Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/5715 E. , 2023/7787 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/5715 Karar No : 2023/7787 DAVACI : ... Vakfı VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1) ... VEKİLİ : ... 2) ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 3) ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Davacı vakıf tarafından, 29/06/2020 tarih ve 2708 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptaline karar verilmesi istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : İstanbul Şehir Üniversitesi'nin 2008 yılında kurulduğu, 2547 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına karar verildiği, bu karara dayanan Cumhurbaşkanı Kararı'nın da sebep ve konu unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu, faaliyet izninin durdurulmasına karşı açılan davanın derdest olduğu, üniversitenin mali aciz içinde bulunmadığı, Anayasa'da ve AİHS'de yer alan temel hak ve hürriyetler ile düzenlemelerin ihlal edildiği iddia edilmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI: ... 'NIN SAVUNMASI: Yükseköğretim Kurulu'nun vakıf yükseköğretim kurumlarının hesap, işlem ve faaliyetleri ile mallarını, yıl içinde veya yıllar itibarıyla denetleyebileceği gibi akademik birim program, proje ve konu bazında da denetleyeceği; vakıf yükseköğretim kurumlarının Yükseköğretim Kurulunca belirlenen plan çerçevesinde Yükseköğretim Denetleme Kurulu tarafından genel denetlemeye ve değerlendirmeye tabi tutulacağı, bu kurumların ayrıca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Başkanlığı tarafından gerekli görülmesi halinde Yükseköğretim Denetleme Kuruluna verilecek görev kapsamında belirli bir döneme bağlı olmaksızın yıl içinde de denetlenebileceği, davacı vakfın kurucusu olduğu İstanbul Şehir Üniversitesi'nin 2017-2018 eğitim öğretim yılı olağan denetleme raporunun 03/04/2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü, alınan kararda üniversitenin mali durumuna ilişkin bir takım tespitlere yer verildiği, ayrıca üniversitenin Dragos kampüsü yapım işi ile ilgili olarak, ihale süreçlerine ilişkin izinlerin alındığı, ancak yapım süreci ve maliyetine ilişkin ayrıntılı açıklama yapılması gerektiği tespitine ilişkin olarak uyarma ve düzeltme isteme önleminin uygulanmasına karar verildiği, Türkiye ... Bankası tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'e hitaben yazılan ... tarih ve ... sayılı yazıda; Bankaları lehine ipotek tesis edilen taşınmazlar için açılan dava sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından yürütmenin durdurulması kararının verildiği, böylece kredilerinin teminatsız kalma riskine karşı üniversite hesaplarının kat edilerek alacaklarının tahsili için taraflarınca gerekli işlemlerin başlatıldığından bahisle eğitim öğretim faaliyetlerinin aksamaması, olası öğrenci mağduriyetlerinin önüne geçilmesi için durumun bildirildiği, anılan Bankanın ... tarih ve ... sayılı yazısında; ihtiyati haciz kararı ile üniversitenin tüm banka hesaplarına haciz uygulandığı ve üniversitenin itirazına rağmen ihtiyati haciz kararının devamına karar verildiğinin bildirildiği, Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun 17/12/2019 tarihli inceleme raporu ve bu rapora istinaden alınan 18/12/2019 tarihli Yükseköğretim Denetleme Kurulu kararında; üniversitenin faaliyetinin bir yıl süre ile durdurulmasına ve yönetiminin garantör üniversite olan Marmara Üniversitesine devrine karar verildiği, garantör üniversite tarafından, İstanbul Şehir Üniversitesi'nin taşınır, taşınmaz, nakit, alacak, tüm varlıkları ve borçları ile eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdürüp sürdüremeyeceği hususlarında hazırlanan inceleme raporunun Yükseköğretim Denetleme Kurulu'na sunulduğu, Yükseköğretim Denetleme Kurulunca ... tarih ve ... sayılı kararın alındığı, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul kararıyla 2547 sayılı Kanun'un ek madde 11/14 fıkrası uyarınca faaliyet izninin kaldırılması teklifinin Cumhurbaşkanlığı'na gönderilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, faaliyet izninin kaldırılması neticesinde resmi tasfiye sürecinin başlatıldığı, öğrencilerin garantör üniversite olan Marmara Üniversitesi'ne devrine karar verildiği, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. ... KURULU BAŞKANLIĞI'NIN SAVUNMASI: Usule lişkin olarak, davanın en geç 01/09/2020 tarihine kadar açılması gerekirken 04/09/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmektedir. Esasa ilişkin olarak, üniversite ve kurucu vakıf ile gerekli yazışmaların yapıldığı, üniversite tarafından öğretim elemanı maaşlarının hatta eğitim öğretim faaliyetleri açısından gerekli olan alt yapı imkanlarına ilişkin ödemelerde aksamalar oluştuğu, elektrik, su, doğalgaz ve internet faturalarının ödenemediği, ayrıca ödeme tarihleri geçen borçlar nedeniyle fiili haciz işlemlerinin başlatıldığının bizzat üniversite tarafından Başkanlıklarına bildirildiği, kurucu vakfın herhangi bir planlama yapmadığının yine Başkanlıklarına bildirildiği, eğitim öğretimin sürekliliğinin sağlanamayacağı ve öğrencilerin, personelin, gerçek ve tüzel kişilerin mağdur edileceğinin açık olduğu, mevzuat çerçevesinde gerekli işlemlerin tesis edildiği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. ...