Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2022/3103 E. , 2024/1589 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3103 Karar No : 2024/1589 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ağrı ili, Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünde gümrük memuru olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya isnat edilen fiilin, usulüne uygun olarak yürütülen disiplin soruşturması neticesinde sübuta erdiği, vazifesi ve bu vazifenin taşıdığı ehemmiyet gereği ilgili mevzuat çerçevesinde kendisine yüklenen sorumlulukları eksiksiz olarak yerine getirerek her türlü gümrük kaçakçılığını tespit ettiği anda önlemekle yükümlü olduğu halde, tam tersine davranışla, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işleyen davacının, bu eylemine uyan, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; davacıya sözlü savunma yapması amacıyla tebliğine dair düzenlenen 18/08/2017 tarihli telefon görüşme tutanağında, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı nezdinde dinlenme talebi nedeni ile 21/08/2017 tarihinde saat 14.30'da Ankara'da bulunan (mülga) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Ana Hizmet Binasında hazır bulunması gerektiğine ilişkin telefon görüşmesi yapıldığının belirtildiği; ancak 7201 sayılı Tebligat Kanun'u ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre, muhataba telefon ile tebligat yapılabileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmadığından yapılan tebligatın usulüne uygun olmadığı, dolayısıyla davacıya sözlü savunma hakkı tanınmaksızın dava konusu işlemin tesis edildiği; öte yandan, uyuşmazlıkta, davacı hakkında 21/06/2016 tarihli rapor düzenlendikten, yani, isnat konusu fiilin işlenip işlenmediği yönündeki idare kanaati ve bu kanaat doğrultusunda hangi cezanın verilmesi gerektiği yönündeki idare kanaati ortaya çıktıktan sonra ve ceza verilmeden önce, savunma yapması için davacıya süre verildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin dosyada mevcut olmayıp, davacının savunması alınmadan ceza verildiği; soruşturmacı tarafından 21/03/2016 tarihinde alınan ifadenin savunma olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, zira, rapor yazılıp, davacıya isnat edilen fiil ile önerilen ceza ortaya çıkmadan önce davacıya sorulan soruların savunma istemi olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, ifade istemi olduğunun kabulü gerektiği; çünkü, kendisine isnat edilen fiili ve bu fiil için istenen cezayı bilmeyen davacının sağlıklı bir savunma yapabileceğinden söz etmenin mümkün olmadığı; bu durumda, davacının, hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi amacıyla savunması alınmadığı gibi, sözlü savunma olanağı da tanınmadığı, böylece Anayasal güvence altındaki savunma hakkı kısıtlanarak verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacının konuya ilişkin savunmasının istenildiği ve kişinin tebligat adresinde olmaması üzerine yöneticiye haber verilerek tebligat adresine 2 nolu haber kağıdının yapıştırıldığı, tebliğ evrakının ise Atakent Mahalle Muhtarına teslim edildiği, 27/09/2016 tarihinde mahalle muhtarı aracılığıyla davacıya tebliğ edildiğinin Gürbulak Gümrük ve Ticaret Gümrük Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı yazısı ve eki tebliğ mazbatasından anlaşıldığı, davacının 7 gün içinde herhangi bir savunma vermediğinin Gürbulak Gümrük ve Ticaret Gümrük Müdürlüğünün ... tarih ve ... barkod nolu yazısı eki 27/12/2016 tarihli tutanaktan anlaşıldığı, kararın eksik incelmeye dayandığı belirtilerek, bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile hukuka aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talimatı doğrultusunda Doğubayazıt İlçe Emniyet Müdürlüğü KOM Grup Amirliği tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğü bünyesinde tescili gerçekleştirilen ... tarih ve ...-...-...-...-...-...-...