Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2019/8969 E. , 2023/5884 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2019/8969 Karar No : 2023/5884 DAVACI: … VEKİLİ: Av. … DAVALI: … Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ: Hukuk Müşaviri … DAVANIN KONUSU: Davacı tarafından, 02/12/2011 tarih ve 28130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'nin "Plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin iptali istenilmiştir. DAVACININ_İDDİALARI: Küçükbaş hayvancılık işletmesi sahibi emekli bir veteriner hekim olduğunu belirten davacı tarafından; plastik küpelerin özellikle keçiler açısından kullanıma uygun olmadığı, küpelerin büyük ve yassı yapıları nedeniyle dallara ve çalılara takıldığı, hayvanların kulaklarının yırtılmasına neden olduğu, yırtılan kulağın enfeksiyon kapıp hayvanın ölümüne varan komplikasyonlara neden olduğu, Yönetmeliğin 45. maddesi gereğince küpelerin kulağa zarar vermemesi gerektiği, hayvanların kayıt altına alınmasına karşı çıkılmadığı, ancak hayvan sağlığına zarar vermeyecek tanımlama araçları kullanılması gerektiği, Yönetmelikte tanımlama araçlarının sınırlı sayılmadığı, küpeleme yerine farklı bir yönteme başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak davanın süresinde olmadığı; esasa ilişkin olarak ise, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 7. ve 36. maddelerinin Bakanlığa yetki verdiği, koyun ve keçi türü hayvanların küpelenmesi uygulamasının 2010 yılında başladığı, Yönetmelikte bir kulağa plastik küpe diğerine elektronik küpe uygulaması yapılabileceği hükmü doğrultusunda 2016 yılından itibaren elektronik kulak küpesi uygulamasına geçildiği, kulak küpelerinin ulusal ve uluslararası standartlara göre belirlendiği, küpelerin hayvan refahı açısından belli bir kuvvetin üzerinde kulağa zarar vermeden çıkacak şekilde dizayn edildiği ileri sürülerek Yönetmeliğin usule ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI: … DÜŞÜNCESİ: 02/12/2011 tarih ve 28130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'nin "Plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin iptali istenilmektedir. Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 1. Maddesinde; "Bu Kanunun amacı, gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamaktır." hükmüne , 2. maddesinin (1) fıkrasında; " Bu Kanun, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ile yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarını, bitki koruma ürünü ve veteriner tıbbî ürün kalıntıları ile diğer kalıntılar ve bulaşanların kontrollerini, salgın veya bulaşıcı hayvan hastalıkları, bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalar ile mücadeleyi, çiftlik ve deney hayvanları ile ev ve süs hayvanlarının refahını, zootekni konularını, veteriner sağlık ve bitki koruma ürünlerini, veteriner ve bitki sağlığı hizmetlerini, canlı hayvan ve ürünlerin ülkeye giriş ve çıkış işlemlerini ve bu konulara ilişkin resmî kontrolleri ve yaptırımları kapsar.", (2) fıkrasında; "Kişisel tüketim amaçlı birincil üretim ile kişisel tüketim amacıyla hazırlanan gıdalar bu Kanunun kapsamı dışındadır." hükmüne, Hayvanların Tanımlanması ve Kayıt Altına Alınması, Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerin Sevkleri ile Hayvan Satış Yerleri ve Satışa İlişkin Sağlık Koşulları, Hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınması başlıklı 7. Maddesinde; " (1) Hayvan sahipleri ya da hayvan sahibi adına bakıcısı, Bakanlık tarafından tanımlatılması istenen hayvanları tanımlatmak, bu hayvanlarının ve işletmelerinin kayıtlarını yaptırmak, işletmelerine giren veya işletmelerinden çıkan, yeni doğan, ölen veya kesilen hayvanları Bakanlığa bildirmek ve bunlara ilişkin kayıtları muhafaza etmekle