ÜNİVERSİTESİ'NİN SAVUNMASI: Usule ilişkin olarak Üniversitelerinin hasım mevkinden çıkarılması, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasından belirlenecek tasfiye memurlarının hasım konumuna alınması, hasım düzeltme kararı verilmezse davanın belirlenecek tasfiye memurlarına ihbar edilmesi, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiği ileri sürülmektedir Esasa ilişkin olarak dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Davacı ... Vakfı tarafından, 30/06/2020 tarih ve 31171 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İstanbul Şehir Üniversitesi'nin faaliyet izninin kaldırılmasına ilişkin 29/06/2020 tarih ve 2708 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istenilmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 11. maddesinin 3. fıkrasında, "Yapılan denetimler sonucu faaliyet izninin kaldırılmasını gerektiren durumlar tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları ile kurucu vakıflarına kayyım atanan vakıf yükseköğretim kurumlarının faaliyet izni, Cumhurbaşkanı kararı ile kaldırılır." hükmüne, 11. fıkrasında, "Vakıf yükseköğretim kurumunun muaccel ve kısa vadeli borçlarını, toplam yıllık eğitim ve öğretim gelirleriyle veya mevcut mal varlığıyla ödeme imkânının bulunmadığının Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun kararıyla tespit edilmesi halinde, faaliyet izni geçici olarak durdurulur." kuralına, 12. fıkrasında, "Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izninin geçici olarak durdurulması hâlinde durdurulma süresince, kurumun idaresi, eğitim ve öğretimi sürdürmek veya tamamlamak üzere Yükseköğretim Kurulunca garantör üniversiteye veya belirlenecek bir Devlet yükseköğretim kurumuna verilir. Bu vakıf yükseköğretim kurumunun kurucu vakfının yönetim organı başkan ve üyeleri ile vakıf yükseköğretim kurumu mütevelli heyet başkanı, üyeleri ve tüm yöneticilerinin görevleri, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması kararı ile birlikte sona erer. Bu kurucu vakfa, Yükseköğretim Kurulu ile birlikte Vakıflar Genel Müdürlüğünün talebi üzerine yetkili mahkeme tarafından kayyım atanır. Mahkeme tarafından kayyım atanıncaya kadar kurucu vakıf, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilir. Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izninin kaldırılması halinde, kurucu vakfa atanan kayyımın görevi sona erer." düzenlemesine, 13. fıkrasında, "Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması süresi boyunca vakıf yükseköğretim kurumu aleyhine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilemez, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz dâhil her türlü icra takibatı durur ve yeni icra takibi yapılamaz. Varsa vakıf yükseköğretim kurumu hesaplarına konulan ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, hacizler ile blokeler kalkar. Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması süresi boyunca zamanaşımı süresi işlemez." ve 14. fıkrasında da, "Faaliyet izni geçici olarak durdurulan vakıf yükseköğretim kurumunun, eğitim-öğretim faaliyetleri için mülkiyetinde yeterli taşınmazı bulunmadığının veya mevcut malvarlığıyla eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceğinin garantör üniversite tarafından tespiti ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanması halinde, üçüncü fıkra uyarınca faaliyet izni kaldırılır." hükümlerine yer verilmiştir. Dosyadaki mevcut belge ve bilgilerden; İstanbul Şehir Üniversitesinin davacı Vakıf tarafından 2008 yılında kurulduğu, Yükseköğretim Kurulu'nun vakıf yükseköğretim kurumlarının hesap, işlem ve faaliyetleri ile mallarını, yıl içinde veya yıllar itibarıyla denetleyebileceği, akademik birim program, proje ve konu bazında da denetleyeceği, vakıf yükseköğretim kurumlarının Yükseköğretim Kurulunca belirlenen plan çerçevesinde Yükseköğretim Denetleme Kurulu tarafından genel denetlemeye ve değerlendirmeye tabi tutulacağı, davacı vakfın kurucusu olduğu İstanbul Şehir Üniversitesi'nin 2017-2018 eğitim öğretim yılı olağan denetleme raporunun da 03/04/2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü ve Üniversitenin mali durumuna ilişkin olarak kısa vadede cari giderlerinin azaltılması gerektiği, son iki yılda toplam gelirlerinin toplam giderlerinden az olduğu, mali yönden desteklenmesi gerektiği, kısa