Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2022/26 E. , 2022/23 K.</ul> "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2022/26 Karar No : 2022/23 BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR Samsun Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 23/03/2022 tarih ve E:2022/3, K:2022/4 sayılı kararıyla; ...vekili Av. ... tarafından, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 04/02/2022 tarih ve E:2021/1384, K:2022/144 sayılı kararı ile Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 27/05/2021 tarih ve E:2021/44, K:2021/1194 sayılı kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, "Aykırılığın, davanın incelenmeksizin reddi yolundaki Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'ın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü: I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI : A- SAMSUN BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 4. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2021/1384 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istemin özeti: ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde... olarak görev yapmakta iken ... tarih ve ... sayılı kararı ve Bakanlık Makamının 15/06/2021 tarihli olurları gereği hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilen davacı tarafından, ... rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Samsun 2. İdare Mahkemesinin 14/10/2021 tarih ve E:2021/754, K:2021/847 sayılı kararının özeti: 12/08/2021 tarihli ara kararıyla davalı idareden, davacının birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin değerlendirme kurulu kararı ile eki listenin istenilmesi üzerine davalı idare tarafından cevabi yazı ve eklerinin dava dosyasına sunulduğu, davacı tarafından davalı idarenin ara karar cevabına cevaben sunulan ve 14/09/2021 tarihinde kayıtlara giren ek beyan dilekçesinde, "... 2021 yılı içinde 13/01/2021 tarihinde 2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinden 1. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi ettirilmeye ilişkin yetkili makam tarafından bir işlem tesis edilmesine rağmen, 30/06/2021 yılı itibari ile 2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde 5. yılını dolduracak olup da, bu tarih itibari ile 1. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi ettirilmemeleri nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilen (24) 2. Sınıf Emniyet Müdürü hakkında, 1.Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi ettirilmeme şeklinde Bakanlık Makamınca bir terfi değerlendirilmesi yapılmış ise de bununla ilgili ayrı bir onay alınmamıştır. ... Son olarak, davalı idare ara karara vermiş olduğu cevapta, 1. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfien atanma işleminin son olarak 13/01/20121 tarihinde gerçekleştiği ve müvekkilin bu işleme karşı zamanında dava açmadığı ve bu nedenle davamızın süre aşımından reddi gerektiği iddiasına anlam verilememiştir. Huzurda ki davanın konusu 30/06/2021 tarihi itibari ile yetkili makam tarafından müvekkilin, 1. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi ettirilmeme işleminin iptali talebine ilişkindir ve bu işleme karşıda süresinde dava açıldığı, öte yandan, 13 Ocak 2021 tarihli ve 37373650.116.(31051).500025 sayılı Rütbe Terfi Kararı konulu Emniyet Genel Müdürü teklifi, Bakan Yardımcısının uygun görüşü ve İçişleri Bakanı onayı ile bu onay ekinde bulunan “ EK-1 sayılı Terfien Atanan Personel Listesi”nde müvekkilin adına yer verilmek suretiyle İkinci Sınıf Emniyet Müdürü Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine ‘Terfi Ettirilmemesi’ yönünde karar verilmiş ise de, müvekkil bu işlemin iptaline ilişkin dava açmayı tercih etmemiştir. Dolayısıyla davalı idarenin süre aşımı nedeni ile davanın reddine ilişkin iddiasının hukuki dayanağı bulunmamaktadır." şeklinde beyanda bulunulması üzerine Mahkemece 15/09/2021 tarihinde yeniden ara karar yapıldığı, ara karar üzerine gelen cevabi yazı ve eklerinin incelenmesinden, İçişleri Bakanlığı Makamınca 2021 yılında ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesinden birinci sınıf emniyet müdürü rütbesi görev unvanlarına terfien atanma hususunun 13/01/2021 tarihli onay ile gerçekleştirildiği, 13/01/2021 tarihli onay ile 186 personelin birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilerek isimleri hizasında bulunan unvan ve birimlere atamalarının yapıldığı, davacının da isminin bulunduğu 594 personelin ise bulundukları rütbedeki