Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2024/4398 E. , 2024/3911 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4398 Karar No : 2024/3911 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) :1- ..., ...... ve ...'a velayeten, kendi adına asaleten ... 2- ...3- ...4- ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın Hakkâri İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü bünyesinde haber elemanı olarak görev yapmakta iken, terör örgütü tarafından 23/09/2007 tarihinde öldürüldüğünden bahisle, maddi ve manevi zarara uğranıldığı ileri sürülerek 2330 sayılı Kanun uyarınca tazminat ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine, davacılardan ... için 1.000,00.-TL maddi, 200.000,00.-TL manevi; ... için 1.000,00.-TL maddi, 150.000,00.-TL manevi; ... için, 1.000,00.-TL maddi, 150.000,00.-TL manevi; ... için 1.000,00.-TL maddi, 150.000,00.-TL manevi; ...için 75.000,00.-TL manevi; ... için 75.000,00.-TL manevi; ... için 50.000,00.-TL manevi olmak üzere toplamda şimdilik 4.000,00.-TL (ıslahla artırılan tutar 411.999,71.-TL) maddi ve 850.000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K... sayılı kararıyla; nakdi tazminat talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlem açısından yapılan incelemede; davacıların murisi ...'ın, Hakkari İl Jandarma Komutanlığınca haber elemanı olarak kayıt altına alındığı, terör örgütü mensupları tarafından kaçırılarak öldürüldüğü, durum bildirir raporda da ölüm olayının 2330 sayılı Kanun kapsamında olduğunun belirtildiği açıkça görülmekle, davacılar tarafından nakdi tazminat ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; davacıların maddi tazminat istemlerine ilişkin yapılan incelemede; ...ın ölümünün 2330 sayılı Kanun kapsamında olduğu ve davalı idarece 2330 sayılı Kanun'a göre dava dilekçesinde lehlerine maddi tazminat talep edilen murisin eş ve çocuklarına tazminat ödenmesi gerektiği, olayda, belirlenen 411.999,71-TL tazminattan, murisin anne ve babası için ayrı ayrı olmak üzere %15 tutarına göre yapılan hesaplamada her birinin payının 61.799,95 TL olduğu, kalan kısmın dört eşit parçaya bölündüğünde her bir pay başına 30.899,97-TL hesaplandığı, yine belirtilen mevzuatta, anne veya baba için belirlenen tutarın çocukların her biri için ödenecek tutardan fazla olamayacağının hüküm altına alındığı görülmekle, belirtilen tazminatın mevzuat hükümlerine uygun olarak paylaştırılmasının tüm hak sahiplerine eşit tutarda verilmesiyle mümkün olacağının değerlendirildiği, bu durumda, hak sahibi olan anne, baba, eş ve üç çocukla birlikte toplam hak sahibinin altı olduğu ve tazminat tutarının altı eşit pay edilmesi gerektiği kanaatiyle, davacılardan ... için 68.666,62.-TL, ... için 68.666,62.-TL,...... için 68.666,62.-TL ve... için 68.666,62.-TL olmak üzere toplam 274.666,48.-TL tazminatın ödenmesi, talep edilen fazla tutar (ıslah edilen toplam maddi tazminat tutarı üzerinden) açısından maddi tazminat talebinin reddi gerektiği; öte yandan 2330 sayılı Kanun kapsamında tazminat ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işlemi yukarıda belirttiğimiz sebeplerle iptal edildiğinden, murisin hak sahibi olan davacı anne ve babasına da nakdi tazminat ödenmesi gerektiği açık olduğu, davacıların manevi tazminat talebi açısından yapılan incelemede; davacıların, 2330 sayılı Kanun kapsamında tanınan haklardan mahkeme kararı ile faydalandırıldığı (aylık bağlama ve nakdi tazminat ödenmesi haklarından) ilgili hüküm dikkate alındığında, ödenecek tazminat ve aylık bağlanan aylığın maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu değerlendirilerek manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği, murisin kardeşi davacı ...'ın manevi tazminat talebine gelince; ...'ın 2330 sayılı Kanun Kapsamında ödenecek tazminatta hak sahibi olmadığı, talebin genel hükümlere göre değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda, davacı ...'ın ölüm olayının idariliğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her durumda olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde manevi tazminat talebiyle idareye başvurması ve talebinin reddi halinde işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde veya talebin 60 gün içinde cevap verilmeyerek reddi halinde takip eden 60 gün içinde dava açması gerekirken, olay tarihinden 12 yıl sonra 05/11/2019 tarihinde nakti tazminat ödenmesi talebiyle yapılan başvuru dilekçesi içeriğinde manevi tazminat talebinde bulunduğu açıkça anlaşılmakla, davacının talebinin süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu nakdi tazminat ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptaline, tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen süreaşımı nedeniyle reddine; davacılardan ..., ... ve ... açısından, maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne kısmen reddine, her biri için ayrı ayrı 68.666,62- TL olmak üzere, toplamda 274.666,48-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılar ..., ..., ... ve ...'a davalı idarece ödenmesine, kalan tutar açısından davanın reddine; davacılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... açısından manevi tazminat taleplerinin reddine, davacı ...... açısından manevi tazminat talebinin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince, istinafa konu kararın nakdi tazminat talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptaline ilişkin kısmı ile davacıların manevi tazminat taleplerinin reddine ilişkin kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacıların istinaf isteminin bu yönden reddi gerektiği; davacılar vekilinin, davanın maddi tazminat talebinin kısmen reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf istemine gelince; davacılar murisinin ölümünün 2330 sayılı Kanun kapsamında olduğu belirlenmekle, davalı idarece 2330 sayılı Kanun uyarınca hesaplanarak 30/10/2023 tarihinde mahkemesine bildirilen 411.999,71-TL tazminat tutarının hak sahiplerine ödenmesi gerektiğinde duraksama bulunmamakla birlikte; bakılan davada; sadece murisin eşi ve 3 çocuğu için maddi tazminat talebinde bulunulduğu, Yüksekova Noterliği tarafından düzenlenen ... tarih ... yevmiye numaralı Mirasçılık Belgesinin incelenmesinden muris ...'ın terekesinin 4 eşit pay kabul edilerek eşi ... ile çocukları ..., ... ve ... ...'a birer pay olacak şekilde taksim edildiği, bu durumda; ilgili hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, nakdi tazminat ödenmesinde hak sahibi olan ancak maddi tazminat istemi bulunmayan murisin sağ olan anne ve babası için %15 tutarına göre ayrı ayrı 61.799,96-TL olmak üzere hesaplanan toplam 123.599,92-TL tutar tüm hak sahipleri için idarece hesaplanan 411.999,71-TL tutardan düşüldükten sonra kalan 288.399,80-TL tutarın diğer hak sahibi içtima eden mirasçılar eş ve üç çocuğa veraset ilamı doğrultusunda 1/4 oranına göre; ... ...(eş) için 72.099,95-TL, çocuklar ... için 72.099,95-TL, ... için 72.099,95-TL ve ... için 72.099,95-TL olmak üzere ödenmesi gerektiği fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle, istinaf isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine; Mahkeme Kararının; dava konusu nakdi tazminat ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptaline, davacılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... açısından manevi tazminat taleplerinin reddine, davacı ... açısından manevi tazminat talebinin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin reddine; Kararın; davacılardan ..., ..., ... ve ... açısından, maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne kısmen reddine, her biri için ayrı ayrı 68.666,62-TL olmak üzere, toplamda 274.666,48-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılar ..., ..., ... ve ...'a davalı idarece ödenmesine, kalan tutar açısından davanın reddine ilişkin kısmı yönünden, kaldırılmasına; davacılar ... ..., ..., ... ve ...'ın maddi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine; davacılar ... ..., ..., ... ve ...'a ayrı ayrı 72.099,95-TL olmak üzere toplam 288.399,80-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte anılan davacılara ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 2330 sayılı Kanun'un 3. maddesinin c bendi gereği anne ve babaya nakdi tazminat ödenemeyeceği, davacılardan ... ve ... için bu nedenle nakdi tazminat talebinde bulunulmadığı, kabul edilen maddi tazminat miktarına ölüm tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, nakdi tazminata ilişkin mevzuat hükümlerinin eş, çocuk, anne, baba ve kardeşlerin manevi tazminat talep etme haklarını ortadan kaldırmadığı, nakdi tazminata hak kazanıldığının durum belgesiyle anlaşıldığı dikkate alındığında, davacı ...'ın manevi tazminat istemi yönünden davanın süresinde açıldığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi ile kararın temyize konu kısımlarının onanması gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ :2330 sayılı Kanun'un 6. maddesi irdelendiğinde, anılan Kanun kapsamında ödenecek tazminatın, yalnızca maddi zararların karşılığı olmayıp, maddi ve manevi zararların karşılığı olduğunun hüküm altına alındığı görülmekte olup, 2330 sayılı Kanun kapsamında belirlenen nakdi tazminat tutarından anne ve babaya ödenmesi gereken ayrı ayrı 61.799,96-TL olmak üzere toplam 123.599,92-TL'nin davacılar ... ve ...'a manevi tazminat olarak hükmedilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmın 123.599,92-TL'lik kısmının bozulması, Bölge İdare Mahkemesi kararının diğer kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine, 2. Dava konusu nakdi tazminat ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptaline, tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen süreaşımı nedeniyle reddine; davacılardan ..., ..., ... ve ... açısından, maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne kısmen reddine, her biri için ayrı ayr...