vadeli banka kredilerinin azaldığı, uzun vadeli banka kredilerinin bir önceki döneme göre % 112 oranında arttığı, oransal ve rakamsal artışın 10 yıl vadeli, 3 yıl ana para ödemesiz yatırım kredisi kullanmasından kaynaklandığı ve finansal açıdan riskli olduğu tespitlerine yer verildiği, Türkiye ... Bankası tarafından 2016 yılında kullandırılan yatırım kredileri karşılığında üniversitenin taşınmazları üzerinde ipotek tesis edildiği, eğitim öğretim hizmetlerinde kullanılması ve kullanım amacının tapuya şerh verilmesi kaydı ile İstanbul ili, Kartal ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından İstanbul Şehir Üniversitesine bedelsiz devrine ilişkin kısmının iptali istemiyle Danıştay 13. Dairesinin E:2018/361 sayılı dosyasında açılan davada, 4046 sayılı Yasaya aykırılığı nedeniyle yürütmenin durdurulması ve bedelsiz devir işleminin iptaline karar verildiği, Üniversiteye kullandırılan krediden doğan banka alacağının yasal süresi içinde ödenmemesi üzerine Halk Bankası tarafından kredilerinin teminatsız kalma riskine karşı Üniversite hesaplarının kat edilerek alacaklarının tahsili için gerekli işlemlerin başlatıldığı, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve D.İş ... sayılı dosyasındaki ihtiyati haciz kararı ile üniversitenin tüm banka hesaplarına haciz uygulandığı, Yükseköğretim Denetleme Kurulunca başlatılan denetim sonucunda ... tarihli ve ... sayılı inceleme raporu düzenlendiği, Üniversitenin mevcut ekonomik ve mali yapısıyla kısa ve uzun vadede ödeme güçlüğü ve borç yükü altında olduğu, mal varlığı üzerindeki ihtiyati haciz kalkmadığı sürece eğitim öğretim faaliyetlerinin aksatılmadan sürdürülemeyeceği belirtilerek Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25/d-3 maddesi gereğince faaliyet izninin geçici olarak durdurulması gerektiği sonucuna varıldığı ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararında; kurumun mali durumunun eğitim-öğretim faaliyetini sürdüremeyecek ölçüde zayıf olduğu, sürecin bu şekilde devamı halinde öğrenci, akademik ve idari personel ile üniversiteden alacaklı konumundaki gerçek ve tüzel kişilerin yaşadığı mağduriyetin büyüyeceği, eğitim-öğretim faaliyetinin kesintiye uğrayacağı yolundaki değerlendirmesi dikkate alınarak ... tarihli ve ...sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul Kararı ile üniversite hakkındaki "Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması" teklifinin kabul edildiği ve İstanbul Şehir Üniversitesinin faaliyetinin 1 yıl süre ile durdurulmasına, üniversite yönetiminin garantör üniversite olan Marmara Üniversitesine devrine karar verildiği anlaşılmaktadır. Marmara Üniversitesinin 1.4.2020 tarihli yazısı ekinde sunulan 27.3.2020 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Özel Amaçlı Denetim Raporunda da özetle; Üniversitenin esas faaliyet gelirlerinin son beş yıllık dönemde esas faaliyet giderlerini karşılayamadığı tespit edilmiş ve son olarak Yükseköğretim Denetleme Kurulunca; Marmara Üniversitesinden, Şehir Üniversitesinin, taşınır, taşınmaz, nakit, alacak tüm varlıkları ile borçları ile eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürüp sürdüremeyeceği konusundaki tespitlerini, şüphe ve yoruma yer bırakmayacak açıklıkta gönderilmesi istenmiş, İstanbul Şehir Üniversitesinin mali durumuna ilişkin olarak Marmara Üniversitesi Yönetim Kurulu'nca ... tarihli ve ... sayılı Karar alındıktan sonra düzenlenen 15/06/2020 tarihli raporda; 15.6.2020 tarihi itibariyle vadesi geçen ödemeler kapsamında Nisan ve Mayıs aylarında çalışanlara ödenemeyen maaş tutarının 3.785.000 TL olduğu, Haziran ayında öğrenci burslarının ödenmesinde sıkıntı çıkacağı, gerçek kişi ve kurumlara olan borçların büyük kısmının başta ... Bankası olmak üzere ..., ..., ... Bankası ve Türkiye Katılım Bankası'na karşı mali yükümlülüklerinin 477 milyonu aştığı ve kurucu vakfın kayyum heyetine iletilen acil nakit ihtiyacına ilişkin katkı/bağış talebine olumlu yanıt alınamadığı belirtilmiştir. Öte yandan, Yüksek Öğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı inceleme raporunda; garantör Marmara Üniversitesi tarafından tespit edilen mali verilerin ve bilgilerin, idari personelin, alacaklı kamu ve özel kişilerin, bankaların, üniversite öğrencilerinin mağduriyetine yol açmaması için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından tesis edilecek işleme esas alınması gerektiği ve İstanbul Şehir Üniversitesinin ekonomik ve mali durumunun eğitim-öğretim faaliyetini sürdüremeyecek nitelikte olduğu sonucuna varılmış, Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında da; üniversitenin eğitim-öğretim faaliyetinin, devri Danıştay kararı ile iptal edilerek Hazine adına tescil edilen ... nolu parseldeki binalarda devam ettiği, gelir-gider dengesinin açık verdiği, satılarak gelire