görevlerine devam etmeleri yönünde karar verildiği, ... İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında bahsi geçen ... tarih ve ... sayılı Makam olurundan bahsedilmek suretiyle, ikinci sınıf emniyet müdürlüğü rütbesindeki görevlerine devam etmesi uygun görülen personelin özlük haklarının nasıl olacağı konusunda bilgi verildiği ve anılan 18/01/2021 tarihli yazının aynı tarihte davacıya tebliğ edildiği, bu durumda, davacı tarafından sunulan beyan dilekçesi ile davalı idare tarfından sunulan bilgi belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının, 13/01/2021 tarihli Bakanlık oluru ile birinci sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmediğinden 18/01/2021 tarihinde haberdar olduğu, bu işlemin tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde dava açılması veya aynı süre içerisinde bu işleme karşı itiraz edilerek, kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, ... tarih ve...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararıyla kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi üzerine 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesi işlemine karşı açılan iş bu davanın süre aşımı sebebiyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 04/02/2022 tarih ve E:2021/1384, K:2022/144 sayılı kararının özeti: Dava dilekçesi ve davacının verdiği ek beyan dilekçesi ile istinaf dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; iş bu davada davacının açıkça ve hiç bir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, 13/01/2021 tarihli Bakanlık oluru ile birinci sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptalini istemeyip, Yüksek Değerlendirme Kurulunun ...sayılı kararında niteliği itibari ile bir üst rütbeye kadrosuzluk nedeniyle terfi ettirilmeme ve buna bağlı olarak kadrosuzluktan emekliye sevk olmak üzere iki ayrı idari işlem bulunduğu ileri sürülerek, bu kararın birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin kısmının iptalinin istenildiği belirtildiğinden, uyuşmazlığın taleple bağlılık ilkesi gereğince bu kapsam ve çerçevede incelenerek hüküm kurulması gerektiği, Olayda, dava dosyasındaki tüm bilgi ve belgeler bir bütün halinde incelendiğinde; Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararı ve Bakanlık makamı oluru ile ilgili personelin hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmelerine karar verildiği, davacı ve davacı ile aynı durumda olan herhangi bir personel ile ilgili üst rütbeye terfi etmeleri veya etmemeleri yönünde karar verilmediği, dolayısıyla bu haliyle ortada davacının terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu edilebilir kesin ve icrai bir işlem bulunmadığı anlaşılmakla, iş bu davada işin esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup, bu nedenle İdare Mahkemesince davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği; Öte yandan, davacı tarafından, davalı idarece terfi değerlendirmesine alınmadan resen emekliye sevk edilmesinin mümkün olamayacağı da ileri sürülmekte ise de; anılan iddianın iş bu davanın konusunu oluşturmayıp, resen emekliye sevk edilme işleminde değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine kesin olarak karar verilmiştir. B- ERZURUM BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2021/44 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istemin özeti: ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde ... sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, ... sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. Erzincan İdare Mahkemesinin 24/09/2020 tarih ve E:2020/936, K:2020/983 sayılı kararının özeti: Dava dosyasında bulunan Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının incelemesinden, davacının, hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine karar verildiği, davacı hakkında davalı idarece tesis edilen bir "terfi etmez" kararı bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından, kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Mahkemelerinin... esasına kayden dava açıldığının anlaşıldığı; bu durumda, davanın açıldığı tarih itibarıyla ortada davacının terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu edilebilir kesin ve icrai bir işlem olmadığı anlaşıldığından, iş bu davada işin esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 27/05/2021 tarih ve E:2021/44, K:2021/1194 sayılı kararının özeti: ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde ... sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararı ve Bakanlık makamı oluru ile hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine karar verildiği, akabinde davacının 16/07/2020 tarihinde ... İl Emniyet Müdürlüğü kadrosundaki görevinden ilişiği kesilerek emekli edilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı; Dava dosyasında bulunan Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının incelemesinden, davacının, hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine karar verildiği, davacı hakkında davalı idarece tesis edilen bir "terfi etmez" kararı bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından, kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin ...esasına kayden dava açıldığının anlaşıldığı; Olayda, kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk kararının dayanağının, davacının bulunduğu rütbede 5 yılını doldurmasına rağmen bir üst rütbeye terfi edememesi olduğunun anlaşıldığı; Bu durumda, Dairelerinin 04/03/2021 tarihli ara kararına idarece verilen cevaptan, davacı hakkında bir üst rütbeye terfi ettirilmemesi suretiyle emekliye sevk işlemi gerçekleştirildiği, bu suretle davacının ikinci sınıf emniyet müdürlüğünden birinci sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmediği anlaşıldığından, mahkemesince davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, "terfi etmez kararı" bulunmadığından bahisle verilen incelenmeksizin ret kararında hukuki isabet bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılarak, yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine, kesin olarak karar verilmiştir. II- İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Uyuşmazlıklarda, ... sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacıların, ... sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemelerine ilişkin işlemlerin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davalarda, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince, davacının terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu edilebilir kesin ve icrai bir işlem bulunmadığından davada işin esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddi yönünde; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacı hakkında bir üst rütbeye terfi ettirilmemesi suretiyle emekliye sevk işlemi gerçekleştirildiği, bu suretle davacının ikinci sınıf emniyet müdürlüğünden birinci sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmediği anlaşıldığından, mahkemesince davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılarak, yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmiş; bahse konu kararların kesin nitelikte kararlar olması nedeniyle, aykırılığın oluştuğu görülmüştür. İLGİLİ MEVZUAT : 1- 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu: Terfi ve atama Madde 55 – (Değişik: 27/3/2015-6638/22 md.) Polis amirleri, rütbe sırası ile Komiser Yardımcısı, Komiser, Başkomiser, Emniyet Amiri, Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü, Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü, İkinci Sınıf Emniyet Müdürü, Birinci Sınıf Emniyet Müdürü ve Sınıf Üstü Emniyet Müdürüdür. Polis amirlerinin, rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri rütbe sırası ile aşağıda gösterilmiştir. RÜTBELER MESLEK DERECELERİ EN AZ BEKLEME SÜRELERİ Komiser Yardımcısı 9 4 Komiser 8 4 Başkomiser 7 3 Emniyet Amiri 6 3 Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü 5 2 Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü 4 2 İkinci Sınıf Emniyet Müdürü 3 2 Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 2 2 Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 1 Yaş Haddi Sınıf Üstü Emniyet Müdürü Derece Üstü Yaş Haddi Her amir rütbesinde bulunması gereken toplam kadro sayısı, emniyet hizmetleri sınıfına ait toplam kadro sayısına göre, aşağıda hizalarında yer alan oranlara karşılık gelen sayıyı geçemez. Hesaplamalarda küsurat dikkate alınmaz. (Ek cümle:6/12/2019-7196/3 md.) Kadro sayılarını aşmamak kaydıyla, her amir rütbesinde bulunması gereken toplam personel sayısı, hizmet ihtiyacına göre her yıl Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından tespit edilir. RÜTBELER ORANLAR (On binde) Birinci Sınıf Emniyet Müdürü 25 İkinci Sınıf Emniyet Müdürü 34 Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü 78 Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü 88 Emniyet Amiri 93 Başkomiser 291 Komiser 388 Komiser Yardımcısı 484 (Değişik fıkra:6/12/2019-7196/3 md.) Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise liyakate göre yapılır. ... Kurullar her yıl mayıs ayında toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Ancak Bakanın onayı ile kurullar, yıl içinde birden fazla toplanabilir ve terfi değerlendirmesine karar verebilirler. Terfiler, her yıl haziran ayında topluca yapılır. Ancak kurulların yıl içinde birden fazla toplanması hâlinde, terfiler toplantının yapıldığı ay sonunda yapılır. ... İkinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde en az bekleme süresini tamamlayanlar, terfien Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilirler. ... (Değişik fıkra:6/12/2019-7196/3 md.) Bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler. Ancak bunlardan, hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenlerin fiili hizmet süreleri aynı usul ile iki yıl uzatılır. Bu şekilde göreve devamı uygun görülenlerin durumu, iki yıl sonra tekrar değerlendirilerek en fazla bir defa daha uzatılabilir, görev süresi uzatılmayanlar ise kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler. 2- Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik: Rütbe terfi zamanı MADDE 15- (1) Polis amirlerinin rütbe terfileri, her yıl Haziran ayında topluca yapılır. Ancak kurulların yıl içinde birden fazla toplanması halinde terfiler toplantının yapıldığı ay sonunda yapılır. (2) İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, en az bekleme süresini tamamlamaları halinde terfien Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilirler. Yüksek Değerlendirme Kurulunun görevleri MADDE 19- (1) (Değişik:RG-28/5/2020-31138-C.K-2581/9 md.) Yüksek Değerlendirme Kurulunun görevleri şunlardır: a) Kadro sayılarını aşmamak kaydıyla, her amir rütbesinde bulunması gereken toplam personel sayısını, hizmet ihtiyacına göre her yıl tespit etmek. ... c) Bulundukları rütbedeki azami görev süresini dolduran Emniyet Amiri ve üstü rütbelerdeki personelden, hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyen personelin iki yıl süreyle göreve devam etmesini teklif etmek. ç) Bulundukları rütbedeki azami görev süresini dolduran Emniyet Amiri ve üstü rütbelerdeki personelden, hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülenleri teklif etmek. Kurullara hazırlık ve toplanma zamanı MADDE 21- (1) (…)(1) Personel Dairesi Başkanlığı tarafından; ... b) 3201 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ondokuzuncu ve yirminci fıkralarında belirtilen durumlar kapsamında Yüksek Değerlendirme Kurulu gündemine gelecek personelin; sicili, adı, soyadı, görev yeri, rütbesi, unvanı, cezaları, performans değerlendirme puanı, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olup olmadığı ile ilgili bilgiler Yüksek Değerlendirme Kuruluna sunulur. (2) Yüksek Değerlendirme Kurulu Bakan onayı, Merkez Değerlendirme Kurulu ise Genel Müdür onayı ile her yıl Mayıs ayında toplanır. Her iki kurul salt çoğunluk ile toplanır ve oy çokluğu ile karar alır. Oyların eşitliği halinde kurul başkanının kullandığı oy yönünde karar alınmış sayılır. Kurullar, Bakan onayı ile yıl içerisinde birden fazla da toplanabilir. (3) Merkez Değerlendirme Kurulunun kararları Genel Müdür, Yüksek Değerlendirme Kurulunun kararları Bakan onayı ile yürürlüğe girer. ... Beş yıl içinde terfi edemeyenlerin emeklilik işlemleri MADDE 39- (1) (Değişik:RG-28/5/2020-31138-C.K-2581/17 md.) Bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla; Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilir. Ancak bunlardan, hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenlerin fiili hizmet süreleri aynı usul ile iki yıl uzatılır. Bu şekilde göreve devamı uygun görülenlerin durumu iki yıl sonra tekrar değerlendirilerek, en fazla bir defa daha iki yıl süreyle uzatılabilir, görev süresi uzatılmayanlar ise kadrosuzluktan emekliye sevk edilir. 3- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: Dilekçeler üzerine ilk inceleme: Madde 14 – 1. Dilekçeler Danıştayda Evrak Müdürlüğünce kaydedilir ve Genel Sekreterlikçe görevli dairelere havale olunur. 2. (Değişik: 2/7/2012-6352/53 md.) Bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dilekçeler, evrak bürosunca kaydedilerek ilgili mahkemelere havale olunur. Dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösterir ücretsiz bir alındı kâğıdı verilir. 3.(Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: ... d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, ... Yönlerinden sırasıyla incelenir. ... İlk inceleme üzerine verilecek karar: Madde 15 – 1. (Değişik: 5/4/1990-3622/6 md.) Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; ... b) 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine, ... Karar verilir. ... İstinaf: Madde 45 – (Değişik: 18/6/2014-6545/19 md.) ... 5. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir. ... 4- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun: Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu: Madde 3/C- ... 4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır: ... c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek. ... 5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Başvuruya konu kararlar arasındaki aykırılık, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca, bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen ikinci sınıf emniyet müdürlerinin, hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmeleri halinde, "birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atanmama" işleminin tek başına idari davaya konu edilebilir nitelikte kesin ve yürütülebilir bir işlem olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğine ilişkindir. Danıştayın yerleşik içtihatlarında, idarece kamu gücüne dayanılarak ve tek yanlı irade beyanıyla tesis edilen, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerin idari davaya konu edilebilecek nitelikte kesin ve yürütülmesi gereken işlemler olduğu kabul edilmektedir. İlk inceleme hususlarından biri olarak öngörülen "kesin ve yürütülebilir işlem" kavramı öğretide ve uygulamada da "icrai işlem" kavramı ile birlikte değerlendirilmekte ve kamu gücünün üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerin icrai nitelikte oldukları belirtilmektedir. Bu bağlamda, bir idari kararın alınmasından önce tesis edilen, karar almaya yetkili makamı bağlamayan, bilgilendirici, aydınlatıcı ve yönlendirici özelliği haiz, asıl işlemin hazırlık sürecinde geçirilmesi gereken bir aşamayı ifade eden, idari işlemi meydana getiren iradenin bir parçasını oluşturmayan işlemlerin, ilgililerin hukuksal durumlarında etki yaratacak nitelikte bulunmadıkları ve idari davaya konu olamayacakları açıktır. Bu kapsamda, ilgililer hakkında hukuksal bir etki göstermeyen danışma kararları, görüş belirten kararlar, uygulama ve hazırlık işlemleri, bildirici ve iç düzen işlemleri gibi işlemlerin icrai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri kabul edilmektedir. 3201 sayılı Kanun ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda aktarılan düzenlemelerinden; ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atananların, bu rütbede en az bekleme süresini tamamlamaları halinde, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görev unvanlarına atanabilecekleri, bulundukları rütbeye terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemedikleri takdirde, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilecekleri, ancak bunlardan, hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenlerin fiili hizmet sürelerinin aynı usul ile iki yıl uzatılacağı, bu şekilde göreve devamı uygun görülenlerin durumunun, iki yıl sonra tekrar değerlendirilerek en fazla bir defa daha uzatılabileceği, görev süresi uzatılmayanların ise kadrosuzluktan emekliye sevk edileceği; kurulların her yıl mayıs ayında toplanacağı ancak Bakanın onayı ile yıl içinde birden fazla toplanabileceği ve terfi değerlendirmesine karar verilebileceği, terfilerin, her yıl haziran ayında topluca yapılacağı, ancak kurulların yıl içinde birden fazla toplanması hâlinde, terfilerin toplantının yapıldığı ay sonunda yapılacağı anlaşılmaktadır. Aykırılığın giderilmesi istemine konu uyuşmazlıklarda ise, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atanan davacıların bu rütbede en az bekleme süresini tamamladıktan sonra yapılan terfi değerlendirmelerinde bir üst rütbeye terfi ettirilmedikleri ve ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettikleri tarihten itibaren beşinci yılın sonlanmasıyla da 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca resen emekliye sevk edildikleri görülmektedir. Bu bağlamda, davacılar hakkında tesis edilen resen emekliye sevk işlemlerinin, ikinci sınıf emniyet müdürlerinin bir üst rütbeye terfi ettirilmemelerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu veriler ışığında uyuşmazlık ele alındığında, "birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atanmama" işleminin "kesin ve yürütülebilir işlem" olup olmadığı irdelendiğinde, söz konusu işlemi, bir