Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">8. Daire 2023/5550 E. , 2025/1309 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5550 Karar No : 2025/1309 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2-... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... İnş. Pet. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av.... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... ili ... ilçesi sınırlarında bulunan Sicil: ... sayılı maden işletme ruhsatına sahip davacı şirketin eski yetkilisi olan ...'nın şirket hisse payını ...'e devri talebinin reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın değerlendirilmesinden işlemin sebep unsurunun belirlenmesi gerektiği, Mahkemenin 20/06/2022 tarihli Ara Kararıyla davalı idarelerden davacı şirketin yaptığı başvurunun reddedilmesinin sebep ve gerekçeleri sorularak bu gerekçelerin açıklanması istenildiği, verilen Ara Karar cevaplarında başvurunun neden reddedildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı , takdir yetkisi dışında herhangi bir açıklama yapılmadığı, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak idarelerin bireysel ya da düzenleyici işlemler tesis ederken sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığı, bu yetkiyi kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanmaları gerektiği, bu işlemlerin hukuka uygunluklarının yargı mercileri tarafından denetlenmesi sırasında idareyi işlem yapmaya iten sebebin de irdeleneceği, IV. grup maden arama ruhsatı sahibi davacı şirket bünyesinde yapılacak hisse devrinin onaylanması talebinin mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek sonucuna göre bir işlem tesis edilmesi gerekirken, anılan başvurunun herhangi bir somut ve hukuken kabul edilebilir bir gerekçe gösterilmeksizin yalnızca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunca uygun bulunmadığından bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca kurulan Taşınmaz Komisyonunun dava konusu işlemi tesis etme yetkisinin bulunduğu, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. Davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, idarenin üzerinde tasarruf yetkisi Anayasa hükmü ile belirlenen madenlere ilişkin olarak takdir yetkisi kapsamında işlem tesis etmesinin mevzuata uygun olduğu, pay devri taleplerinin Bakanlık onayına sunulduğu, nihai kararın Bakanlık tarafından verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... ili ... ilçesi sınırlarında bulunan Sicil: ... sayılı maden işletme ruhsatına sahip davacı şirketin eski yetkilisi olan...'nın şirket hisse payını ...'e devri talebinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu kararı ile uygun bulunmaması nedeniyle reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğününü ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Uyuşmazlıkta, ... ili ... ilçesinde ... Pet. İnş. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski unvan) adına kayıtlı olan Sicil: ... sayılı ruhsat sahasında faaliyet gösteren şirketin ortağı ... tarafından şirkette sahip olduğu paylar ...'e devredilerek, şirketin ortaklık yapısında değişiklik yapılmıştır. Pay değişikliği ile nedeniyle şirketin unvanı ... Mad. İnş. Pet. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. şeklinde değişikliğe uğramıştır. Söz konusu ortaklık yapısındaki değişikliğe/hisse pay devrine izin verilmesi için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunulmuştur. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği; "Taşınmaz mallara ve kamu idarelerine ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin 1. fıkrasında, imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu; ''Davalarda Genel Yetki'' başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında ise, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dairemizin istikrarlı şekilde verilen çok sayıda kararında (Dairemizin E:2024/3978, E:2023/341, E:2022/4859 sayılı dosyaları) madenlerin taşınmaz olarak nitelendirilmesi konusunda duraksama bulunmayıp, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, taşınmaz mallara ve bu taşınmazlarla ilgili haklara ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir. Bununla birlikte, uyuşmazlığın taşınmaz mallarla ilgili 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinde 1. fıkrasında sayılan tahsis, ruhsat ve benzeri mevzuatın uygulanmasından doğan bir işlemden kaynaklanmaması, dolayısıyla özel yetki kuralının uygulanamayacak olması hallerinde ise (Dairemizin E:2021/1592, E:2021/1935 sayılı dosyaları) uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir. Bu halde, Dairemizce, yetkili yargı yerinin belirlenmesinde söz konusu uyuşmazlığın madenle/taşınmazla olan bağının gözetildiği açıktır. Dava konusu olayda, her ne kadar hisse payı değişikliği ile ... ilinde bulunan maden ruhsatını işletmek isteyen davacı şirketin hisse payı devrine ilişkin uyuşmazlığın taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan ... İdare Mahkemesince karara bağlandığı görülmekte ise de, uyuşmazlığın özelliği gereği, hisse devrinin taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasından, dolayısıyla madenin kendisinden kaynaklanmadığı, şirketin ortaklık yapısındaki değişikliğe ilişkin olduğu, hisse devrinin de Maden Kanunu uyarınca Bakanlık iznine bağlandığı ve yapılacak değerlendirmenin doğrudan madene ilişkin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, hisse devrini gerçekleştirecek şirketin birden fazla ilde maden ruhsatı sahibi olmasının da ihtimal dahilinde olduğu gözetildiğinde, bu hallerde uyuşmazlığın hangi madenin bulunduğu yerdeki mahkemece çözümleneceği sorununun ortaya çıkacağı tabiidir. Bu durumda, uyuşmazlıkta, özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinde 1. fıkrasında uygulanma imkanı bulunmadığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, genel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrasına göre, dava konusu olan idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan ... İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 24/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>