dönüştürülebilecek taşınmazlar üzerinde ipoteklerin bulunduğu, yani geçmiş döneme ait yükümlülükleri ile izleyen aylarda ortaya çıkacak gelir açığını karşılama kabiliyetinin bulunmadığı, bu durumun dönemsel olmayıp süreklilik arz ettiği, faaliyetin geçici olarak durdurulması sürecinin uzamasının öğrencilerin, akademik ve idari personelin, kamu ve özel hizmet sağlayıcılarının mağduriyetini artıracağı, garantör üniversitenin harcama ve borçlardan sorumlu tutulamayacağı, Vakfın bugüne kadar söz konusu mali yükü karşılamaya yönelik herhangi bir adım atmadığı, gelecek döneme ilişkin bir plan ya da teklif sunmadığı yolundaki tespitlere yer verildiği görülmüştür. OIayda, davacı vakfın kurucusu olduğu İstanbul Şehir Üniversitesi'nin 2017-2018 eğitim öğretim yılı olağan denetimine tabi tutulduğu, mali durumuna ilişkin 2017-2018 eğitim öğretim yılı olağan denetleme raporunun 03/04/2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşüldüğü, Yükseköğretim Denetleme Kurulunca başlatılan denetim sonucunda ... tarihli ve ... sayılı inceleme raporunun düzenlendiği, eğitim öğretim faaliyetlerinin aksatılmadan sürdürülemeyeceği belirtilerek Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25/d-3 maddesi gereğince faaliyet izninin geçici olarak durdurulması gerektiği sonucuna varıldığı, ... tarihli ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul Kararı ile üniversite hakkındaki "Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması" teklifinin kabul edildiği ve İstanbul Şehir Üniversitesinin faaliyetinin 1 yıl süre ile durdurulmasına, üniversite yönetiminin garantör üniversite olan Marmara Üniversitesine devrine karar verildiği, Yüksek Öğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararında da, garantör Marmara Üniversitesi tarafından tespit edilen mali veriler dikkate alınarak 25/06/2020 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Başkanlığı Genel Kurul Kararı ile ipotekli ve mülkiyeti ihtilaflı mevcut taşınmazları veya varlıklarıyla eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceği yönündeki garantör üniversite tespitinin onaylandığı anlaşılmaktadır. Gelinen noktada, İstanbul Şehir Üniversitesinin taşınır, taşınmaz, nakit, alacak, tüm varlıkları ve borçları ile eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceğinin tespiti üzerine 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 11. maddesinin 11. fıkrası uyarınca faaliyet izni geçici olarak durdurulmuş, aynı Yasa hükmünün 12. fıkrasına uygun olarak üniversite yönetiminin garantör üniversite olan Marmara Üniversitesine devrine karar verilmiş ve mali verileri dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Başkanlığı Genel Kurul Kararı ile eğitim ve öğretim faaliyetini sürdüremeyeceği yolundaki garantör Marmara Üniversitesi tespiti de onaylanmıştır. Bu durumda, İstanbul Şehir Üniversitesinin dava dosyasındaki mali durumuna ilişkin mevcut veriler ve tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, ipotekli ve mülkiyeti ihtilaflı mevcut taşınmazları veya tüm varlıklarıyla eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceği sonucuna varıldığından, faaliyet izninin kaldırılması teklifi üzerine 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek madde 11/14 gereğince tesis edilen 29/06/2020 tarih ve 2708 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nda mevzuata aykırılık olmadığı ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: MADDİ OLAY: Dava; davacı vakıf tarafından, 30/06/2020 tarih ve 31171 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İstanbul Şehir Üniversitesi'nin faaliyet izninin kaldırılmasına ilişkin 29/06/2020 tarih ve 2708 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarelerin usule yönelik iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi: ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ek 11. maddesinin 3. fıkrasında; "Yapılan denetimler sonucu faaliyet izninin kaldırılmasını gerektiren durumlar tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları ile kurucu vakıflarına kayyım atanan vakıf yükseköğretim kurumlarının faaliyet izni, Cumhurbaşkanı kararı ile kaldırılır. Bu durum, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun kuruluş kanununun yürürlükten kaldırılmasının sağlanması için Yükseköğretim Kurulu tarafından Millî Eğitim Bakanlığına bildirilir. Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izninin kaldırılması, kurucu vakfın tüzel kişiliğini etkilemez. Faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler Yükseköğretim Kurulu tarafından garantör üniversiteye veya belirlenecek bir Devlet üniversitesine intikal ettirilir. Öğrenciler, bursluluk durumları gözetilmek şartıyla eğitim-öğretim ücretlerini garantör üniversiteye ödemeye devam eder." hükmü, 14. fıkrasında; "Faaliyet izni geçici olarak durdurulan vakıf yükseköğretim kurumunun, eğitim-öğretim faaliyetleri için mülkiyetinde yeterli taşınmazı bulunmadığının veya mevcut malvarlığıyla eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceğinin garantör üniversite tarafından tespiti ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanması halinde, üçüncü fıkra uyarınca faaliyet izni kaldırılır." hükmü yer almıştır. 