-... sayılı beyannameler ile geriye dönük yapılan çalışmada benzerlik arz ettiği tespit edilen 26 beyannameyle birlikte tamamı 2015 yılında tescilli toplam 34 adet antrepo beyannamesinde yer verilen eşyaların gerçekte antrepoya alınmadığı halde Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikler (BİLGE) sisteminde beyannamelerin tescil, onay ve bloke kaldırma işlemleri tekemmül ettirilerek, eşyaların ... (antrepo beyannameleri) kodlu beyannameler vasıtasıyla antrepoya alınmış ve sonrasında ... (antrepo beyannamelerine bağlı olarak düzenlenen giriş beyannameleri) kodlu beyannameler vasıtasıyla da serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanmış gösterilmek suretiyle kaçakçılık fiili işlendiği yönündeki iddialarla ilgili olarak, davacının da aralarında bulunduğu personel hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, Gümrük ve Ticaret Müfettişliğince tanzim olunan 21/06/2016 tarihli idari soruşturma raporunda özetle; "Doğubayazıt İlçe Emniyet Müdürlüğü KOM Grup Amirliği tarafından ilgili savcılık talimatı ile yürütülen soruşturma kapsamında Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünce tescili gerçekleştirilen ... tarihli ve ...-...-...-...-...- ...-...-... sayılı beyannamelerde belirtilen eşyaların, Gürbulak Gümrük Müdürlüğünden Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğüne transit edilmesi sonrasında Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünde ... rejim kodlu antrepo beyannamelerinin verildiği, beyannamelerde eşyanın bulunduğu (eşyanın konulacağı) A tipi genel antrepo olarak Ceymar ve Beyazıt antrepolannın beyan edilmesi ve bu antrepolarda o tarihte muayene memuru olarak davacı ile Y.D. isimli bir personelin görevli olması hasebiyle, uygulama gereği eşya muayenesi için bu memurların sistem tarafından atandığı, ilgili gümrük müdürlüğü arşivinde kâğıt nüshaları bulunmayan antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyaların Ceymar ve Beyazıt A tipi genel antrepoları işletici firmalarının antrepolarına da alınmadığı, antrepoya giriş kamera kaydı bulunmadığını beyan ettikleri eşyaların muayenesinin ve antrepo beyannamelerinin bloke kaldırma işlemlerinin, BİLGE sistemi kayıtlarına nazaran, davacı ile Y.D. isimli görevli tarafından yapıldığı, antrepo beyannameleri muhteviyatında yer verilen eşyaların serbest dolaşıma girişi için antrepo beyannameleriyle aynı gün içinde verilen 4071 rejim kodlu giriş (ithalat) beyannameleri içerisinden sistemde kırmızı hat muayene kriterleri belirlenenlere, eşyanın bulunduğu antrepodaki muayene memurunun atanması sistematiği gereği davacı ve Y.D.'nin doğrudan atandığı, sarı hat muayene kriteri belirlenen beyannamelerde de hat değişikliğine gidilmek suretiyle kırmızı hatta sevk edilmeleri nedeniyle, aynı sistematik gereği, eşya muayenesine aynı personelin atandığı, nihayetinde beyannamelerin bloke kaldırma işlemlerinin muayene memurları olan davacı ile Y.D. tarafından icra edildiği, Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğü'nde geriye dönük yapılan çalışma neticesinde tespit edilen diğer 26 adet antrepo beyannamesinde de aynı metodolojinin takip edildiği, başka bir ifadeyle antrepo beyannameleri (...) ve bunlara bağlı düzenlenen giriş beyannamelerinden (...) biri hariç tamamında beyanname bloke kaldırma işlemlerinin eşya muayenesi için atanan muayene memurları olan davacı ve Y.D. tarafından yerine getirildiği, adı geçen personelin beyannamelerin kâğıt nüshalarının müdürlükte bulunmadığından hareketle sisteme dışarıdan müdahale edilerek kendilerine ait şifrenin kullanılmış olabileceği yönündeki iddialarının ise; Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı nezdinde yapılan çalışma neticesinde, soruşturmanın başlangıcını oluşturan 8 adet antrepo beyannamesinin tescil edildiği 14/10/2015 tarihinin de içinde bulunduğu hafta boyunca anılan şahısların BİLGE sisteminde gerçekleştirdikleri işlemlerin sistem arşiv kayıtlarının (Log) temin edilmesi üzerine, bu süre zarfında davacının gerçekleştirdiği 510 işlemden 505 adedini ... Mac adresli bilgisayarda, Y.D.'nin ise 439 işlem kaydının tamamını ... Mac adresli bilgisayarda gerçekleştirdiğinin; şahısların