Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2023/1515 E. , 2024/471 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1515 Karar No : 2024/471 TEMYİZ EDEN (DAVACI): … VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVALI): … Valiliği İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Dava; Samsun İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde, davacının, "olumsuz" olarak düzenlenen 2004 yılına ait sicilinin düzeltilmesi istemiyle yapılan 09/04/2013 tarihli başvurusunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı Samsun Valiliği işleminin iptali istemiyle açılmıştır. ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş; anılan karar, davacının temyizi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 08/06/2022 günlü, E:2021/1005, K:2022/3479 sayılı kararıyla bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince, Danıştay İkinci Dairesinin anılan bozma kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak dava dosyası yeniden incelenmek suretiyle verilen temyize konu kararla; bakılan davada; davacının, 2003 yılında karıştığı bir olay nedeniyle hakkında yürütülen ceza yargılamalarının, ilgili fiillerin, zamanaşımı nedeniyle düşme, beraat veya af gibi nedenlerle sona erdiği, disiplin yönünden tesis edilen işlemin ise yargılamanın yenilenmesi sonucunda iptal edildiği görülmekle birlikte, davacının suçlu veya suçsuz olduğu değerlendirmelerinden soyut bir biçimde, karışmış olduğu olayın, kamu düzeni ve güvenliğini sağlamakla asli görevli bir polis memurunun titizlikle uzak durması gereken bir vaka olduğu, kaldı ki, davacının 09/04/2013 tarihli başvuru dilekçesinde de açıkça, işlemiş olduğu darp suçunun 5525 sayılı Yasa kapsamında affa uğradığından bahisle hakkında düzenlenen olumsuz sicilin kaldırılmasını talep ettiği, söz konusu darp olayının ise, polis memuruna ait cop aracılığıyla bir kadının dövülmesi fiilinin olduğu, her ne kadar davacı tarafından, üzerine atılı ceza ve disiplin fiillerinden ceza almadığından bahisle hakkında düzenlenen olumsuz sicilin geri alınması gerektiği ileri sürülmekte ise de, davacının, kamu düzeni ve güvenliğini doğrudan ilgilendiren emniyet hizmetleri mensubu olmasına rağmen, tenha bir bölgede bir kadın şahısla karıştığı olayın bir vakıa olduğu, idareye yaptığı başvuruda işlediği darp suçunun affa uğradığı belirtilerek bu fiili ikrar ettiği de dikkate alındığında, davacı hakkında düzenlenen olumsuz sicilin değiştirilemeyeceğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; meslekten çıkarma cezasının, zorla ırza geçmeye teşebbüs, darp ve tehdit suçlarını işlediği gerekçesiyle verildiği, adli yargıda görülen davalarda, sicilinin bozulması gerekçe olarak gösterilen "yağma" ve "hürriyeti tahdit" suçlarından beraat kararı verilerek kararın kesinleştiği, kasten yaralama suçundan verilen 3 ay 22 gün hapis cezası hakkında ise zaman aşımı nedeniyle düşme kararı verildiği, her ne kadar kasten yaralama suçunu işlediğinden bahisle verilen hapis cezası zaman aşımına uğramış olsa da, söz konusu suçun Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesinde tahdidi olarak sayılan meslekten çıkarma cezasını gerektiren suçlar arasında sayılmadığı, üzerine atılı eylemlerin 5525 sayılı Kanun kapsamında olmasına ve disiplin cezası affa uğramış olmasına rağmen, olumsuz sicilin düzeltilmesi talebinin hukuka aykırı bir şekilde reddedildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI: Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacının, Samsun İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde, 03/07/2004 tarihinde Ç.V. isimli bir bayana yönelik olarak "ırza geçmeye teşebbüs, hürriyeti tahdit ve silahla tehdit" fiillerini işlediğinden bahisle yapılan disiplin soruşturması sonucunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 15/02/2005 günlü, 2005/41 sayılı kararıyla, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş; anılan