31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 'Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevzuata aykırı işlem ve eylemleri hakkında uygulanacak önlemler' başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde; "Aşağıdaki hallerde vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izni kaldırılır ve yükseköğretim kurumu kapatılır. 1) Vakıf yükseköğretim kurumunun, kuruluş tarihinden itibaren üç yıl içinde eğitim öğretime başlamaması, 2) Vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim, yayın, danışmanlık, ticari ve diğer faaliyetleri ile bağışlardan elde ettiği gelirini, yükseköğretim kurumunun akademik faaliyetlerini, yatırım ve cari giderlerini finanse etmekte kullanmadığının tespit edilmesi, 3) Vakıf yükseköğretim kurumu kurucu vakfı veya vakıfları tarafından kuruluşta taahhüt edilen harcamaların yükseköğretim kurumu gelirlerinden karşılanması, 4) Alım, satım ve ihalelerde vakıf yükseköğretim kurumunu zarara uğratıcı nitelikte usulsüzlük yapılması, 5) Vakıf yükseköğretim kurumu yöneticilerinin ülkenin bölünmez bütünlüğüne karşı eylemleri doğrudan işlemesi veya bu tür eylemleri desteklemesi, 6) Kurucu vakıf tarafından vakıf yükseköğretim kurumunun kuruluş aşamasında kuruluş taahhüdü olarak devir, temlik ve taahhüt edilen mal varlığı unsurlarının vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyetinisürdürmeye imkân vermeyecek ölçüde kaybedildiğinin tespit edilmesi, 7) 28 inci maddede sayılan yöntemlerden herhangi biri ile vakıf yükseköğretim kurumundan kaynak aktarımı yapıldığının tespiti üzerine verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın iade edilmemesi, 8) Vakıf yükseköğretim kurumu mütevelli heyetiseçilmesi, yenilenmesi ve üyeliklerinin sona erdirilmesinde hileli ve usulsüzişlemlerin yapılması" düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu İstanbul Şehir Üniversitesi'nin faaliyet izninin kaldırılmasına ilişkin 29/06/2020 tarih ve 2708 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın incelenmesi: Dava dosyasının incelenmesinden, davacı vakıf tarafından, 2008 yılında İstanbul Şehir Üniversitesi kurulmuş; Tuzla'da bulunan ... sayılı parseller ile Kartal'da bulunan ... ada/...-...-...-...-...-...-...-... no.lu parseller Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından, üniversiteye bedelsiz olarak tahsis edilmiş olup Türkiye Halk Bankası tarafından 2016 yılında üniversiteye kullandırılan yatırım kredileri karşılığında üniversitenin taşınmazları üzerinde ipotek tesis edilmiştir. Üniversitenin 2017-2018 olağan denetleme raporu, 03/04/2019 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu toplantısında görüşülmüş, üniversitenin mali durumuna ilişkin olarak; kısa vadede cari giderlerin azaltılması gerektiği, son iki yılda toplam gelirlerinin toplam giderlerinden az olduğu, bir yıldan kısa vadeli olan borcunu ödemede güçlük çekebileceği, mali yönden desteklenmesi gerektiği, kısa vadeli banka kredilerinin azalmış olduğu, uzun vadeli banka kredilerinin bir önceki döneme göre 140.641.544,00-TL arttığı, artışın %112 gibi bir oranda olduğu, oransal ve rakamsal artışın on yıl vadeli üç yıl anapara ödemesiz yatırım kredisi kullanmasından kaynaklandığının açıklandığı, borç yükü göz önüne alındığında finansal açıdan riskli olduğu tespitlerine yer verilmiştir. Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından üniversiteye bedelsiz olarak devredilen ve ipotek konulan taşınmazlardan İstanbul ili, Kartal ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... no.lu parseldeki taşınmaz için açılan davada Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından yürütmenin durdurulması kararının verilmesi üzerine, Türkiye ... Bankası tarafından ekspertiz incelemesi yaptırılması sonucunda, ... no.lu parselin tescilinin iptalinin söz konusu olması, diğer parsellerinde ticari bütünlüğünü bozması nedeniyle taşınmazlara değer takdir edilemediği, parseller üzerinde ruhsatlı ve ruhsatsız yapıların tamamının değerinin toplam değer yönünden çok düşük kalması, satış kabiliyetinin satılamaz olarak belirlenmesi nedeniyle banka tarafından üniversitenin hesapları kat edilerek, tüm alacakların ödenmesi istenilmiştir. Ayrıca, Türkiye ... Bankası'nın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderdiği ...tarih ve ... sayılı yazıda; süreç içerisinde üniversitenin öğrenci sayısını artıramadığı, ilave kaynak oluşturamadığı, yapılan