yükümlüdür. (2) Hayvanların tanımlanmasında kullanılan kulak küpesi, mikroçip ve benzeri tanımlama araçlarının bedelleri ile Bakanlıkça belirlenen uygulama ücreti hayvan sahipleri veya bakıcıları tarafından uygulayıcılara ödenir. (3) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan hükme dayanılarak çıkarılan 02/12/2011 tarih ve 28130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; " Bu Yönetmeliğin amacı; hayvan hareketlerinin ve hayvan hastalıklarının daha etkin kontrolünü sağlamak, ülke veya bölgesel eradikasyon programlarının etkin yürütülmesini desteklemek, ilgili birimlerce gerekli sağlık, ıslah, istatistik ve destekleme ödemeleri kayıtlarının daha düzenli tutulması ve değerlendirilmesi amacıyla hayvancılık işletmelerinin belirlenmesi, tescili ile bu işletmelerde bulunan koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, kayıt altına alınması ve hayvan hareketlerinin takibiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir." kuralına 2. maddesinin (1) fıkrasında; "Bu Yönetmelik; her yaş grubunda bulunan koyun ve keçi türü hayvanların bireysel olarak tanımlanmasını, tanımlamada kullanılacak yöntemi, malzeme tipi ve özelliklerini, numaralama sistemine dair teknik özellikleri, tanımlanan hayvanlar ile bunların bulundukları işletmelerin ve hayvan sahiplerinin kayıt altına alınmasını, bilgisayar destekli veri tabanının kurulması ve işletilmesini, tanımlanan hayvanlar ve bunların barındırıldığı işletmelerle ilgili bilgi ve verilerin değişimini, sistem içerisinde söz konusu hayvanların hareketlerinin takip ve kontrolünün sağlanması için nakil belgesi düzenlenmesini, sürü sağlığına ilişkin bilgiler ile destekleme ödemeleriyle ilgili bilgilerin kaydedilmesini, tanımlanan hayvanlar ve işletmelerin kontrol ve denetimleri ile idari yaptırımlara ilişkin hususları kapsar." kuralına, 4. maddesinin (j) fıkrasında; Hayvanların tanımlanmasında kullanılan plastik kulak küpesi, elektronik kulak küpesi, mikroçip, bolus veya bileklik gibi araçların tanımlama aracı olduğu tanımına yer verilmiş, Yönetmeliğin 42. maddesinde ; bireysel olarak tanımlanacak koyun ve keçi türü hayvanlar, Bakanlık tarafından belirlenen özelliklere sahip tanımlama araçlarıyla tanımlanacağı kuralı getirilerek, 43. maddesinde, plastik kulak küpelerinde bulunması gereken özellikler, 45. maddesinde de, plastik kulak küpelerinin teknik özellikleri ve taşıması gereken şartlar sayılmış; "... (a) Sağlam, büküldüğü zaman kırılmayacak, esnek, yüksek kaliteli plastik materyalden imal edilmiş ve Bakanlık tarafından belirlenen sarı renkte olmalıdır. b) Hayvanın hayatı süresince dış etkilere ve farklı iklim şartlarına fiziksel olarak dayanıklı ve okunması kolay olmalıdır. c) Yeniden kullanılabilir olmayan, dişi yaprakla erkek yaprağın birbirinden ayrılmasını engelleyecek yapıda ve kulağa takılı kalacak tarzda dizayn edilmiş olmalıdır. ç) Kulak dokusuna ve hayvan sağlığına zarar vermeyecek hammaddelerden üretilmiş olmalıdır. d) 43 üncü maddede belirtilen silinmez ve değiştirilemez bilgileri taşımalıdır." kuralına, Plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli başlıklı 46. maddesinde de; "(1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli aşağıda belirtilmiştir. a) Her bir plastik kulak küpesi, bir erkek ve bir dişi parça olmak üzere iki parçadan oluşur. b) Her bir plastik kulak küpesi, lazer tekniği ile silinmez şekilde baskılı olarak 43 üncü maddede belirtilen bilgi ve hususları ihtiva eder. c) Plastik kulak küpesinin dişi yaprağının eni en az 30 mm, boyu en az 40 mm, erkek yaprağının eni ise en az 30 mm, boyu en az 33 mm olacaktır. Plastik kulak küpesi üzerinde yer alan karakterler ile bu karakterlerin boyu erkek ve dişi yaprağın her ikisinde de aynı