idari kararın alınmasından önce tesis edilen, karar almaya yetkili makamı bağlamayan, bilgilendirici, aydınlatıcı ve yönlendirici özelliği haiz, asıl işlemin hazırlık sürecinde geçirilmesi gereken bir aşamayı ifade eden, idari işlemi meydana getiren iradenin bir parçasını oluşturmayan bir işlem olarak nitelendirme imkanı bulunmamaktadır. Bu itibarla, uyuşmazlıklarda ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmeyen ikinci sınıf emniyet müdürlerinin resen emekliye sevk edildikleri açık olup, resen emekliye sevk etme işleminin de esasen sebep unsurunu oluşturan bir üst rütbeye yani birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirmemeye yönelik açıkça veya zımnen ortaya konulabilen iradeye dayalı olan idari işlemlerin, kamu gücüne dayanılarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis edildikleri, ilgililerin hukukunu etkileyen işlem niteliği taşıdıkları, belirtilen hukuki mahiyetleri itibarıyla kesin ve yürütülebilir nitelikte oldukları ve resen emekliye sevk işleminden ayrı olarak tek başına dava konusu edilebilecekleri sonucuna varılmıştır. III- SONUÇ : Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi Daireleri kararları arasındaki aykırılığın, "davanın esasının incelenmesi gerektiği" yolundaki Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 27/05/2021 tarih ve E:2021/44, K:2021/1194 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesine, 26/05/2022 tarihinde oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi. KARŞI OY X- Aykırılığın giderilmesi istemine konu uyuşmazlıklarda, ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atanan davacıların bu rütbede en az bekleme süresini tamamladıktan sonra yapılan terfi değerlendirmelerinde bir üst rütbeye terfi ettirilmedikleri ve ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettikleri tarihten itibaren beşinci yılın sonlanmasıyla da 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca resen emekliye sevk edildikleri görülmektedir. 3201 sayılı Kanun ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda aktarılan düzenlemelerinden; ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesine atananların, bu rütbede en az bekleme süresini tamamlamaları halinde, belirli dönemler itibariyle terfi değerlendirmesine tabi tutuldukları ve bulundukları rütbeye terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edememeleri durumunda Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edildikleri anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, beşinci yılın dolmasından önce yapılan terfi değerlendirmelerindeki terfi ettirmemeye yönelik her bir kararın, tek başına idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir işlem niteliğini taşıdığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Ayrıca, beşinci yılın sonunda, beş yıllık süre zarfında birinci sınıfa terfi edemediği için resen emekliye sevk edilenlerin ise bu işlemle birlikte haklarında ayrıca bir terfi ettirmeme kararı varsa söz konusu kararın da kesin ve yürütülebilir işlem niteliği taşıdığı açıktır. Bununla birlikte, beşinci yılın sonunda, beş yıllık süre zarfında birinci sınıfa terfi edemediği için resen emekliye sevk edilenler hakkında beşinci yılın sonu itibarıyla terfi ettirmemeye yönelik bir karar alınmadığında, ortada beşinci yılın sonu itibariyle bir üst rütbeye terfi ettirmemeye yönelik kesin ve yürütülebilir bir işlemin varlığından söz edilemez. Bu itibarla, aralarında aykırılık olduğu öne sürülen kararlarda, her davacı açısından terfi ettirilmeme süreçleri ile ilgili olarak, resen emekliye sevk edilme işlemi ile ilgili ayrı bir dava bulunup bulunmadığı da göz önünde bulundurulmak suretiyle, dava konusu işlemlerin kesin ve yürütülebilir işlem niteliğini taşıyıp taşımadığı konusunda ayrı bir değerlendirme yapılması gerektiğinden ve her bir dava dosyasındaki olgular, dayanaklar ve gerekçeler birbirinden farklı olduğundan, hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilen ikinci sınıf emniyet müdürü olan davacıların, birinci sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemlerin iptaline karar verilmesi taleplerini içeren uyuşmazlıkların, aykırılığın giderilmesi istemine konu hususla ilgili olarak belirli bir ilke ve esasa bağlanmasına olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle, 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan aykırılığın giderilmesi isteminin reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum. </body></html>