nakit akım projeksiyonlarına göre de öğrenci sayısının artırılması ve yeni kaynak oluşturulmasının kısa sürede mümkün olamayacağının görüldüğü, üniversiteye verilmiş olan kredilerin geri ödenmesinde de gecikmeler yaşanmaya başlandığı, vadesi gelen anapara ve faizlerin ödenemediği, bankaya olan yasal yükümlülüklerin yerine getirilmediği, ipotek tesis edilen taşınmazların bedelsiz olarak devredilmesine ilişkin işlemin iptali için açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verildiği, kredilerinin teminatsız kalma riski ile karşı karşıya kalındığı; sonuç olarak üniversiteye kullandırılan krediden doğan banka alacaklarının halen tahsil edilmediği, yapılan görüşmeler sonucunda yakın zamanda geri ödenemeyeceği kanaatinin oluştuğu, banka tarafından alacaklarının tahsili için gerekli işlemlerin başlatıldığı, üniversitenin bankaya karşı yükümlülüklerinin yerine getirilmesi hususunda uyarılması ve olası öğrenci mağduriyetlerinin önlenebilmesi için konunun değerlendirilmesinin talep edilmesi üzerine İstanbul Şehir Üniversitesi tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazıda; öğrenci sayılarının düzenli bir şekilde arttığı, yeni kampüs imkanları çerçevesinde de ilave kaynakların oluşturulduğu, doluluk oranının %94 olarak gerçekleştiği, toplam öğrenci sayısının bir önceki yıla göre %26 oranında arttığı, Bankanın sadece ipotek kapsamındaki bir parseline ilişkin dava sürecinin devam ettiği, geri kalan parsellerin ekonomik değerinin krediyi fazlasıyla karşılayacak mali değerde olduğu, akademik ve idari tüm çalışanların ödemelerinin düzenli olarak yapıldığı, hiçbir ticari alacak sebebiyle icra takibine uğranılmadığı, 2019-2020 yılında gelirlerinin giderlerinin %18 üzerinde gerçekleştiği, üniversitenin mali aciz içinde değerlendirilemeyeceği, eğitim öğretimin sürdürülebilmesi için gerekli mali kaynakların mevcut olduğu hususları belirtilmiştir. Ancak Türkiye ...Bankası'nın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Başkanlığı'na gönderdiği ... tarih ve ... sayılı yazıda; üniversitenin sağlanan tüm kolaylıklara rağmen borçlarını yasal süre içinde ödeyemediği, bankacılık mevzuatı gereği kanuni takibin hesaplarına intikal ettirildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve D.İş .. sayılı ihtiyati haciz kararı ile üniversitenin tüm banka hesaplarına haciz uygulandığı, üniversite tarafından yapılan itiraz sonucunda ihtiyari haciz kararının devamına karar verildiği bildirilmiştir. İstanbul Şehir Üniversitesi tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazıda ise; talep edilen bilgilere yönelik olarak üniversitede görev yapmakta olan akademik ve idari personelin Ekim ve Kasım ayı maaşlarının ödenemediği, en düşük ücret alan personelden başlayarak cüzi bir ödeme yapılabildiği, burslu öğrencilerin Kasım ayı burslarının yatırılamadığı, Aralık ayında da burs ödeme imkanının bulunmadığı, uluslararası değişim programları kapsamında güz döneminde üniversiteye gelen öğrencilere dönük ödemelerin yapılamadığı, ancak Ulusal Ajans Başkanlığı ile yapılan görüşmeler çerçevesinde gelen yabancı öğrencilerin ödemeleri gecikmeli de olsa ilgili Başkanlık tarafından öğrencilere doğrudan yapıldığı, üniversitenin eğitim öğretim faaliyetleri açısından gerekli olan alt yapı imkanlarına ilişkin ödemelerde aksamalar olduğu, elektrik, su, doğalgaz, internet faturalarının ödenemediği, ilgili kurum yöneticileriyle yapılan görüşmeler neticesinde kısa süreli mühletler alındığı, ancak sürelerin sonuna gelindiği, banka hesaplarına uygulanan ihtiyati haciz kalkmadığı sürece Aralık ayı maaşları, öğrenci bursları, faturaları ya da başka herhangi bir ödemeyi yapma imkanlarının bulunmadığı, düzenli ödeme kalemleri dışında olup ödeme tarihleri geciken borçlar dolayısıyla üniversite aleyhine fiili haciz işlemlerinin de başlatıldığı, mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve hizmetlerin aksamamasının ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına bağlı olduğu, aksi halde eğitim öğretimin aksamasının kaçınılmaz gözüktüğü hususları bildirilmiştir. Konuya ilişkin Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda; üniversitenin mevcut ekonomik ve mali yapısıyla kısa ve uzun vadede önemli ödeme güçlüğü ve borç yükü altında olduğu, mal varlığı üzerindeki ihtiyati haciz kalkmadığı sürece eğitim öğretim faaliyetlerinin aksatılmadan sürdürülemeyeceği, mali durumunun eğitim öğretim faaliyetini sürdüremeyecek ölçüde mali ve ekonomik göstergeler açısından zayıf olduğu, Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 25/d-3 maddesi uyarınca faaliyet izninin geçici olarak durdurulması önleminin uygulanması gerektiği hususuna yer verilmesi üzerine Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında yer alan üniversite hakkında faaliyet izninin geçici