-TL olmak üzere, toplamda ...-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılar ..., ..., ... ve ...'a davalı idarece ödenmesine, kalan tutar açısından davanın reddine; davacılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... açısından manevi tazminat taleplerinin reddine; davacı ... açısından manevi tazminat talebinin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı davacılarca yapılan istinaf isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine; Mahkeme Kararının; dava konusu nakdi tazminat ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptaline, davacılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... açısından manevi tazminat taleplerinin reddine, davacı ... açısından manevi tazminat talebinin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin reddine; Kararın; davacılardan ..., ..., ... ve ... açısından, maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne kısmen reddine, her biri için ayrı ayrı ...-TL olmak üzere, toplamda...-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılar ..., ..., ... ve ...'a davalı idarece ödenmesine, kalan tutar açısından davanın reddine ilişkin kısmı yönünden, kaldırılmasına; davacılar ... ..., ..., ... ve ...'ın maddi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine; davacılar ... ..., ..., ... ve ...'a ayrı ayrı ...-TL olmak üzere toplam ...-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte anılan davacılara ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilen kısımlarının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Davacının adli yardım talebi İdare Mahkemesince kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin olarak Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 09/10/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY : 2330 sayılı Nakdi Tazminat Ödenmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un "Nakdi tazminat ve aylığın etkisi" başlıklı 6. maddesinde "Bu Kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminat ile bağlanacak emekli aylığı uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığıdır. Yargı mercilerinde maddi ve manevi zararlar karşılığı olarak kurumların ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında bu kanun hükümlerine göre ödenen nakdi tazminat ile bağlanmış bulunan aylıklar gözönünde tutulur." hükmü bulunmaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden, davacıların yakını ...'ın Hakkari İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü emrinde haber elemanı olarak görev yapmakta iken 23/09/2007 tarihinde Hakkari ili, Yüksekova ilçesinde ateşli silahla vurularak öldürüldüğü, davacılar tarafından yakınlarının terör örgütü elemanları tarafından şehit edildiği ileri sürülerek, taraflarına 2330 sayılı kanun kapsamında tazminat ödenmesi talebiyle başvurulduğu, başvuruya süresinde cevap verilmeyerek zımnen reddi üzerine, zımnen ret işleminin iptali ile maddi ve manevi tazminat ödenmesi talebiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 2330 sayılı Kanun'un 6. maddesi irdelendiğinde, anılan Kanun kapsamında ödenecek tazminatın, yalnızca maddi zararların karşılığı olmayıp, maddi ve manevi zararların karşılığı olduğunun hüküm altına alındığı görülmektedir. Bölge İdare Mahkemesince, müteveffa ...'ın annesi ve babası olan davacılar ... ve ...'a maddi tazminat isteminde bulunmadıkları gerekçesiyle davacıların maddi tazminat isteminin; 2330 sayılı Kanun kapsamında belirlenen tazminat tutarından anne ve babaya düşen tutar kadar olan kısmının reddedildiği görülmektedir. Ancak, müteveffa ...'ın annesi ve babası olan davacılar ... ve ...'ın ayrı ayrı 75.000,00-TL olmak üzere manevi tazminat taleplerinin bulunduğu görülmektedir. Bu durumda, 2330 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında ödenecek tazminatın manevi zararların da karşılığı olduğu gözetildiğinde, 2330 sayılı Kanun kapsamında belirlenen tazminat tutarından anne ve babaya ödenmesi gereken ayrı ayrı 61.799,96-TL olmak üzere toplam 123.599,92-TL'nin davacılar ... ve ...'a manevi tazminat olarak ödenmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davacılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... açısından manevi tazminat taleplerinin reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin reddine ilişkin kısmının davacılar ... ve ... yönünden ayrı ayrı 61.799,96-TL olmak üzere toplam 123.599,92-TL'lik kısmının bozulması gerektiği görüşüyle, bu kısım yönünden Daire kararına katılmıyoruz. </body></html>