Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/5006 E. , 2023/8126 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5006 Karar No : 2023/8126 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... Madencilik A.Ş. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Eskişehir ili, RN:... sayılı IV. Grup krom sahasında 20.03.2019 tarihinde yapılan inceleme sonucunda Maden Kanunu'nun 29.maddesinin 1.fıkrası gereğince 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlem ile söz konusu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 31.08.2018 tarihinde ruhsat süresi sona erecek olan Eskişehir ili, RN:... sayılı maden sahası ile ilgili davacı şirket tarafından 20.07.2016 tarihinde süre uzatım (temdit) talebinde bulunulduğu, işletme ruhsat süresinin sona ermesi nedeniyle davacının orman izninin Eskişehir Orman Bölge Müdürlüğünce iptal edildiği, davacının süre uzatımı talebinde bulunduğu tarih de göz önünde bulundurulduğunda davalı idare tarafından başvuru üzerinden uzunca bir süre geçtikten sonra 16.01.2019 tarihinde temdit işletme ruhsatı düzenlendiği, bu durumda; süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılacağı" yönündeki düzenlemede belirtilen bir aylık sürenin davalı idare tarafından aşıldığı, bu haliyle ruhsat süresinin sona ermesi nedeniyle Eskişehir Orman Bölge Müdürlüğünce orman izninin iptal edilmesi nedeniyle dava konusu projeye aykırılıkları giderilmesinin davacıdan beklenemeyeceği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olması nedeniyle, söz konusu işleme dayanılarak davacı tarafından ödenen idari para cezasının davacıya iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve dava konusu işlem nedeniyle davacı tarafından yatırılan 58.224,00-TL'nin davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ocak içindeki birikinti suyun tahliyesi ve etrafının tel örgü ile emniyetli şekilde çevrilmesi işlemlerinin de yapılmadığının tespit edildiği, bu durumda orman izninin iptal edilmiş olmasının can ve mal güvenliği bakımından alınması zorunlu tedbirlerin alınmamasına mazeret olamayacağı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, orman izninin iptal olması sebebiyle madencilik faaliyetinde bulunulmasının Orman Kanunu'na muhalefet olması sebebiyle mümkün olmadığı, Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Eskişehir ili, RN:... sayılı maden sahasında davalı idare denetim elemanlarınca yapılan inceleme neticesinde düzenlenen heyet raporunda mevcut ocak alanında kademelendirme yapılmadan faaliyette bulunulduğu, ocağın tek kademe, yüksek şev olduğu, ocak etrafında uyarı ve ikaz işaretlenmesi bulunmadığı, ocak alanı işletme güvenliği açısından projesine uygun hale getirilmesi gerektiği tespitlerine yer verildiği, 21.09.2018 tarihli yazı ile mevcut ocaktaki basamak yüksekliklerinin işletme güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde düzeltilmesi gerektiği, aksi halde Maden Kanununun 29. maddesinin birinci fıkrası kapsamında idari para cezası uygulanarak üretim faaliyetlerinin durdurulacağının davacıya bildirildiği, 20.03.2019 tarihinde yapılan ikinci tetkik sonucu hazırlanan raporda, daha önce tespit edilen tek kademeli ocakta şev, kademe düzenleme, ocak içerisindeki birikinti suyun boşaltılması ve etrafının tel örgü ile emniyetli şekilde çevrilmesi işlemlerinin yapılmadığının tespit edildiği, 6 aylık sürede belirtilen eksikliklerin giderilmediğinin tespit edildiği gerekçesiyle davacı şirkete 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanununun "İşletme faaliyeti" başlıklı 29.maddesinde; "İşletme faaliyeti, projesine ve bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür. İşletme projesine aykırı faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, projeye uygun faaliyette bulunulması için ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projeye uygun faaliyette bulunulmaması hâlinde 50.000 TL idari para cezası verilerek üretim faaliyeti durdurulur. Ancak, projeye aykırı faaliyetlerin işletme açısından tehlikeli olduğunun tespit edilmesi hâlinde tehlikeli durum giderilinceye kadar üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur" hükmü, "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7.maddesinin 4.fıkrasında; "Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verilir." hükmü, 24.maddesinde; "(Değişik ikinci fıkra:14/2/2019-7164/17 md.) Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." hükmü yer almaktadır. 