olacaktır. ç) Plastik kulak küpesi üzerindeki il trafik kodundan sonraki bireysel numara, küpenin alt kısmında en az 12 mm yüksekliğinde, diğer kısımlar ise en az 7 mm yüksekliğinde olacaktır." kuralına yer verilmiştir. Davacı tarafından, anılan yönetmeliğin 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin plastik küpelerin özellikle keçiler açısından kullanıma uygun olmadığı, küpelerin büyük ve yassı yapıları nedeniyle dallara ve çalılara takıldığı, hayvanların kulaklarının yırtılmasına neden olduğu, yırtılan kulağın enfeksiyon kapıp hayvanın ölümüne varan komplikasyonlara neden olduğu, hayvanların kayıt altına alınmasına karşı çıkılmadığı, ancak hayvan sağlığına zarar vermeyecek tanımlama araçları kullanılması gerektiği ileri sürülmektedir. Hayvan hareketleri ve hastalıklarının etkin kontrolü , işletmelerde bulunan koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, kayıt altına alınması ve hayvan hareketlerinin takibi amaçlı uyuşmazlığa konu yönetmelik gereği, bir kulağa plastik küpe diğerine elektronik küpe uygulaması yapılabileceği, 2016 yılından itibaren uygulamasına geçilen elektronik kulak küpelerinin boyutlarının Türk Standardları Enstitüsü tarafından Hayvan Künyeleri ile ilgili olarak yayımlanan Kasım 2011 tarihli TS 7808 sayılı standartların, boyut ve toleransları belirleyen 4.3 üncü maddesine uygun olarak ulusal ve uluslararası standartlara göre belirlendiği, dünyada bu konudaki en yaygın uygulama olduğu anlaşılan küpelerin hayvan refahı açısından belli bir kuvvetin üzerinde kulağa zarar vermeden çıkacak şekilde dizayn edildiği görüldüğünden, davaya konu düzenlemede, üst normlara ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı, 19/12/2018 tarihli dilekçe ile plastik kulak küpelerinin sakıncalarından bahsederek 2018 yılında doğmuş olanlar da dahil gelecekte doğacak oğlaklarını mevcut küpelerle küpeletmeyeceğini, ceza uygulanması halinde konuyu yargıya taşıyacağını Tarım ve Orman Bakanlığı İznik İlçe Müdürlüğüne bildirmiştir. İznik Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile davacıya Bursa İl Müdürlüğünün görüş yazısı bildirilmiştir. Bursa Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün bahse konu … tarih ve … sayılı görüş yazısında, Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğinde gerekli düzenlemelerin yer aldığı, konu ile ilgili iş ve işlemlerin yürürlükte olan mevzuatlara uygun olarak İlçe Müdürlüğünce takip edilmesi gerektiği bildirilmiştir. Anılan talimat üzerine, İznik İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü personelince davacıya ait işletmede yapılan denetim sonucunda işletmede mevcut ve Yönetmelikte belirtilen 6 aylık sürede küpelenmeyen küçükbaş hayvanların idari para cezası uygulanması sonrasında küpeleneceğine dair 02/04/2019 tarihli tutanak tutulmuştur. Bilahare İznik Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile davacıya ait işletmede küpelenmemiş ve bildirim süresi geçmiş 8 adet küçükbaş hayvanın tespit edildiğinden bahisle 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca davacıya 1.132,00 TL idari para cezası verildiği bildirilmiş ve … tarih ve … sayılı idari para cezası kararı gönderilmiş, davacı tarafından da söz konusu idari para cezası 26/04/2019 tarihinde ödenmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idare tarafından, davanın süresinde olmadığı ileri sürülmüştür. Uyuşmazlıkta, 15/04/2019 tarihli idari para cezası şeklindeki uygulama işlemi üzerine davacının bakılan davayı, 11/06/2019 tarihinde, dolayısıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 60 günlük yasal süre içinde açtığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamaktır."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ile yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarını, bitki koruma ürünü ve veteriner tıbbî ürün kalıntıları ile diğer kalıntılar ve bulaşanların kontrollerini, salgın veya bulaşıcı hayvan hastalıkları, bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalar ile mücadeleyi, çiftlik ve deney hayvanları ile ev ve süs hayvanlarının refahını, zootekni konularını, veteriner sağlık ve bitki koruma ürünlerini, veteriner ve bitki sağlığı hizmetlerini, canlı hayvan ve ürünlerin ülkeye giriş ve çıkış işlemlerini ve bu konulara ilişkin resmî kontrolleri ve yaptırımları kapsar. Kişisel tüketim amaçlı birincil üretim ile kişisel tüketim amacıyla hazırlanan gıdalar bu Kanunun kapsamı dışındadır."; "Hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınması" başlıklı 7. maddesinin, dava konusu Yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlükte olan halinde, "(1) Hayvan sahipleri ya da hayvan sahibi adına bakıcısı, Bakanlık tarafından tanımlatılması istenen hayvanları tanımlatmak, bu hayvanlarının ve işletmelerinin kayıtlarını yaptırmak, işletmelerine giren veya işletmelerinden çıkan, yeni doğan, ölen veya kesilen hayvanları Bakanlığa bildirmek ve bunlara ilişkin kayıtları muhafaza etmekle yükümlüdür. (2) Hayvanların tanımlanmasında kullanılan kulak küpesi, mikroçip ve benzeri tanımlama araçlarının bedelleri ile Bakanlıkça belirlenen uygulama ücreti hayvan sahipleri veya bakıcıları tarafından uygulayıcılara ödenir. (3) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükümlerine yer verilmiştir. 02/12/2011 tarih ve 28130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'nin, işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan haliyle; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; hayvan hareketlerinin ve hayvan hastalıklarının daha etkin kontrolünü sağlamak, ülke veya bölgesel eradikasyon programlarının etkin yürütülmesini desteklemek, ilgili birimlerce gerekli sağlık, ıslah, istatistik ve destekleme ödemeleri kayıtlarının daha düzenli tutulması ve değerlendirilmesi amacıyla hayvancılık işletmelerinin belirlenmesi, tescili ile bu işletmelerde bulunan koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, kayıt altına alınması ve hayvan hareketlerinin takibiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik; her yaş grubunda bulunan koyun ve keçi türü hayvanların bireysel olarak tanımlanmasını, tanımlamada kullanılacak yöntemi, malzeme tipi ve özelliklerini, numaralama sistemine dair teknik özellikleri, tanımlanan hayvanlar ile bunların bulundukları işletmelerin ve hayvan sahiplerinin kayıt altına alınmasını, bilgisayar destekli veri tabanının kurulması ve işletilmesini, tanımlanan hayvanlar ve bunların barındırıldığı işletmelerle ilgili bilgi ve verilerin değişimini, sistem içerisinde söz konusu hayvanların hareketlerinin takip ve kontrolünün sağlanması için nakil belgesi düzenlenmesini, sürü sağlığına ilişkin bilgiler ile destekleme ödemeleriyle ilgili bilgilerin kaydedilmesini, tanımlanan hayvanlar ve işletmelerin kontrol ve denetimleri ile idari yaptırımlara ilişkin hususları kapsar."; "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelik; a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 7 nci, 8 inci ve 36 ncı maddelerine dayanılarak, b) Avrupa Birliği Konseyinin 21/2004/EC sayılı Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Kimliklendirilmesi ve Kayıtları Konusunda Sistem Kurulması Tüzüğüne paralel, c) Avrupa Birliği Komisyonunun 1505/2006/EC sayılı Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Kimliklendirilmesi ve Kayıtlarına İlişkin Yürütülecek Asgari Kontroller Tüzüğüne paralel, hazırlanmıştır."; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen; ... ç) Hayvan sahibi: Hayvanların mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi, h) Koyun ve keçi türü hayvan: Et, süt, yapağı üretimi, damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen her yaştaki koyun ve keçileri, j) Tanımlama araçları: Hayvanların tanımlanmasında kullanılan plastik kulak küpesi, elektronik kulak küpesi, mikroçip, bolus veya bileklik gibi tanımlama araçlarını, ifade eder."; "Hayvan sahibinin sorumluluk ve yükümlülükleri" başlıklı 8. maddesinde, "Hayvan sahibi, işletme veya işletmelerinin tescil ettirilmesini ve tescil edilen işletme veya işletmelerindeki koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmalarını sağlamak, doğum, ölüm, kesim, zorunlu kesimleri ile işletmelerine ve işletmelerinden olacak tüm koyun ve keçi türü hayvan hareketleri ile ilgili kayıtları tutmak ve bunları ilgili il/ilçe müdürlüğüne bildirmek, işletmede ölen veya kesilen hayvanların kulak küpelerini il/ilçe müdürlüğüne teslim etmek, işletmelerinin kontrolünde yetkililerce talep edilmesi halinde son üç yıl içerisinde sorumlu olduğu hayvanlara ilişkin orijin, kimliklendirme, varış yeri, yetiştirdiği, naklettiği, pazarladığı veya kesimi yapılan hayvanlara ilişkin bilgileri sunmak ve incelenmesinde denetçilere yardımcı olmak, düşen kulak küpelerini il/ilçe müdürlüğüne bildirmek ve bu Yönetmeliğin hayvan sahipleriyle ilgili diğer hükümlerinin yerine getirilmesini sağlamak ile sorumlu ve yükümlüdür. (2) Kayıtlar, Genel Müdürlük tarafından belirlenen şekilde, il/ilçe müdürlüğünün talebi halinde ibraz edilmek üzere yazılı veya bilgisayar veri tabanında en az üç yıl muhafaza edilir. (3) Hayvan sahibi bu Yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmemesinden, eksik ya da hatalı yerine getirmesinden, vermiş olduğu beyanları nedeniyle oluşacak tüm olumsuzluk ve hatalardan sorumludur."; "Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması ve Tescil Sistemi" başlıklı 3. Bölümünde yer alan "Sistemin unsurları" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınması sistemi aşağıdaki unsurlardan oluşur: a) Hayvanların tanımlanması için tanımlama araçları, b) İşletmelerde tutulan güncel kayıtlar, c) Nakil belgeleri, ç) Bilgisayar destekli veri tabanı."; "Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması ve müracaat" başlıklı 13. maddesinde, "(1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, doğumdan itibaren en geç altı ay içinde veya ilk altı ayda hayvan işletmeyi terk edecekse işletmeyi terk etmesinden önce, ikinci ve üçüncü fıkralara uygun olarak gerçekleştirilir. Göçerler veya mera hayvancılığı için bu süre il/ilçe müdürlüğüne bildirimde bulunulması hâlinde dokuz aya kadar uzatılabilir. Koyun ve keçi türü hayvanlar bu Yönetmelik şartlarına göre tanımlanmaksızın bulunduğu işletmeden nakledilemez. (2) Bu Yönetmelikle belirlenen süreyi geçtikten sonra koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, Kanunun ilgili hükümlerine göre hayvan sahibine idarî para cezası verildikten sonra gerçekleştirilir. (3) Koyun ve keçi türü hayvanlar, hayvan sahiplerinin bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne veya Bakanlıkça yetki verilen kişi, kurum veya kuruluşa müracaatları üzerine, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde il düzeyindeki il/ilçe müdürlüğünce onaylanmış kulak küpeleri ile tanımlanır. (4) Hayvanların her iki kulağına da uygulanan kulak küpesi de koyun ve keçi türü hayvanın bireysel olarak tanımlanmasını sağlayacak aynı özgün tanımlama kodunu taşır. (5) Kulak yapısı kulak küpesi takmaya uygun olmayan koyun ve keçi türü hayvanların ön sağ ayak bileğine bireysel olarak tanımlanmasını sağlayacak özgün tanımlama kodunu taşıyan bilek künyesi takılır. ..."; "Kulak küpelerinin işletmelere tahsisi ve uygulanması" başlıklı 14. maddesinde, "(1) Üzerinde