kendilerinin gerçekleştirdiklerini kabul etmedikleri işlemler ile herhangi bir sorun tespit edilmeyen işlemlerin aynı bilgisayarlarda, kısa süre aralıklarıyla icra edildiği, öyle ki, bu işlemlerin bazılarının arasında 12-15 saniye gibi sürelerin bulunduğu ve belirtildiği üzere söz konusu işlemlerin aynı bilgisayarda yürütüldüğünün belirlendiğinin, sisteme dışarıdan müdahale edilerek şahıslar adına tahsisli kullanıcı adı ve şifreleriyle işlem yapılmış olmasının mümkün olmadığının görülmesi karşısında hayatın olağan akışına aykırı olduğu; geriye dönük olarak yapılan çalışmada tespit edilen 26 adet antrepo beyannamesinin tamamının muayene işlemlerinin anılan memurlarca yapılmış olduğu dikkate alındığında, belirlenen dönemde memurların eylemlerinde süreklilik olduğu, netice itibariyle beyanname bloke kaldırma işlemlerinin aynı memurlar tarafından, bilerek ve kasten gerçekleştirilmiş olduğu kanaatine varıldığı, bu kapsamda mer'i gümrük ve dış ticaret mevzuatı gereğince uygulanması gerekli işlemlere tabi tutulmaksızın ülkeye sokulan ve kaçakçılık faaliyetine konu edilen eşyalar için tescil edilen 34 adet antrepo beyannamesi ile 33 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesinin muayene ve bloke kaldırma işlemlerini sistem üzerinden yapmakla yetinen davacı ve Y.D.'nin kaçakçılık fiillerini önlemek ve izlemekle görevli oldukları halde kaçakçılık suçunun işlenmesine kasten göz yumdukları ve resmî evrakta sahtecilik fiiline iştirak ettikleri" yönünde tespitlere yer verilerek, bu haliyle davacının, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılması gerektiği yönünde getirilen teklifin aynen kabulü suretiyle tesis olunan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (mülga) Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ...sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde, tebligatın, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılacağı, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinin, bilinen en son adresi olarak kabul edileceği ve tebligatın buraya yapılacağı; 21. maddesinin birinci fıkrasında, kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memurunun tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir ve memurlarına imza mukabilinde teslim edeceği ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildireceği, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihin tebliğ tarihi sayılacağı; ikinci fıkrasında, gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memurunun tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim edeceği ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştıracağı, ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarihin tebliğ tarihi sayılacağı; hükümlerine yer verilmiştir. 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir."; 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümleri öngörülmüştür. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı hakkında 21/06/2016 tarihli soruşturma raporu düzenlendikten sonra ve dava konusu işlem tesis edilmeden önce, ... tarih ve ... sayılı yazıyla, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin 2. fıkrasındaki hakları belirtilerek davacıdan 7 (yedi) gün içinde savunma verilmesinin istenildiği, savunma istemi yazına ilişkin gizli evrakın iadeli ve taahhütlü olarak tebliğ edildiği, davacının adresinde olmaması üzerine yöneticiye haber verilerek tebliğ adresine 2 nolu haber kağıdının yapıştırıldığı, tebliğ evrakının ise Atakent Mahalle Muhtarına teslim edilerek 27/09/2016 tarihinde mahalle muhtarı aracılığıyla tebliğ edildiği dosyada bulunan mazbatadan anlaşılmıştır. Bu durumda, ... tarih ve ... yazıyla davacıya, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin ikinci fıkrası gereği sözlü savunma hakkı tanındığı, temyize konu karar gerekçesinde yer verilen usuli eksikliğin dava konusu işlemde bulunmadığı görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesi tarafından davaya konu uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi. </body></html>