Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/7175 E. , 2025/5807 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/7175 Karar No : 2025/5807 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... 2- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Gitar Yüksek Lisans Programı öğrencisi olan davacının; 1.Tez savunmasının reddedildiğinden bahisle Enstitü ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... Karar sayılı ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yönetim Kurulu işleminin, 2. Bu işlemin dayanağı olan ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 28. maddesinin 4. fıkrası ile 5. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi/sanat çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." ibaresinin, 3. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 9.maddesinin 7. fıkrası ile 8. fıkrasının son cümlesinde yer alan “Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." ibaresinin, iptaline karar verilmesi ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) bendinin son cümlesinde yer alan "lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." ibaresinin Anayasa'nın 2., 7., 42. ve 130 maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : ... Üniversitesi ... Devlet Konservatuarı Gitar Bölümü’nde 3.81 ortalama ile mezun olarak aynı üniversite Gitar yüksek lisans programına 30/09/2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, 4. yarı yıl (2. yıl) sonunda 25/06/2021 tarihinde girdiği tez savunma sınavından düzeltme aldığı, 20/09/2021 tarihinde girdiği ikinci tez savunma sınavında ise tezinin reddedildiği ve ilişiğinin kesildiği, Anayasa’nın 130. maddesinde yükseköğretim düzeylerinin ve sürelerinin kanunla düzenleneceğinin belirtildiği, 2547 sayılı Kanun ile lisansüstü eğitimin usul ve esaslarının Yönetmelik ile düzenleneceğinin hüküm altına alındığı, bu Kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu, Yönetmelik ile yapılan düzenlemenin kanunilik ilkesine aykırı olduğu, temel ilkenin ölçü ve sınırların kanunla belirlenip uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların yönetmelik ile düzenlenmesi şeklinde olması gerektiği, 2547 sayılı Kanun’da ön lisans ve lisans öğrenimi için azami süreler belirlenmişken, yüksek lisans programlarının normal ve azami sürelerine ve hangi hallerde öğrencilerin ilişiğinin kesileceğine ilişkin bir kural saptaması yapılmadığı, genel bir çerçeve çizilmediği, sınırlar belirlenmeden düzenleme yetkisinin tamamen Yükseköğretim Kurulu’na bırakıldığı, bu durumun Anayasa’ya aykırı olduğu, idarenin düzenleme yetkisinin sınırının aşıldığı, Kanun’un ilgili hükmü düzenleyen 44/c maddesinde ilişik kesmeye ilişkin bir kurala yer verilmediği, Yönetmelik ile bu düzenlemenin yapılamayacağı iddia edilmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : ... KURULU BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : Anayasa’nın 131. maddesinde, üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmanın kurumlarının görevleri arasında sayıldığı, 6569 sayılı torba Kanun’un 28. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğine ilişkin hükmün eklendiği, anılan yetki uyarınca dava konusu Yönetmeliğin hazırlandığı, idarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisinin Anayasa’nın 124. maddesine dayanan Anayasal bir yetki olduğu, dava konusu Yönetmeliğin çerçeve Yönetmelik olduğu, asgari ve genel kuralların belirlendiği, detayların Üniversite senatolarınca çıkarılacak Yönetmelik ile düzenleneceğinin belirtildiği, usul ve esasların her üniversiteye göre farklılık arz ettiği, tek bir yönetmelik ile düzenlenme imkanı bulunmadığı, tek bir uygulamaya sebep olacak şekilde Kanunla düzenlenmesinin mümkün olmadığı, yasa koyucunun iradesinin lisansüstü eğitime ilişkin usul ve esasların çıkarılacak Yönetmelik ile düzenlenmesi şeklinde olduğu, Yönetmelikte düzenlenen ilişik kesme kuralının, disiplin suçu kapsamında verilen bir disiplin cezası niteliğinde olmadığı, ilgililerin başarısızlığına bağlanan bir sonuç olduğu, dolayısıyla kanunla düzenlenmesine ihtiyaç bulunmadığı, Danıştay Sekizinci Dairesi’nin 20/02/2019 tarih ve E:2016/9197, K:2019/1172 sayılı kararında, “Anayasa Mahkemesi'nin 2012/1334 Başvuru no'lu ve 17/09/2013 tarihli kararında eğitim hakkının kamu ve özel eğitim kurumlarını kapsadığı gibi eğitimin; ilk, orta ve yüksek öğrenim seviyelerini de kapsadığı, Anayasa'da yer alan eğitim ve öğrenim hakkının, kamu otoritelerine bireyin eğitim ve öğrenim almasını engellememe negatif ödevini yüklemekle birlikte Anayasa'da öngörülen ilköğretim dışında devletin tüm bireylere eğitim ve öğrenim sağlaması şeklinde pozitif bir ödev yüklemediği, devletin özellikle lisansüstü eğitim almak isteyen herkese bunu sağlama