Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/4378 E. , 2025/621 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4378 Karar No : 2025/621 DAVACI : ... Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce 25/03/2022 tarihinde kurumun internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "IV. Grup (a) bendi Madenler 2021 Yılı Ocak Başı Satış Fiyatları" başlığı altında ilan edilen kuvars kumu kristallerine ilişkin ocak başı satış fiyatının 35,00 TL/Ton olarak belirlenmesine dair işlemin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : İdarece emsal fiyat belirlenirken işletme giderleri, rekabet koşulları ve oluşan satış tutarları gibi unsurların değerlendirilerek objektif ölçüler dikkate alınmadan, gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan ve dayanakları ortaya konulmadan belirleme yapıldığı, ocak başı satış fiyatı belirlenmesinde sektör bazında ortalama fiyat değerlendirilmesi yapılması gerektiği, ocak başı satış fiyatı listelerinde kuvars kumunun kalite ayrımının yapılmadığı, kalite farkı yapılmaksızın tek bir bedel belirlenerek devlet hakkı ödemekle yükümlü tutularak Anayasada yer alan eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiği, satışı tamamlanmış, faturaları kesilmiş üretimler bakımından ruhsat sahiplerinden fiilen elde edilmeyen tutarlar üzerinden devlet hakkı ödenmesinin istenildiği, davacı ürettiği tüvenan haldeki madeni hiç bir zenginleştirmeye tabi tutmadığı halde idarece madenin zenginleştirmeye tabi tutulmuş gibi hareket edilerek fazladan devlet hakkı ödenmek zorunda bırakıldığı, Maden Kanununda yapılan değişiklikle ruhsat yürürlük yazısı, ruhsat devri, rödövans sözleşmesi ve benzeri taleplerin değerlendirilmesi ve kabulü için devlet hakkı borcunun bulunmaması şartının arandığı bu nedenle dava konusu işlemin iptali istenilmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Devlet hakkı hesabına esas ocak başı satış fiyatının mahallinde yapılan tetkiklerde elde edilen satış faturaları üzerinden yaptığı tespitler ile ticaret ve sanayi odalarından gelen bilgiler ile bilgi gelmemişse mücavir illerdeki fiyatlar birlikte değerlendirilerek taban ocak başı satış fiyatının açıklandığı, piyasada oluşan ortalama satış fiyatının tespiti için 20.12.2021 tarihli yazının Ticaret ve Sanayi odalarına gönderildiği, İstanbul Ticaret Odasından gelen 04.01.2021 tarihli cevap ile en kısa zamanda bilgi verileceğinin ifade edildiği, idareye beyan edilen 2021 yılı kuvars kumu işletme faaliyet raporları, 2021 yılı kuvars kumu satış faturalarının dikkate alındığı, keyfi bir uygulama yapılmadığı, aksine devlet hakkı kaybını önlemek amacıyla işlemin tesis edildiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davadan feragat nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce 25/03/2022 tarihinde kurum internet sitesinde yayımlanan duyuru ile "IV. Grup (a) bendi Madenler 2021 Yılı Ocak Başı Satış Fiyatları" başlığı altında ilan edilen kuvars kumu kristallerine ilişkin ocak başı satış fiyatının 35,00 TL/Ton olarak belirlenmesine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; devlet hakkı; maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısım olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun "Devlet hakkı" başlıklı 14. maddesinde ise, "(Değişik birinci fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.) Devlet hakkı, ocaktan çıkarılan madenin ocak başındaki fiyatından alınır. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.) (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/14 md.) Üretilen madenin hammadde olarak kullanılması veya satılması hâlinde, aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak başı satış fiyatıdır. Madenlerden alınan Devlet hakkına esas olan emsal ocak başı satış fiyatı, bölgeler de dikkate alınarak her madene ait ayrı ayrı ve uygulandığı yıl için belirlenerek Genel Müdürlükçe ilan edilir. Ruhsat sahipleri tarafından Devlet haklarının beyanında kullanılan ocak başı satış fiyatı, Genel Müdürlükçe ilan edilen ocak başı satış fiyatından daha düşük olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.) Tüvenan madenin, herhangi bir zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra satış fiyatının oluştuğu durumlarda, ocak başı satış fiyatı, madenin ocakta üretiminden ilk satışının yapıldığı aşamaya kadar oluşan nakliye, zenginleştirme ve varsa farklı prosese ait kullanılan tesis ve ekipmanın amortismanı dahil giderler çıkarılarak oluşan fiyattır." kuralı yer almıştır. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesi gereği; ruhsat sahibi tarafından beyan edilen ocak başı satış fiyatının Genel Müdürlük tarafından denetlenebileceği ve bunun sonucunda eksik beyanda bulunulduğunun tespiti halinde bunun tamamlattırılacağı açık olduğundan, Devlet hakkına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, beyanlar arasında birliği sağlayarak Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla davalı idarenin dayanaklarını ortaya koymak suretiyle emsal fiyat tespiti yapma konusunda yetkili olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Nitekim; madenlerden alınan Devlet hakkına esas olan emsal ocak başı satış fiyatının, bölgeler de dikkate alınarak her madene ait ayrı ayrı ve uygulandığı yıl için belirlenerek Genel Müdürlükçe ilan edileceği 3213 sayılı Maden Kanunun 14. maddesinde açıkça kurala bağlanmıştır. Ancak; Devlet hakkına esas olan emsal ocak başı satış fiyatı belirlenirken, dayanakların ortaya konulması ve ortaya konulan dayanakların da hukuken itibar edilebilecek nitelik taşıması gerekmektedir. Bu konuda yaygın olan uygulama ilgili birlik ve sanayi ve ticaret odalarından alınan görüş ve geçmiş yıllara ilişkin ocak başı fiyatlarının baz alınarak hesaplanmasıdır. Dosya ve UYAP üzerinden yapılan incelenmede, davacı şirket tarafından; Kuvars kumu ocak başı satış fiyatının 2014 yılı için 18 TL, 2015 yılı için 19 TL, 2016 yılı için 21 TL ve 2017 yılı için 22 TL olarak belirlenmesine ilişkin işleme karşı Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2020/1866 sayılı esasında açılan davada 29/02/2024 tarihinde davanın reddine karar verildiği anılan kararın temyiz aşamasında olduğu, yine davacı şirket tarafından Kuvars kumu ocak başı satış fiyatının 2018 yılı için 25 TL olarak belirlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2019/5405 sayılı esasında açılan davada 19/10/2022 tarihinde davanın reddine karar verildiği ve anılan kararın temyiz edilmeden kesinleştiği ve en son 2019 yılı ocak başı fiyatının 30.00 TL olarak belirlenmesine ilişkin işleme karşı yine Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2020/3450 sayılı esasında açılan davadan feragat edildiği anlaşılmaktadır. Bütün bu açıklamalardan ve davalı idarece dosyaya sunulan sanayi ve ticaret odalarından alınan görüş ile geçmiş yıllara ilişkin ocak başı fiyatları dikkate alındığında, 25/03/2022 tarihinde yayımlanan duyuru ile "IV- A Grubu Madenler 2021 Yılı Ocak Başı Satış Fiyatları'' başlığı altında ilan edilen kuvars kumuna ilişkin ocak başı satış fiyatının 35,00 TL/Ton olarak belirlenmesinde, hesaplama ve değerlendirme hatası yapılmadığı anlaşıldığından, hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: İlgili Mevzuat: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile göndermede bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Davadan feragat' başlıklı 307. maddesinde; feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış; 'Feragat ve kabulün şekli' başlıklı 309. maddesinin 1. fıkrasında; feragatin, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceği; 'Feragat ve kabulün sonuçları' başlıklı 311. maddesinde ise; feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı 312. maddesinde ise, feragat beyanında bulunan tarafın davada aleyhine hüküm vermiş gibi yargılama giderlerinin ödemeye mahkum edildiği hükümleri yer almıştır. Harçlar Kanun'un 22. maddesinde; "Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bakılmakta olan davada, davacı vekili tarafından 31.01.2025 tarihinde dosyaya sunulan dilekçe ile davadan feragat edildiği belirtilmiş olup, davacının feragat iradesinin yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, feragat nedeniyle dava hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.FERAGAT NEDENİYLE DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4. Posta giderinden artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. 492 Sayılı Harçlar Kanunun 22. maddesi gereğince yatırılan maktu karar harcının üçte ikisine tekabül eden ... TL karar harcının mahsubu sonucu kalan ... TL, harcın ve fazla yatırılan ... TL harcın davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>