fiilleri nedeniyle davacının 2004 yılı sicili "olumsuz" olarak düzenlenmiştir. Davacının 2004 yılı sicilinin olumsuz olarak düzenlenmesine ilişkin 05/01/2005 günlü, 01.05.07 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, "davanın reddi" yönünde ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karar, Danıştay İkinci Dairesinin 20/02/2008 günlü, E:2006/1142, K:2008/822 sayılı kararıyla onanmış; davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi ve 2004 yılı sicilinin olumsuz olarak düzenlenmesi işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiş, anılan karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir. Davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddi yolunda verilen karar, temyiz aşamasında Danıştay Onikinci Dairesinin 10/04/2007 günlü, E:2006/544, K:2007/1719 sayılı kararıyla onanmış; karar düzeltme istemi de anılan Dairenin 28/04/2009 günlü, E:2007/4428, K:2009/2480 sayılı kararıyla reddedilmiş; yine davacı tarafından, meslekten çıkarma cezasına konu olan fiiller yönünden adli yargıda görülen davada beraat kararı aldığından bahisle yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulmuş; ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi yolunda verilen karar, Danıştay Onikinci Dairesinin 10/02/2014 günlü, E:2013/3902, K:2014/519 sayılı kararıyla onanmış; davacının karar düzeltme istemi de anılan Dairenin 05/12/2014 günlü, E:2014/8870, K:2014/8329 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Diğer taraftan; davacının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde açtığı davada, anılan Mahkemenin 28/03/2017 günlü, Başvuru No:2007/45028 sayılı kararıyla, "...Başvuranın (davacının) masumiyet karinesi hakkına ilişkin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/1. ve 2. maddeleri kapsamındaki şikayetlerinin kabul edilebilir olduğuna, Sözleşme'nin 6/2. maddesinin ihlal edildiğine..." karar verilmesi ve bu kararın 28/06/2017 tarihinde kesinleşmesi üzerine, davacı tarafından bu kez 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53/1-ı maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulmuş; … İdare Mahkemesi'nin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla "yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne, dava konusu işlemin iptaline" karar verilmiş; davalı idarece temyiz edilen karar, Danıştay Beşinci Dairesinin 07/10/2019 günlü, E:2018/4260, K:2019/5256 sayılı kararıyla gerekçe eklenmek suretiyle onanmış ve davalı idarenin karar düzeltme istemi ise anılan Dairenin 15/10/2020 günlü, E:2020/891, K:2020/4415 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Öte yandan; adli yargıda görülen davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının üzerine atılı "yağma" ve "kişiyi hürriyetinden yoksun kılmak" suçları yönünden beraatine, "cinsel saldırı suçundan dönüşen kasten yaralama suçu" yönünden 3 ay 22 gün hapis cezasıyla mahkumiyetine karar verilmiş; anılan kararın temyizi üzerine, Yargıtay … Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, beraat kararları onanmış; cinsel saldırı suçundan dönüşen kasten yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmü ise, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102/4 maddesinde düzenlenen beş yıllık olağan zaman aşımı süresinin geçmesi nedeniyle bozulmuş, ancak bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı hakkında açılan kamu davasının düşmesine karar verilmiştir. Davacı tarafından; adli yargıda görülen davada üzerine atılı suçlardan beraat ettiğinden bahisle, 2004 yılı sicilinin düzeltilmesi istemiyle yapılan 09/04/2013 günlü başvurunun, … günlü, … sayılı Samsun Valiliği işlemiyle reddedilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen işbu dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 111. maddesinde, devlet memurlarının ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye çıkarma veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde özlük ve sicil dosyalarının başlıca dayanak olduğu; 113. maddesinde, sicil amirlerinin, belli zamanlarda düzenleyecekleri sicil raporlarında, memurların liyakat derecesini not esasına göre kıymetlendirerek tespit edecekleri; 115. maddesinde, sicil amirlerinin, maiyetlerindeki memurların sicil raporları ile birlikte, bunların genel durum ve davranışları bakımından da olumlu ve olumsuz nitelikleri, kusur ve eksiklikleri hakkında mütalaalarını bildirecekleri; 119. maddesinde de, sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 100 üzerinden 60 ve daha yukarı olanların olumlu sicil almış sayılacakları kurala bağlanmıştır. Öte yandan; yine işlem tarihinde yürürlükte bulunan Devlet Memurları Sicil Yönetmeliğinde de benzer hükümlere yer verilmiş olup; 16. maddesinde, sicil amirlerinin, sicil raporunun memurların mesleki, yöneticilik ve yurt dışı görevlerdeki ehliyetlerinin belirlenmesini sağlayan soruların her birini, ihtiva ettikleri unsurları esas almak suretiyle 100 tam not üzerinden değerlendireceği ve sorulara verdikleri notların toplamını soru sayısına bölerek memurların sicil notunu tespit edecekleri, her bir sicil amirince bu şekilde belirlenen sicil notlarının toplamının sicil amiri sayısına bölünmesi sureti ile de memurların sicil notu ortalamasının bulunacağı ve buna göre sicil notu ortalaması: a) 60 dan 75'e kadar olanların orta, b) 76 dan 89'a kadar olanların iyi, c) 90 dan 100'e kadar olanların çok iyi, derecede başarılı olmuş, olumlu; 59 ve daha aşağı not alanların ise yetersiz görülmüş, olumsuz sicil almış sayılacağı; 17. maddesinde, sicil amirlerinin, sicil raporu doldururken her memuru maddede belirtilen hususlar (a) dış görünüşü (kılık, kıyafet), b) zeka derecesi ve kavrayış kabiliyeti, c) azim ve sebatkarlık, dürüstlük, sır saklamada güvenirlilik ve beşeri münasebetlerdeki başarısı, d) alkol, kumar, vb. alışkanlıkları memuriyetle bağdaşmayacak ölçüde sürdürme, e) Güvenilir olmama, şahsi menfaatlerini aşırı ölçüde düşünme, yalan söyleme, dedikodu yapma, kıskançlık, kin tutma gibi kötü huy ve davranışları) yönünden genel bir değerlendirmeye tabi tutacakları, bu genel durum ve düşüncelerinin not takdirinde dikkate alınacağı; 19. maddesinde, sicil amirlerinin sicil raporlarını itinalı, doğru ve tarafsız bir şekilde düzenlerken; Devlete sadakat ve bağlılığı, memuriyet sıfatının gerektirdiği şeref ve itibar ile hizmetlerin süratli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini; güvenilir ve yetenekli memurların yükselmelerini, diğerlerinin ise kamu hizmetlerinden uzaklaştırılmaları gerektiğini esas alacakları; hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Siciller, sicil amirlerinin memurun genel durum ve davranışları hakkındaki düşünceleri (şahsiyet değerlendirmesi) memurun mesleki ehliyeti hakkındaki notları (görevde gösterilen başarının değerlendirilmesi) ve memurun yöneticilik ehliyeti hakkındaki notlarından oluşmakta ve bu değerlendirmelere ilişkin soruları içermektedir. Bu soruların kimilerine verilen yanıtların nitelikleri itibarıyla gözlem ve kanaate dayalı cevapları gerektirdiğinden, idareye bu sorulara verilen yanıtların gerçekliğini somut bilgi ve belgelerle kanıtlama zorunluluğu yükletilmesine imkan bulunmamaktadır. Buna karşın, yetkili sicil amirlerince düzenlenen sicil raporlarının doğurduğu hukuki sonuçların ağırlığı dikkate alındığında; her yıl için yeniden düzenlenmek suretiyle ilgili memurun o yıl içindeki mesleki bilgisini, deneyimini, tutum ve davranışlarını ortaya koyan ve tüm bu hususların değerlendirilmesinden sonra oluşan hukuki bir belge niteliği taşıyan sicil raporlarında, "Sicillerin Objektifliği" ilkesi çerçevesinde; olumsuz veya orta düzeyde sicil raporu düzenlenmesi ya da sicil raporunun ilgilinin görevi ile doğrudan ilgisi bulunmayan, kişiliği ile ilgili olan (insan haklarına saygısı gibi) kısımlarının düşük notla notlandırılması