Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/6312 E. , 2025/6008 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2023/6312 Karar No : 2025/6008 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... VEKİLİ : Av. ... TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Valiliği / ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından; yakınları ...'in, Diyarbakır ili, Sur ilçesinde, ... olaylarını protesto sırasında yaşanan çatışmada vefat ettiğinden bahisle uğradıkları iddia edilen zararlara karşılık ... için 100,00 TL (miktar artırımı ile 558.512,60 TL) maddi, 400.000,00 TL manevi, diğer davacılar için ayrı ayrı 50,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. YARGILAMA SÜRECİ : İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar vekili tarafından, maddi tazminat hesabının güncel ekonomik veriler esas alınarak yapılmadığından hukuka aykırı olduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yetersiz olduğu, hükmedilen tazminat tutarlarına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, müvekkillerinin her biri için ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, nispi karar harcının müvekkillerine tamamlattırılmasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idareler tarafından, davacılar ile 5233 sayılı Kanun kapsamında sulhname imzalandığı ve uyuşmazlığın ortadan kalktığı, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediğinden davacılar lehine manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : A) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Esasa İlişkin Kısımının İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Miktar Artırımı ile Artırılan Maddi Tazminat Miktarına İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmı ile Hükmedilen Tazminat Tutarı Üzerinden Hesaplanan Nispi Karar Harcının Davacılara Tamamlattırılmasına İlişkin Kısmının İncelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın içtihatlarıyla kabul edilmiştir. Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir. Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır. Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırımı suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır. Nitekim Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 16/04/2025 tarih ve 32872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2024 tarih ve E:2021/5, K:2024/2 sayılı kararıyla da tam yargı davalarında miktar artırımında bulunulması halinde, dava dilekçesinde talep edilen miktara hangi tarihten itibaren faize hükmedilecekse artırılan miktara da aynı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu nedenle, temyize konu kararda, maddi tazminatın miktar artırım dilekçesi ile artırılan 558.512,60 TL'lik kısmına idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken, miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarihten itibaren yasal faiz işletilmesi yönüyle hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Öte yandan; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden Kanuna bağlı (1) sayılı Tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı Tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28. maddesinde ise, (1) sayılı Tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır. Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı Tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir. Bu doğrultuda; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç, keşif ve bilirkişi ücreti ile posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının ise, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, temyize konu kararın davalı idarece ödenmesi gereken bakiye nispi karar harcının davacılara tamamlattırılmasına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu durumda, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararında, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan ''1-Davacıların 558.712,60-TL'lik maddi tazminat talebinin kısmen kabülüne, eş ... için 558.512,60-TL tazminatın 500.000,00-TL'lik kısmının davacıların idareye başvuruda bulundukları 28/07/2018 tarihinden itibaren 58.512,60-TL'nin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ edildiği 01/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacı ...'e ödenmesine, diğer davacılar yönünden fazlaya ilişkin 200,00-TL olan maddi tazminat isteminin ise reddine," ibaresinin; ''1- Davacıların maddi tazminat talebinin kısmen kabülüne, eş ... için 558.512,60 TL maddi tazminatın davacıların idareye başvuruda bulundukları 28/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacı ...'e ödenmesine, diğer davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine,'' şeklinde; "4-Hükmedilen maddi ve manevi toplam tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 68.208,39-TL nispi karar harcından davacılar tarafından yatırılan 5.324,00 TL karar harcının mahsubu sonucu geriye kalan 62.884,39 TL nispi karar harcının 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca 1 ay içinde ödenmek üzere davacılara tamamlattırılması için ilgili merciye müzekkere yazılmasına, 5- Kabul edilen maddi ve manevi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 68.208,39 TL nispi karar harcının davalı idareler tarafından davacılara ödenmesine," ibaresinin; "4-Hükmedilen maddi ve manevi toplam tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 68.208,39 TL nispi karar harcından davacılar tarafından yatırılan 5.324,00 TL karar harcının mahsubu sonucu geriye kalan 62.884,39 TL nispi karar harcının davalı idareye tamamlattırılması için ilgili merciye müzekkere yazılmasına, 5-Davacılar tarafından yatırılan 5.324,00 TL nispi karar harcının davalı idareler tarafından davacılara ödenmesine," düzeltilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına " İdare Mahkemesi kararının; hüküm kısmında yer alan 1.,4. ve 5. fıkraların; 1- Davacıların maddi tazminat talebinin kısmen kabülüne, eş ... için 558.512,60 TL maddi tazminatın davacıların idareye başvuruda bulundukları 28/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacı ...'e ödenmesine, diğer davacıların maddi tazminat isteminin reddine,4-Hükmedilen maddi ve manevi toplam tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 68.208,39 TL nispi karar harcından davacılar tarafından yatırılan 5.324,00 TL karar harcının mahsubu sonucu geriye kalan 62.884,39 TL nispi karar harcının davalı idareye tamamlattırılması için ilgili merciye müzekkere yazılmasına, 5-Davacılar tarafından yatırılan 5.324,00 TL nispi karar harcının davalı idareler tarafından davacılara ödenmesine," şeklinde düzeltilmesine" ibaresinin eklenmek suretiyle anılan temyize konu kararın düzeltilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin esas yönünden REDDİNE, miktar artırım dilekçesi ile artırılan maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi ile nispi karar harcının tamamlattırılmasına ilişkin kısım yönünden KABULÜNE, davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/12/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>