bireysel tanımlama numaraları bulunan kulak küpeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde il düzeyindeki ilgili il/ilçe müdürlüğü tarafından kendi görev, yetki ve sorumluluk sahasındaki işletmelere tahsis edilir. (2) Üzerinde bireysel tanımlama numaraları bulunan kulak küpeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ilgili il/ilçe müdürlüğü veya yetki verilen hayvan sahibi, serbest veteriner hekim, kurum ya da kuruluşlar tarafından kendi görev, yetki ve sorumluluk sahasındaki işletmelerdeki koyun ve keçi türü hayvanlara uygulanır."; "Kulak küpelerinin sökülmesi veya değiştirilmesi" başlıklı 15. maddesinde, "(1) Kulak küpeleri Genel Müdürlük veya ilgili il/ilçe müdürlüğünün izni olmaksızın hiçbir surette sökülmez veya değiştirilmez. (2) Kulak küpelerinin Genel Müdürlük veya ilgili il/ilçe müdürlüğünün izni olmaksızın sökülmesi ve değiştirilmesi durumunda Kanunun ilgili hükümleri uygulanır."; "Düşen veya kayıp kulak küpeleri" başlıklı 16. maddesinde, "(1) Hayvan sahibi, tanımlanan bir koyun veya keçi türü hayvanın kulak küpelerinden birinin ya da ikisinin de düştüğünü veya üzerlerindeki bilgilerin silindiğini tespit ederse otuz gün içinde; göçerler veya mera hayvancılığı için il/ilçe müdürlüğüne bildirimde bulunulması hâlinde doksan gün içinde ilgili il/ilçe müdürlüğüne veya Bakanlıkça yetki verilmiş kurum veya kuruluşlara müracaat eder. Kaybolan ya da silinen kulak küpesinin yerine il/ilçe müdürlüğünün onayından sonra aynı bireysel numarayı içeren yenisi takılır. ... (3) Bakanlık tarafından alımı ve dağıtımı yapılan kulak küpelerinin düşmesi, kaybolması ya da değiştirilmesiyle ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenir. ..."; "Kulak küpesi numarasının belgelerde belirtilmesi" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Tanımlanan koyun ve keçi türü hayvanların kulak küpeleri üzerinde bulunan bireysel numaralar; koyun ve keçi türü hayvanlarla ilgili olarak hazırlanan hayvan sigortaları, hayvan sağlığı ve hayvancılıkla ilgili olarak laboratuvar için numune alınması ve gönderilmesi ile ilgili belgeler, laboratuvar analizleriyle ilgili belgeler ve analiz raporları, yurtiçi hayvan nakilleri için düzenlenenler dâhil hayvancılıkla ilgili her türlü veteriner sağlık sertifikaları, hayvanların sevklerinde düzenlenen nakil belgeleri, hayvan alış ve satışları ile ilgili proforma faturalar, her türlü hayvan sertifikaları, hayvanlardan elde edilen hayvansal ürünlerle ilgili her türlü belgeler ile koyun ve keçi türü hayvanlar ve hayvancılıkla ilgili olarak tanzim edilen diğer belgelerde belirtilir."; "Tanımlama Araçlarına İlişkin Hususlar" başlıklı 7. Bölümünde yer alan "Tanımlama araçları" başlıklı 42. maddesinde, "Bireysel olarak tanımlanacak koyun ve keçi türü hayvanlar, Bakanlık tarafından belirlenen özelliklere sahip tanımlama araçlarıyla tanımlanır."; "Plastik kulak küpelerinde bulunması gereken özellikler" başlıklı 43. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik hükümleri gereği koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin üzerinde lazer tekniği ile silinmez şekilde baskılı asgari aşağıda belirtilen bilgi ve hususlar bulunur. a) Plastik kulak küpeleri, Bakanlık logosunu ihtiva eder. b) Koyun ve keçi türü hayvanların plastik kulak küpeleri üzerindeki bireysel hayvan tanımlama numarası en fazla on üç karakterden oluşur. Bu karakterler; 1) İlk iki hane ülke kodu, 2) Ülke kodundan sonraki iki hane hayvanın doğduğu işletmenin yerleşik olduğu ilin trafik kodu, 3) İl trafik kodunu takip eden en fazla dokuz hane, hayvanın bireysel tanımlama numarasını oluşturur. ... (2) Plastik kulak küpelerinin dişi yaprağı birinci fıkrada belirtilen bilgi ve hususları, erkek yaprağı ise sadece