Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/3786 E. , 2025/2677 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2021/3786 Karar No : 2025/2677 DAVACI : ... DAVALI : ...Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : 39. Mekanize Piyade Tugayı, 2. Hudut Alay Komutanlığı'nda görev yapan davacı tarafından, araç park yerine şahsına ait ... plakalı motosikletinin girişine Kara Kuvvetleri Komutanlığının ...tarih ve ... sayılı düzenleyici işlemi gerekçe gösterilerek müsade edilmemesi nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, sadece kullanıcı dikkatsizliği gerekçe gösterilerek motosiklet kullanımının yasaklanması usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği, kışla içerisinde kullanılmamakla birlikte kışlalara ulaşım esnasında motosiklet vasıtasıyla kışlaya gelen ve nizamiyelerden geçişişine müsaade edilmeyen personel aracını kışla dışarısına birakmak durumunda kalıp kendisine tahsis edilmiş olan park alanı kullanımının engellendiği, bu suretle kışla dışarısına park edilen aracın güvenliği hususu çözümsüz kaldığı ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının şahsi motosikletiyle nizamiyelerden girişine ve kışla içerisinde kullanılmasına Genel Kurmay Personel Başkanlığının ...sayılı emri ile TSK personelinin yaşadığı kazalarda artış görüldüğü, 2018-2019 yılları arasında meydana gelen 58 motosiklet kazasında 39 personelin yaralandığı, 12 personelin vefat etmiş olduğu görüldüğünden müsaade edilmediği, idarelerince tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : 39'uncu Mekanize Piyade Tugayı, 2'nci Hudut Alay Komutanlığı'nda Piyade Kıdemli Başçavuş olarak görev yapan davacı tarafından, personelin şahsi motosikletlerinin nizamiyelerden girişlerine ve kışla içerisinde kullanılmasına kesinlikle müsaade edilmemesine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir. Türkiye Cumhuriyet Anayasası'nın 6. maddesinin son fıkrasının 2. cümlesinde; "Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz." hükmüne, Temel Haklar ve Ödevlerin düzenlendiği İkinci Kısmının Birinci bölümünde yer alan 13. maddesinde; "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz." kuralına, 15. maddesinde; "Savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir." hükmüne, kişinin hakları ve ödevleri ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı İkinci bölümünde bulunan; Yerleşme ve Seyehat Özgürlüğü Başlığı Taşıyan 23.ncü maddesinde; Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir. Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak; Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek; Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir. düzenlemesine yer verilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1'inci maddesinde; karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda önlemleri belirlemek bu kanunun amacı olarak belirtilmiştir. 66'ncı maddesinde, Bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerine aşağıdaki kurallar uygulanır. a)(Değişik:24/12/2020-7261/26 md.) Ayrı bisiklet yolu veya bisiklet şeridi varsa, bisiklet ve elektrikli skuterlerin taşıt yolunda, Bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosikletlerin yayaların kullanmasına ayrılmış yerlerde, Bunlardan ikiden fazlasının taşıt yolunun bir şeridinde yan yana, sürülmesi yasaktır. b)Bisiklet sürenlerin en az bir elleri, elektrikli skuter ve motorlu bisiklet sürenlerin manevra için işaret verme hali dışında iki elleri ve motosiklet sürenlerin devamlı iki eller ile taşıtlarını sürmeleri ve yönetmelikte belirtilen güvenlik şartlarına uymaları zorunludur. c)Bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosiklet sürücülerinin, sürücü arkasında yeterli bir oturma yeri olmadıkça başka kişileri bindirmeleri ve yönetmelikte belirtilen sınırdan fazla yük taşımaları yasaktır. d)(Ek:24/12/2020-7261/26 md.) Elektrikli skuter ile sırtta taşınabilen kişisel eşya harici yük ve yolcu taşınması yasaktır. e)(Ek:24/12/2020-7261/26 md.) Elektrikli skuter otoyol, şehirler arası karayolları ve azami hız sınırı 50 km/s üzerinde olan karayollarında kullanılamaz. Sürücü arkasında ayrı oturma yeri olan bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosikletlerle bir kişiden fazlası taşınamaz. (Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler 3.600,00 TL para cezası ile cezalandırılırlar kuralı ile motosiklet sürücülerinin uyması gereken kuralların ve yasakların düzenlendiği görülmektedir. Genel Kurmay Başkanlığınca TSK Personeli tarafından motosiklet kullanımının artması ile birlikte yaşanan kazalarda da artış görüldüğü, 2018-2019 yıllarında meydana gelen 58 motosiklet kazasında 39 personelin yaralandığı, 12 personelin ise vefat ettiğinin tespit edildiği belirtilerek, motosiklet kazalarının önlenmesi kapsamında şahsi motosikletlerin nizamiyelerden girişlerine ve kışla içinde kullanılmasına kesinlikte müsaade edilmemesine ilişkin olarak Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiştir. Bakılan davada, motosiklet kullanan TSK personelinin motosikletlerinin nizamiye girişi ve kışla içinde kullanımının yasaklanarak motosiklet kazalarının önlenmesinin amaçlandığı davalı idare tarafından ileri sürülerek işlem tesis edilmiş ise de, motosiklet kullanımının nizamiye girişine kapatılmak suretiyle engellenmesinin Anayasa ile güvence altına alınmış olan kişi hakkı arasında sayılan seyahat özgürlüğüne temel hak ve hürriyetlere ilişkin olduğu bu alandaki sınırlamanın ancak kanunla yapılabileceği dikkate alındığında kanuni düzenlemeye dayalı olmaksızın idari düzenleyici işlemle getirilen bu kısıtlamanın Anayasa ve demokratik toplum düzeni gereklerine ve hukuk devleti ilkesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT: TSK İç Hizmet Yönetmeliğinin 177. maddesi; "Kumandan, birliklerin toplanma yerlerini ve bunların hudutlarını ayırır ve birliklere bildirir. Kışla, konak ve ordugahlarda bulunması iktiza eden tertip ve tesislerin kanun ve nizamlara uygun bulunmasını temin ve takip eder. Emniyet, intizam ve disiplin bakımından icap eden tedbirleri alır. Kışla, konak ve ordugahlar civarında asayiş ve sükuneti bozacak vakalar zuhurunda karşılayıcı tedbirler almakla beraber bunları garnizon kumandanlığına ve mahalli hükümete derhal bildirir." hükmüne, MSB Emniyet ve Kaza Önleme Yönergesinde; "Birlik, karargâh ve kurumlarda görevli personele ait özel araçların kışla içerisinde kontrolsüz olarak dolaşmasına ve gelişigüzel yerlere park etmelerine izin verilmez. Bu araçlar için imkânlar ölçüsünde özel park yerleri tahsis edilir ve birlik komutanlıkları veya Kh./kurum amirliklerince bu araçlar için personel giriş kartları ile aynı esaslar dahilinde özel araç giriş kartı tanzim edilir. Ailenin diğer bireyleri tarafından da kullanılan özel araçlar için tanzim edilen araç giriş kartlarında aracı kullanması öngörülen aile bireylerinin fotoğraf ve kimlik bilgilerine de yer verilir. Patlayıcı madde, silah veya silah olarak kullanılabilecek cisimlerin kışlaya sokulmasına mani olmak maksadıyla; tüm sivil araçlar titizlikle kontrol edilmeden ve araç giriş kartı verilmeden içeriye alınmaz." hükmüne ve ayrıca K.K. Emniyet ve Kaza Önleme Genelgesinin 26. maddesinde "Askeri personelin ve ailelerinin elim kazalar sonucu zarar görmelerini önlemek ve kaza sonucunda meydana gelen maddi ve manevi kayıpları en az düzeye indirebilmek amacıyla araç emniyeti hususunda dikkatli olunması gerekmektedir." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava, 39. Mekanize Piyade Tugayı, 2. Hudut Alay Komutanlığı'nda görev yapan davacı tarafından, araç park yerine şahsına ait ... plakalı motosikletinin girişine müsaade edilmemesine dayanak gösterilen Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Dava konusu düzenleme ile personelin şahsi motosikletiyle kışla nizamiyelerinden girişine ve yine şahsi motosikletin kışla içerisinde kullanılmasına kısıtlama getirilmiştir. Düzenlemenin amacının personelin can ve mal güvenliğinin sağlanması, emniyet ve güvenlik açısından olası sakıncaların en aza indirilmesi, kışla içerisindeki araç ve yaya güvenliğinin sağlanmasını teminen motosiklet kullanımının kısıtlanması yönünde yapılan düzenlemede hukuka, kamu yararına ve anayasayla güvence altına alınmış temel hak ve hürriyetlere aykırı bir yönü bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. </body></html>