durumlarında, yetkili sicil amirlerinin kanaatinin oluşmasına etki eden hususların somut bilgi ve belgeye dayandırılmasının bir zorunluluk arz edeceği de tartışmasızdır. Uyuşmazlıkta; davacının olumsuz olarak düzenlenen 2004 yılına ilişkin sicil raporunun dosyada bulunmadığı görüldüğünden, Dairemizin 11/10/2023 günlü ara kararı ile, "davacı hakkında olumsuz olarak düzenlenen 2004 yılı sicil raporu ve eklerinin aslı veya onaylı örneğinin davalı idareden ve ... İdare Mahkemesinden istenilmesine" karar verilmiş; ara karar cevabı ekinde yer alan ve davacı hakkında olumsuz olarak düzenlenen 2004 yılı sicil raporu incelendiğinde, raporun; 1. Sicil Amirinin Düşüncesi kısmının, "04.07.2004 günü hakkında açılan "hürriyeti tahdit, silahlı tehdit ve ırza geçmeye teşebbüs" suçundan açığa alınmış olup, halen soruşturma devam etmektedir. Bu nedenle olumsuz personeldir." ve 2. Sicil Amirinin Düşüncesi kısmının, " a, b, c kötü, d, e vardır. Hürriyeti tahdit, silahlı tehdit ve ırza geçmeye teşebbüs suçundan soruşturması var. Açıkta." şeklinde doldurulduğu, anılan sicil raporunun Sicil Amirlerinin Memurun Mesleki Ehliyeti Hakkındaki Notları (Görevde Gösterilen Başarının Değerlendirilmesi) kısmına gelindiğinde, toplam 13 sorudan oluşan ("yurtdışı görevlerde temsil yeteneği, mesleki ehliyet ve yabancı dil bilgisi "şıkkı boş bırakılmak suretiyle doldurulan) bu kısmın, 1. Sicil amirince; 7 şık için 40 puan, 4 şık için 30 puan ve 1 şık için 50 puan şeklinde, 2. Sicil Amirince; 7 şık için 30 puan, 2 şık için 40 puan ve 2 şık için 100 puan şeklinde doldurulduğu, böylelikle toplamda, 1. Sicil Amirince verilen puanların ortalaması 38, 2. Sicil Amirince verilen puanların ortalaması 45 olarak hesaplanarak, her iki sicil amirinin verdiği puanların ortalaması alınmak suretiyle, davacıya ait 2004 yılı sicil raporunun 42 puan üzerinden olumsuz olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Olayda; davalı idarece verilen savunma dilekçesinde; davacının sadece işlediği iddia olunan suçlar nedeniyle değil, memuriyet sıfatının gerektirdiği ahlak ve çalışma ile disiplinle ilgili tüm davranışları göz önünde bulundurulmak suretiyle dava konusu 2004 yılı sicil raporunun düzenlendiği öne sürülmekte ise de, sözkonusu raporu düzenleyen birinci ve ikinci sicil amirlerinin, davacı hakkındaki düşüncelerini belirttikleri kısımda, işlediği ileri sürülen suçlar nedeniyle davacı hakkında olumsuz kanaat belirttikleri, diğer taraftan, raporun, memurun mesleki ehliyetiyle ilgili kısmındaki sorulara (sorumluluk duygusu, intizam ve dikkati, görevini yerine getirmede çalışkanlığı, kabiliyeti, verimliliği, mesleki bilgisi ve kendini yetiştirme, amirlerine, mesai arkadaşlarına ve iş sahiplerine karşı tutum ve davranışı, araç-gereç silahına bakım ve muhafazası, bunları lüzumlu zamanlarda kullanma yeteneği ve silah atış kabiliyeti vb.) her iki sicil amirinin de ağırlıklı olarak 30-40 puan şeklinde olumsuz puan verdikleri, bununla birlikte; dava dosyası içeriğinde, sayılan hususlara ilişkin olarak davacının olumsuz puan almasını gerektirecek, hukuken geçerli, somut herhangi bir bilgi, belgenin davalı idarece sunulmamış olduğu, somut uyuşmazlıkta, davacı hakkında ceza yargılamasına konu olan ve aynı zamanda disiplin soruşturması sonucu "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına neden olan olayların, ilgili yılın sicil raporunun düzenlenmesinde dikkate alınacağı kuşkusuz olmakla birlikte, söz konusu adli ve idari cezalara konu eylemlerin, davacının 2004 yılı sicilinin tüm hanelerinin "olumsuz" olarak düzenlenmesini gerektirmediği, davacının anılan eylemlerinden etkilenmeyen sicil hanelerinin somut bilgi ve belgeye dayalı olmadan olumsuz olarak düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı tarafından 2004 yılı sicilinin düzeltilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/01/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.</body></html>