Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/2479 E. , 2025/1313 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2021/2479 Karar No : 2025/1313 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı / ... VEKİLİ : Av. ... TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVACILAR : 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ün Safranbolu 125. Jandarma Er Eğitim Alay Komutanlığında askerlik görevini ifa ettiği esnada rahatsızlanması nedeniyle gönderildiği hastanede baygınlık geçirdiği, birliğine geri gönderilmesinden sonra nöbetçi personelin üzerine düşen görevleri yerine getirmediği, tekrar sağlık kuruluşuna gönderilmediği, bu nedenle 14/02/2015 tarihinde vefat ettiği ve yaşanılan olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğradıkları iddia edilen zararlara karşılık olmak üzere baba ... için destekten yoksun kalma tazminatı olarak 100,00 TL (miktar artırımı üzerine 69.000,00 TL), anne ... için 100,00 TL (miktar artırımı üzerine 106.000,00 TL), cenaze ve defin gideri olarak 100,00 TL ile anne ve baba için ayrı ayrı 50.000,00 TL, kardeşler için de ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, meydana gelen zararlardan sorumlu olduğu, maddi zararların hesaplanması amacıyla alınan bilirkişi raporunda davacılardan baba ...'ün oğlunun vefatı nedeniyle uğradığı maddi zararın 77.602,41 TL, anne ...'ün zararının ise 109.393,91 TL olarak tespit edildiği, uyuşmazlıkta, davalı idarenin kusurlu kabul edilmesi ve müteveffa ...'ün desteğinden yoksun kalınması nedeniyle miktar artırım dilekçesindeki miktar dikkate alınarak anne ...'e 106.000,00 TL ve baba ...'e 69.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi, cenaze ve defin masrafları için davacı anne ve baba tarafından talep edilen 100,00 TL maddi tazminatın ise yargılama sürecinde herhangi bir belge sunulmadığından reddi gerektiği, uyuşmazlığa konu olaydaki sürecin oluş biçimi ve şekli ile söz konusu olay sebebiyle davacıların duydukları ve ömür boyu duyacakları acı, üzüntü ve sarsıntı karşılığı olarak davacılardan anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 40.000,00 TL, kardeş ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 7.500,00 TL manevi tazminatın ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine Mahkeme kararının davacılardan anne ... ve baba ... lehine hükmedilen manevi tazminata ilişkin kısmın kaldırılmasına, bu davacılara ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılardan ... ve ... tarafından, dava konusu olay nedeniyle lehlerine hükmedilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusu ölüm olayının askeri hizmetten kaynaklanmadığı, mevcut sağlık sorunları nedeniyle vefatın gerçekleştiği, gerek hastane talimatı gerek koğuş nöbetçisi ile arkadaşlarının kontrolleri birlikte değerlendirildiğinde idarenin sorumluluğunun bulunmadığı, hükmedilen maddi tazminatın yüksek olduğu, manevi tazminata faiz işletilmemesi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacılardan ... ve ...'ün temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın hükmedilen manevi tazminata ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasındaki belge ve bilgilerin incelenmesinden; davacıların yakını ...'ün Safranbolu 125. Jandarma Er Eğitim Alay Komutanlığı'nda askerlik görevini ifa ettiği esnada 13/02/2015 tarihinde saat 10.00 civarında viziteye çıktığı ve birlik revirine halsizlik şikayetiyle başvurduğu, revirde bulunan doktor tarafından gerçekleştirilen muayene sonrasında "anemi, böbrek fonksiyon bozukluğu" tanısı ile Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildiği, hastanede dahiliye uzmanınca muayene edildiği sırada bayıldığı ve acil servise nakledildiği, burada kan örneği alındığı, akciğer grafisi, beyin tomografisi çekildiği, acil patolojisi saptanmaması üzerine serum verildiği, gözlem altına alındığı, kan şekeri takibinin yapıldığı, konsülte edilen bölümlerden yatış önerisinde bulunulmaması ve kan şekeri düşüklüğü görülmemesi üzerine saat 20.30 sıralarında taburcu edildiği, görev yaptığı birime ulaşmasından sonra koğuşta istirahatı sırasında saat 21.00 sularında titreme nöbeti geçirdiği ve dışkı kaçırdığı, akabinde askerler tarafından ambulans ile revire götürüldüğü, burada görevli sıhhiye er tarafından duş aldırılıp yatırılması önerisi ile koğuşuna gönderildiği, saat 02.00 ila 03.00 arasında yataktan düştüğü, titreme nöbeti ile birlikte dışkı kaçırdığı ve başını vurduğu, bunun üzerine nöbetçi uzmana haber verildiği, nöbetçi uzmanın kişiyi başka bir alana taşıma talimatı vermesi ile birlikte, davacılar yakınının soyunma odasına taşındığı, burada saat 05.30'da vefat etmesi sonrasında davacılar tarafından murisleri ...'ün ölüm olayında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık olarak destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve defin gideri ile manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır. İdare, kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : A) Temyize Konu Kararın, İdare Mahkemesi Kararının Maddi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne ve Davacılardan ..., ..., ... ve ... Yönünden Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmına Karşı Davalı İdare Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine Dair Kısmının İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın anılan kısımları usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Temyize Konu Kararın, İdare Mahkemesi Kararının Davacılardan ... ve ... Yönünden Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmına Karşı Davalı İdare Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Kabulüne Dair Kısmının İncelenmesi: Manevi zarar; kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, ölüm veya uğranılan diğer cismani zarar nedeniyle duyulan acı ve ızdırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmektedir. Kendisinin veya yakınlarının uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir. Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir. İdare mahkemesince, davacı anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, temyize konu kararla da davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Mahkeme kararının bahsi geçen davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat yönünden kaldırılmasına, sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak şekilde manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle de davacı anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verildiği görülmektedir. Bakılan uyuşmazlıkta, olayın oluş şekline ve dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacı ... ve ... lehine ayrı ayrı takdir edilen 20.000,00 TL manevi tazminatın bu davacıların çocuklarının vefatı nedeniyle duydukları elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmediği, yeterli ve tatmin edici miktarda olmadığı sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesince davacı ... ve ... lehine ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının davacılardan ... ve ...'ün manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne yönelik kısmına davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne dair kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacılardan ... ve ...'ün temyiz isteminin KABULÜNE, 2. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE, 3. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının İdare Mahkemesi kararının davacılardan ... ve ...'ün manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 4. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>