hayvanın bireysel tanımlama numarasını ihtiva eder."; "Ülke kodu" başlıklı 44. maddesinde, "Plastik kulak küpelerinde ülke kodu TR şeklinde gösterilir."; "Plastik kulak küpelerinin teknik özellikleri ve taşıması gereken şartlar" başlıklı 45. maddesinde, "(1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin teknik özellikleri ve taşıması gereken şartlar aşağıda belirtilmiştir: a) Sağlam, büküldüğü zaman kırılmayacak, esnek, yüksek kaliteli plastik materyalden imal edilmiş ve Bakanlık tarafından belirlenen sarı renkte olmalıdır. b) Hayvanın hayatı süresince dış etkilere ve farklı iklim şartlarına fiziksel olarak dayanıklı ve okunması kolay olmalıdır. c) Yeniden kullanılabilir olmayan, dişi yaprakla erkek yaprağın birbirinden ayrılmasını engelleyecek yapıda ve kulağa takılı kalacak tarzda dizayn edilmiş olmalıdır. ç) Kulak dokusuna ve hayvan sağlığına zarar vermeyecek hammaddelerden üretilmiş olmalıdır. d) 43 üncü maddede belirtilen silinmez ve değiştirilemez bilgileri taşımalıdır. "Plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli" başlıklı 46. maddesinde, "(1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli aşağıda belirtilmiştir. a) Her bir plastik kulak küpesi, bir erkek ve bir dişi parça olmak üzere iki parçadan oluşur. b) Her bir plastik kulak küpesi, lazer tekniği ile silinmez şekilde baskılı olarak 43 üncü maddede belirtilen bilgi ve hususları ihtiva eder. c) Plastik kulak küpesinin dişi yaprağının eni en az 30 mm, boyu en az 40 mm, erkek yaprağının eni ise en az 30 mm, boyu en az 33 mm olacaktır. Plastik kulak küpesi üzerinde yer alan karakterler ile bu karakterlerin boyu erkek ve dişi yaprağın her ikisinde de aynı olacaktır. ç) Plastik kulak küpesi üzerindeki il trafik kodundan sonraki bireysel numara, küpenin alt kısmında en az 12 mm yüksekliğinde, diğer kısımlar ise en az 7 mm yüksekliğinde olacaktır. "Diğer tanımlama araçları" başlıklı 47. maddesinde, "Bakanlık, koyun ve keçi türü hayvanların bir kulağına uygulanan plastik kulak küpesinin bu Yönetmelikte belirtilen hükümleri karşılaması şartıyla, tanımlama için ilave olarak elektronik özellikte başka yapıda tanımlama araçları seçebilir. Bu ilave tanımlama araçlarının yapısı ve modeli Bakanlıkça belirlenir." düzenlemelerine yer verilmiştir. Dava Konusu Yönetmelik Düzenlemelerinin İncelenmesi: Dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle Anayasa'nın 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak ve yönetmelik, yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapabilmektedirler. Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin, ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Yukarıda yer verilen Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınması" başlıklı 7. maddesinde, hayvanların tanımlanmasında kullanılan kulak küpesi, mikroçip ve benzeri tanımlama araçlarının bedelleri ile Bakanlıkça belirlenen uygulama ücretinin, hayvan sahipleri veya bakıcıları tarafından uygulayıcılara ödeneceği kuralı yer almış, ayrıca bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esasların yönetmelikle belirlenmesi hususunda davalı Bakanlığa açıkça yetki verilmiştir. Uyuşmazlıkta davacı tarafından, koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin özellikle keçiler açısından kullanıma uygun olmadığı, küpelerin büyük ve yassı yapıları nedeniyle dallara ve çalılara takıldığı, hayvanların kulaklarının yırtılmasına neden olduğu, yırtılan kulağın enfeksiyon kapıp hayvanın ölümüne varan komplikasyonlara neden olabildiği, hayvanların kayıt altına alınmasına karşı çıkılmadığı, ancak hayvan sağlığına zarar vermeyecek tanımlama araçları kullanılması gerektiği ileri sürülmektedir. Hayvan hareketleri ve hastalıklarının etkin kontrolü, işletmelerde