; Temel, Tazeleme, İşbaşı eğitimi gibi hizmet içi eğitimler ve kurslarda ders veren görevlileri, Ek Ders Ücreti: Eğitim faaliyetlerinde görevlendirilen eğitmenlere hizmet içi eğitim, kurs ve OJT vb. eğitimlerde fiilen yerine getirmiş oldukları ders saati başına verilecek ücretini, Ücretli Ders Görevi: Her derecedeki kurum içi/dışı kurs, temel, tazeleme, OJT vb. eğitim faaliyetleri ile eğitimlerde eğitmen olarak görev alacaklara verilecek ücretli ders saatlerini, ifade eder." şeklinde tanımlanmıştır. "Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "Ek ders ücreti ödenecek eğitimlerin açılması, eğitim programlarının hazırlanması, eğitmenlerin seçimi, eğitim talepleri ile ilgili genel esaslar; a) Eğitim ek ders ücreti; alınma zorunluluğu mevzuattan (Kanun, Tüzük, Yönetmelik, Yönerge, Talimat vb.) kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödenir. SHT-Eğitim/HAD Talimatı Ek-3 kapsamında verilen Emniyet Yönetim Sistemleri Eğitiminde (Yöneticiler için) sınav şartı aranmaz. b) Eğitimler; sertifikalı ve yetkilendirilmiş eğitmenler tarafından verilir. Yetkilendirilmemiş ve sertifikasız eğitmenlere ek ders ücreti ödenmez. c) Ders ücretine hak kazanabilmek için ders görevinin fiilen yerine getirilmesi gerekir. Makam onayında eğitim vermek üzere tefrik edilen ancak herhangi bir nedenle programda belirtilen ders görevini fiilen yerine getiremeyenlere ek ders ücreti ödenmez. d) Ders programında belirtilen Teknik Gezi/Uygulama gibi dersler için de ek ders ücreti ödenir. Burada ödenecek ücret, eğitim programında belirtilen ders saati kadardır. Uygulamanın/teknik gezinin programda belirtilen süreden uzun sürmesi bu durumu değiştirmez. e) Uygulama sınavlarına katılan eğitmenlerin, Makam Onayında isimleri bulunması kaydıyla tamamına ders ücreti ödenir. Bu durumda ödenecek ders ücretinin hesaplanmasında eğitim programında belirtilen sınav süresi esas alınır. Uygulama sınavının programda belirtilen süreden uzun sürmesi bu durumu değiştirmez. f) Sınav gözetmenlerine ek ders ücreti ödenmez. g) Her bir eğitim için; eğitim programı, eğitmen ve kursiyer listesi hazırlanarak eğitim talep yazısına eklenir. h) Üniteler düzenlemeyi planladıkları eğitim taleplerini, eğitim tarihinden en az 15 gün önce, Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığına gönderir. i) İşbaşı (OJT, ATSEP) eğitimleri için eğitim programları ünite eğitim planlarına paralel olarak hazırlanacaktır. Eğitim programları gönderilen eğitim programı şablonuna uygun olarak hazırlanır." hükmü yer almıştır. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Eğitim Yönergesi'nin "1.4.Tanımlar" başlıklı maddesinde; "Zorunlu Eğitim: Mevzuat gereği alınması zaruri olan eğitimleri ifade eder." şeklinde tanımlanmış, "Sınavlar" başlıklı 4. Bölümünün "4.8.Kurtarma ve Yangınla Mücadele (ARFF) Eğitimi Değerlendirme Esasları" başlıklı maddesinde; "Yazılı Sınavların aritmetik ortalamasının %30'u, Uygulamalı sınav aritmetik ortalamalarının %40'ı, Genel sınavın %30'u olarak tesir eder."; "Diğer Hükümler" başlıklı 11. maddesinin (f) bendinde; "Uygulama eğitimleri hariç olmak üzere eğitimlerde katılımcı sayısının 10 (on) kişinin altında olması halinde ek ders ücreti ödenmez." düzenlemeleri yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dava, 02/07/2020 tarih ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8. maddesinin (a) bendi yönünden incelendiğinde; Dava konusu düzenlemede; eğitim ek ders ücretinin; alınma zorunluluğu Kanun, Yönetmelik, Yönerge ve Talimat gibi mevzuattan kaynaklanan ve alınmasının zorunlu tutulduğu, usul ve esasları mevzuatta yazılı olan, sonucunda sınav yapılıp sertifika/diploma düzenlenen eğitimler için ödeneceği, SHT-Eğitim/HAD Talimatı Ek-3 kapsamında verilen Emniyet Yönetim Sistemleri Eğitiminde Yöneticiler için sınav şartının aranmayacağına ilişkin düzenlemede, hangi durumlarda ek ders ücreti ödenebileceğine ilişkin kurala yer verilerek ek ders ücreti ödemelerinin keyfi yapılmasının önüne geçilmesinin amaçlandığı göz önüne alındığında, anılan düzenmede kamu yararına, hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir. Dava, davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden incelendiğinde; Davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel eğitiminin pratik/uygulamalı eğitim olduğu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Eğitim Yönergesi uyarınca söz konusu eğitimin alınması zorunlu eğitimler arasında sayıldığı ve bu eğitimin sonunda katılımcıların sınava tabi tutulduğu, ayrıca uygulama eğitimine ek ders ücreti ödenebilmesi için kursiyer sınırlamasının bulunmadığı ve "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nda ve diğer ilgili mevzuatta davacıya ek ders ücreti ödenmesini engelleyen herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, davacının eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmemesine ilişkin işlem hukuka aykırı bulunduğundan, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı ek ders ücretlerinin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 02/07/2020 tarih ve 63 nolu Yönetim Kurulu Kararı gereğince hazırlanan "Eğitim İçerikleri, Ders Saatleri ve Eğitimcilerin Belirlenmesi ile Ek Ders Ücreti Ödeme İşlemleri Usul ve Esasları Uygulama Talimatı"nın 8. maddesinin (a) bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Davacının, 07/02/2022 - 11/02/2022 tarihleri arasında eğitimci olarak katıldığı Kurtarma ve Yangınla Mücadele Temel (pratik uygulamalı) eğitimi nedeniyle ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin İPTALİNE, anılan işlem nedeniyle yoksun kaldığı ek ders ücretinin başvuru tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ÖDENMESİNE, 3. Dava kısmen iptal - kabul, kısmen retle sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderinin diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye, ...-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>