18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği"nin "Rehabilite, Rehabilitasyon Projesi, Takip ve Kontrol" başlıklı 17. maddesinde ''(1) İzin sahibi, madencilik faaliyeti yapacağı sahayı, rehabilitasyon projesine uygun olarak rehabilite etmek zorundadır. (2) Rehabilite yapılacak alanın kullanım öncesi dönemde çoraklık ve verimsizlik gibi olumsuz nitelikler taşıyor olması, alanda rehabilite yapılmaması için gerekçe olarak gösterilemez. (3) Rehabilite, madencilik faaliyetlerinin başlamasıyla birlikte başlar, madencilik faaliyetleri sırasında devam eder, iznin bittiği tarihte rehabilitenin de bitirilmesi esastır. Bu tarihte rehabilitenin bitirilemediğinin heyetçe tespit edilmesi ve izin sahibinin talebi halinde bölge müdürlüğünce bir yıl ek süre verilir. Rehabilite için verilen bu ek sürede madencilik faaliyetine izin verilmez. Bu sürede bedellerin alınmasına devam edilir. Aksi halde bu işlem orman idaresince yapılır veya yaptırılır. Yapılan masraflar çevre ile uyum teminatından alınır. Bu bedelin yetersiz kalması halinde eksik kalan tutar izin sahibinden rızaen, ödememesi durumunda yasal yollarla tahsiledilir. (4) İzni iptal edilen tesis ve altyapı tesisleri bildirime gerek kalmaksızın bir yıl içerisinde izin sahibi tarafından sökülerek ormanlık alanın dışına çıkartılır. Taşınmayan tesis veya altyapı tesisleri izin sahibinin talebi veya orman idaresinin ihtiyaç duyması halinde eksiksiz ve bedelsiz olarak orman idaresinin sabit kıymetlerine alınabilir. Aksi takdirde bu tesis ve altyapı tesisleri ormanlık alanın dışına taşınarak, yapılan masrafları izin sahibinden rızaen, ödememesi durumunda yasal yollarla tahsiledilir. Ancak pasa döküm alanı,atık barajı gibi taşınmasımümkün olmayan tesis veya altyapı tesisleri için bu hüküm uygulanmayarak rehabilitasyon projesine göre izin sahibince rehabilite edilir. (5) Kazı gerektiren maden arama veya rehabilitasyon projesi istenmeyen tesis ve altyapı tesis izinlerinde madencilik faaliyetleri ile bozulan alan izin sahibince izin öncesi topoğrafik yapı ile uyumlu hale getirilir. Aksi halde orman idaresince bu işlemler yapılır veya yaptırılır. Yapılan masraflar izin sahibinden rızaen, ödememesi durumunda yasal yollarla tahsiledilir. Ayrıca rehabilitasyon projesi istenmez. (6) İzin sahibi, rehabilite çalışmalarını mücbir sebepler dışında herhangi bir şekilde sürekli olarak durdurursa, durma nedenine bağlı olmaksızın rehabilite çalışması; işin önemi ve ivedilik durumuna göre masrafları izin sahibi tarafından karşılanarak orman idaresince tamamlanır. (7) İznin devredilmesi durumunda söz konusu alanın rehabilite sorumluluğu yeni izin sahibi için de aynen geçerlidir. (8) İznin herhangi bir nedenle iptal edilmesi, rehabilite sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İzin sahibi iptal öncesi işletilen alanın rehabilite çalışmalarını izin iptal kararının tebliğinden sonraki bir yıl içerisinde bitirmekle yükümlüdür. Rehabilite için verilen sürede madencilik faaliyetine izin verilmez. Bu süre için taahhüt senedi ve bedel alınır. Aksi halde bu işlem orman idaresince yapılır veya yaptırılır. Yapılan masraflar izin sahibinden tahsil edilir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının ruhsat süresinin 31.08.2016 tarihinde dolması üzerine 22.07.2016 tarihinde işletme ruhsatı temdit talebinde bulunduğu, orman izninin ise 31.08.2018 tarihinde sona erdiği, 31.10.2018 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvuruda bulunarak işletme ruhsatının temdit edilmesi talebinde bulunulduğu ancak henüz sonuçlanmadığı, temdit edilmiş ruhsat olmadığı için orman idaresine sunulamadığı bu nedenle de orman izinleri alınıncaya kadar saha için geçici tatil talebinde bulunduğu ve idarece bu başvuruya cevap verilmediği,12.12.2018 tarihinde davacı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvuruda bulunarak orman izninin 31.08.2018 tarihinde sona erdiği, temdit işlemlerinin henüz tamamlanamadığı, yeni ruhsat ve işletme izni düzenlenmemesi nedeniyle orman izinlerinin temditi talebinde de bulunamadığını, düzenlenmesini müteakip sahada gerekli düzeltmenin yapılacağı bildirilmiş ve davacı tarafından 05.03.2019 da tekrar geçici tatil talebinde bulunulması üzerine idarece 01.04.2019 tarihinde geçici tatil talebini kabul edilerek 05.03.2020 tarihine kadar geçici tatiline karar verildiği, orman izninin temdit edilememesi nedeniyle sahada gerekli çalışmaların yapılamadığını öne sürmektedir. Uyuşmazlıkta; her ne kadar davacı tarafından işletme ruhsatı ve orman izinlerinin temditi için başvuruda bulunulduğu ve bunların sonucunda maden sahasında gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiş ise de, davacının maden işletme faaliyetinde bulunabilmek için orman idaresinden izin talebinde bulunduğu, sahada gerekli rehabilitasyon çalışmalarının yapılması amacıyla orman idaresinden izin talebinde bulunmadığı, Orman Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısında orman izninin 2019 yılında iptal edildiği, bu iznini maden işletme faaliyetine ilişkin izin olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda; yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca davacının madencilik faaliyetinde bulunduğu sahayı rehabilite etmek zorunda olduğu, rehabilite çalışmalarının izin tarihinde bitmemesi durumunda izin sahibinin talebi ile 1 yıl ek süre verileceği, orman izni süresinin sona ermesinin rehabilitasyon çalışması yapma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı açık olduğundan, bu yükümlülüğü yerine getirmek adına herhangi bir başvuruda veya eylemde bulunmayarak rehabilitasyon çalışması yapma iradesini ortaya koymayan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:.. sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 28/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>