durdurulması önleminin uygulanması teklifi; ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul kararıyla kabul edilerek, üniversitenin faaliyetinin bir yıl süreyle durdurulmasına ve yönetiminin garantör üniversite olan Marmara Üniversitesi'ne devrine karar verilmiştir. Anılan karara karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, davacıların istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla reddedilmiş; yapılan temyiz başvurusu ise Dairemizin 07/07/2023 tarih ve E:2021/5239, K:2023/3651 sayılı kararıyla, uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanun'un 46. madde kapsamına girmediği gerekçesiyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine kesin olarak karar verilmiştir. Öte yandan, Marmara Üniversitesi'nin 01/04/2020 tarihli yazısı ekinde sunulan 27/03/2020 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Özel Amaçlı Denetim Raporunda; üniversiteye bedelsiz olarak devredilen arazi ve arsaların aktifleştirilmesinde dönem gelirleri ile ilişkilendirilmeksizin sermaye yedekleri altında izlenmesinin ve duran varlık hesap grubunda izlenen amortismana tabi iktisadi kıymetler için faydalı ömürleri dikkate alınarak amortisman ayrılmasının daha doğru olacağı, üniversitenin esas faaliyet gelirlerinin son beş yıllık dönemde esas faaliyet giderlerini karşılayamadığı, ancak esas faaliyetlerden kaynaklanan açığın yıllar itibarıyla azalış gösterdiği, üniversitenin geçmiş dönem faaliyetleri dolayısıyla (öğrenim ücreti, bağış, taşınmaz satışı vb. elde ettiği tüm gelirlerin dışında) ihtiyaç duyduğu kaynak tutarı toplamının 514.662.278,37-TL olduğu, üniversitenin Ocak-Ağustos/2020 döneminde öngörülen nakit açığının 130.779.182,19-TL olacağı hususları belirtilmiştir. İstanbul Şehir Üniversitesi tarafından, Yükseköğretim Denetleme Kurulu'na gönderilen 08/06/2020 tarihli yazıda; kurucu vakıf olarak kuruluş taahhütlerinin yerine getirildiği, geçmiş dönemlerde %20 cari gider katkılarının yapılan bağışlar suretiyle karşılandığı, kurucu vakıfların cari giderleri karşılama zorunluluğunun kaldırıldığı, üniversitenin garantör üniversiteye devredilmiş olması nedeniyle eğitim öğretimin devamı konusunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Başkanlığı ile garantör Marmara Üniversitesi uhdesinde bulunan Şehir Üniversitesi mütevelli heyetinin sorumluluğunda olduğu hususları bildirilmiş; Marmara Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında ise, İstanbul Şehir Üniversitesi'nin mali durumuna ilişkin olarak; 15/06/2020 tarihi itibarıyla vadesi geçen ödemeler kapsamında Nisan ve Mayıs aylarında çalışanlara ödenemeyen maaş tutarının 3.785.000-TL'yi bulduğu, Haziran ayında öğrenci burslarının ödenmesinde sıkıntı çıkacağı, hizmet ve mal alımından veya diğer sözleşmelerden kaynaklanan gerçek kişi ve kurumlara olan borçların büyük kısmının Halk Bankası'na olmak üzere ..., ..., ...Bankası ve ... Bankası'na karşı üniversitenin mali yükümlülüklerinin toplamının 477.000.000,00-TL'yi aştığı, üniversitenin mali yükümlülüğünün banka borçları ve diğer vadesi geçen ödemelerle birlikte 500.000.000,00-TL'yi aşacağı, Haziran-Ağustos 2020 dönemi için üniversitenin 29.315.000,00-TL acil nakit ihtiyacının olacağı, kurucu vakıf kayyım heyetine iletilen acil nakit ihtiyacına yönelik katkı/bağış talebine olumlu yanıt alınamadığı belirtilmiştir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda; garantör üniversite Marmara Üniversitesince alınan resmi mali verilerin, bilgilerin ve değerlendirmelerin akademik ve idari personelin, alacaklı kamu ve özel diğer hizmet sağlayıcılarının ve bankaların, dolayısıyla üniversite öğrencilerinin mağduriyetine daha fazla yol açmaması için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülecek işleme esas alınması gerektiği, İstanbul Şehir Üniversitesi'nin ekonomik ve mali durumunun eğitim öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, Yükseköğretim Denetleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararında; üniversite hakkında 2547 sayılı Kanun'un ek 11. maddesinde yer alan "Faaliyet izni geçici olarak durdurulan vakıf yükseköğretim kurumunun, eğitim- öğretim faaliyetleri için mülkiyetinde yeterli taşınmazı bulunmadığının veya mevcut mal varlığıyla eğitim öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceğinin garantör üniversite tarafından tespiti ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanması halinde, üçüncü fıkra uyarınca faaliyet izni kaldırılır." hükmü ve Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 25. maddesi hükmü gereği "Faaliyet İzninin" Kaldırılması" müeyyidesinin uygulanmasının teklif edilmesi sonucunda, ... tarih ve ...sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul kararıyla; 2547 sayılı Kanun'un ek 11/14 madde gereği İstanbul Şehir Üniversitesi'nin ipotekli (ve Danıştay kararı sebebiyle mülkiyeti ihtilaflı) mevcut taşınmazları veya varlıklarıyla eğitim öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceği yönündeki garantör üniversite tespitinin onaylanmasına ve anılan fıkranın atfı sebebiyle faaliyet izninin kaldırılması teklifinin takdiri için Cumhurbaşkanlığı'na gönderilmesine karar verilmesi sonucunda, dava konusu 29/06/2020 tarih ve 2708 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının tesis edilmesi üzerine, anılan kararın iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. Uyuşmazlıkta, Dairemizin 07/07/2023 tarihli ara kararı ile davalı idarelerden İstanbul Şehir Üniversitesi'nin malvarlığına ve finansal durumuna ilişkin (mali raporlar, ticari bilançoları, gelir ve gider durumu, kar ve zarar hesaplarını gösterir karşılaştırmalı tablolar, vs.) tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş olup, alınan cevabi yazı ekinde gönderilen belgelerde; 02/11/2015 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu'nda 01/09/2014-31/08/2015 dönemi hesaplarının incelenmesi sonucunda, kurucu vakıf olan ... Vakfı’nın kendisine gelen şartlı bağışlar yoluyla Üniversite’ye 31.750.000,00-TL katkıda bulunduğu, inceleme dönemi toplam gelir kaynaklarından, toplam harcamalar düşüldükten sonra KDV hariç 975.118.563,91-TL kaynak fazlası olduğu; 19/10/2016 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu'nda 01/09/2015-31/08/2016 dönemi hesaplarının incelenmesi sonucunda, inceleme döneminde üniversiteye çeşitli kurum ve kuruluşlardan 45.499.759,79-TL nakdi, 65.384.388,37-TL tutarında ayni (arsa) bağışta bulunulduğu, inceleme dönemi toplam gelir kaynaklarından, toplam harcamalar düşüldükten sonra KDV hariç 47.829.420,64-TL kaynak fazlası olduğu; 17/11/2017 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu'nda 01/09/2016-31/08/2017 dönemi hesaplarının incelenmesi sonucunda, inceleme döneminde 65.057.653,51-TL yatırım harcamasında bulunulduğu, inceleme döneminde üniversiteye özel kişi ve çeşitli kurum ve kuruluşlardan 25.183.000,00-TL nakdi bağışta bulunulduğu, inceleme dönemi toplam gelir kaynaklarından, toplam harcamalar düşüldükten sonra KDV hariç 48.620.456,63-TL zarar oluştuğu; 05/11/2018 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu'nda 01/09/2017-31/08/2018 dönemi hesaplarının incelenmesi sonucunda, inceleme döneminde ... kampüsün inşaatının tamamlandığı ve 235.228.624,44-TL tutarındaki yatırım harcamasının aktifleştirildiği inceleme döneminde üniversiteye özel kişi ve çeşitli kurum ve kuruluşlardan 4.442.000,00-TL nakdi bağışta bulunulduğu, kurumun 45.063.893,95-TL devreden KDV’sinin olduğu ve indirimli orana tabi satışlardan dolayı KDV iade talebinde bulunabileceği; 06/11/2019 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu'nda; 01/09/2018-31/08/2019 dönemi hesaplarının incelenmesi sonucunda, inceleme döneminde üniversiteye özel kişi ve çeşitli kurum ve kuruluşlardan 3.927.309,66-TL nakdi bağışta bulunulduğu, kurumun 25.588.988,56-TL devreden KDV’sinin olduğu ve indirimli orana tabi satışlarından dolayı KDV iade talebinde bulunabileceği, inceleme döneminde toplam gelir kaynaklarından, toplam harcamalar düşüldükten sonra KDV hariç 54.612.444,83-TL zarar oluştuğu; 27/03/2020 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu'nda; 31/12/2019 tarihi itibarıyla...üniversitenin “esas faaliyet gelirleri”nin son beş yıllık dönemde “esas faaliyet giderleri”ni karşılayamadığı, ancak esas faaliyetlerden kaynaklanan açığın yıllar itibarıyla azalış gösterdiği, üniversitenin geçmiş dönem faaliyetleri dolayısıyla (öğrenim ücreti, bağış, taşınmaz satışı vb elde ettiği tüm gelirlerin dışında) ihtiyaç duyduğu kaynak tutarı toplamının 514.662.278,37-TL olduğu, üniversitenin Ocak-Ağustos/2020 döneminde öngörülen nakit açığının 130.779.182,19-TL olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda; faaliyet izni geçici olarak durdurulan üniversitenin, eğitim-öğretim faaliyetleri için mülkiyetinde yeterli taşınmazının bulunmadığı, mevcut malvarlığıyla da eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüremeyeceği hususu mali raporlar, bilgi ve belgelerle ortaya konulmuştur. Ayrıca, ... no.lu parselin İstanbul Şehir Üniversitesi'ne bedelsiz olarak devredilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 04/07/2019 tarih ve E:2018/361, K:2019/2359 sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, yapılan temyiz başvurusu Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/11/2019 tarih ve E:2019/2069, K:2019/5544 sayılı kararıyla gerekçeli olarak reddedilmiştir. Bu durumda, tesis edilen dava konusu kararda hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta giderleri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 22/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>