bulunan koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, kayıt altına alınması ve hayvan hareketlerinin takibi amacıyla yürürlüğe konulan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'nin dava konusu 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde, koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin yapısı, modeli ve boyutları belirtilmiş, plastik kulak küpelerinin, bir erkek ve bir dişi parça olmak üzere iki parçadan oluşacağı ve plastik kulak küpelerinin dişi yaprağının eninin en az 30 mm, boyunun en az 40 mm, erkek yaprağının eninin ise en az 30 mm, boyunun en az 33 mm olacağı, plastik kulak küpeleri üzerinde yer alan karakterler ile bu karakterlerin boyunun erkek ve dişi yaprağın her ikisinde de aynı olacağı düzenlenmiştir. Ayrıca Yönetmeliğin 4. maddesinde, hayvanların tanımlanmasında plastik kulak küpesi, elektronik kulak küpesi, mikroçip, bolus veya bileklik gibi tanımlama araçlarının kullanılabileceği belirtildikten sonra, 13. maddesinde de, koyun ve keçi türü hayvanların kural olarak "kulak küpeleri" ile tanımlanacağı, ancak kulak yapısı, kulak küpesi takmaya uygun olmayan koyun ve keçi türü hayvanların ön sağ ayak bileğine "bilek künyesi" takılacağı belirtilmek suretiyle tanımlama aracının tespitinde hayvanın sağlının ve fizyolojik özelliklerinin esas alınması ilkesel olarak kabul edilmiştir. Yine aynı Yönetmeliğin 45. maddesinde, plastik kulak küpelerinin sağlam, büküldüğü zaman kırılmayacak, esnek, yüksek kaliteli plastik materyalden imal edilmiş, hayvanın hayatı süresince dış etkilere ve farklı iklim şartlarına fiziksel olarak dayanıklı ve okunması kolay, yeniden kullanılabilir olmayan, dişi yaprakla erkek yaprağın birbirinden ayrılmasını engelleyecek yapıda ve kulağa takılı kalacak tarzda dizayn edilmiş, kulak dokusuna ve hayvan sağlığına zarar vermeyecek hammaddelerden üretilmiş olması gerektiği belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden; Kanunun verdiği yetkiye istinaden hayvan hareketlerinin ve hayvan hastalıklarının daha etkin kontrolünü sağlamak, ülke veya bölgesel eradikasyon programlarının etkin yürütülmesini desteklemek, ilgili birimlerce gerekli sağlık, ıslah, istatistik ve destekleme ödemeleri kayıtlarının daha düzenli tutulmasını ve değerlendirilmesini sağlamak amacıyla hayvancılık işletmelerinin belirlenmesi, tescili ile bu işletmelerde bulunan koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, kayıt altına alınması ve hayvan hareketlerinin takibiyle ilgili usul ve esasları düzenlemek için yürürlüğe konulan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'nde, koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin özelliklerinin, hayvan sağlığı ve TS 7808 standardı göz önüne alınarak belirlendiği, günümüzde dünyadaki yaygın uygulamanın da bu yönde olduğu, düzenlemelerin Avrupa Birliği mevzuatına paralel kurallar getirdiği, ayrıca kulaklarının fizyolojik özellikleri plastik kulak küpelerini takmaya uygun olmayan hayvanlar yönünden alternatif bir tanımlama aracı olan bilek künyesi takılmasına olanak tanındığı anlaşılmakta olup, davaya konu düzenlemelerde, üst normlara, kamu yararına ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Öte yandan, davacı tarafından sahibi olduğu hayvanların kulak küpesi uygulaması nedeniyle zarar gördüğü iddia edildiğinden, Yönetmeliğin 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davacının hayvanlarının kulak küpesi yerine bilek künyesi ile tanımlanmaları için idareye başvuru yapabileceği, talebinin idare tarafından reddi halinde ise söz konusu işlemin iptali istemiyle dava açabileceği de açıktır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/10/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. </body></html>