şeklinde pozitif bir ödevi bulunmadığı”nın belirtildiği, 6111 sayılı Kanun ile yükseköğretim kurumlarından ilişik kesmenin kaldırıldığı ancak, üniversitelerde yığılmanın oluşması ve yeni başvuracak adaylar için kontenjan kısıtlamasına neden olması üzerine 6569 sayılı Kanun ile ilişik kesmenin yeniden düzenlendiği düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. ... ÜNİVERSİTESİNİN SAVUNMASI : Davacının girdiği 25/06/2021 tarihli tez savunma sınavında sanat çalışması raporunu sunduğu, gitar performansını gerçekleştirmediği, sunulan çalışmada önemli eksiklikler saptanması nedeniyle eksiklikleri gidermesi ve gitar performansını gerçekleştirmesi için kendisine 3 ay ek süre verildiği, 20/09/2021 tarihinde yapılan ikinci tez sınavında sanat çalışmasındaki eksiklikleri giderdiğinin görüldüğü, ancak gitar performansının mezuniyet için yeterli olmadığı gerekçesiyle başarısız bulunduğu, işlemin hukuka ve mevzuata uygun tesis edildiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Yönetmelik maddeleri yönünden davanın reddi, bireysel işlem yönünden dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Gitar Yüksek Lisans Programı öğrencisi olan davacı tarafından; tez savunmasının reddedildiğinden bahisle Enstitü ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... Karar sayılı ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yönetim Kurulu işleminin, bu işlemin dayanağı olan ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 28. maddesinin 4. fıkrası ile 5. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi/sanat çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." ibaresinin, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 9.maddesinin 7. fıkrası ile 8. fıkrasının son cümlesinde yer alan “Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." ibaresinin iptaline karar verilmesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) bendinin son cümlesinde yer alan "lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." ibaresinin Anayasa'nın 2., 7., 42. ve 130 maddelerine aykırı olduğu iddialarıyla açılmıştır. Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiaları yerinde görülmeyerek,işin esası incelendi. T.C. Anayasası'nın Genel Esasları Belirleyen 1. kısmın 7. maddesinde; yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ve devredilmeyeceği, 8. maddesinde, yürütme yetkisinin Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı amir hükmüne yer verildikten sonra, Cumhuriyetin Temel Organlarını belirten 3. Kısmın yürütmeye ilişkin 2. Bölümün 123. maddesinde; idare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir, düzenlemesi yer almıştır. Öte yandan Anayasa'nın "Yönetmelikler" başlığını taşıyan 124/1. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler, hükmüne yer verilmiştir. Anılan madde hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, hak, yükümlülük ve idari işleyişin kanunla düzenleneceği, bu düzenlemeler parelelinde idari işleyişe açıklık getirmek ve idari işleyişte bütünlüğü sağlamak amacıyla kanunla yetkilendirilmiş makam ve kuruluşların yönetmelik hazırlayabilecekleri anlaşılmaktadır. Normlar hiyerarşisinde anayasal ve yasal düzenlemelerden sonra gelen idari düzenlemeler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve kanun hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu kanun hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir. Anılan sistemde bir üst norm bir alt norma oranla daha genel ve soyut ifadeler taşımakta, bir alt norm ise daha özel ve somut ifadelerle bir üst normun ne amaçlamak istediğini somut olarak ortaya koymaktadır. Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı da İdare Hukukunun en temel ilkelerindendir. Dolayısıyla; sınırlı, tamamlayıcı ve bağımlı bir düzenleme yetkisine sahip olan idarenin, Anayasa'da öngörülen ayrık durumlar dışında, yasalarla düzenlenmemiş bir alanda, düzenleme yapmak suretiyle kural koyması mümkün değildir. Tüm bu açıklamalardan sonra dava konusu edilen Yönetmeliklerin iptali istenilen maddelerinin incelenmesine gelince; 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Yükseköğretim kurumlarında yürütülen yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim ve öğretimi düzenlemek amacıyla,4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44. maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak; ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ise ... Üniversitesinde yürütülen lisanüstü eğitim,öğretim ve sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemek amacıyla 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14. ve 44. maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Dava konusu Yönetmelik maddeleri ile belli bir dönem veya sürenin sonunda lisansüstü eğitim ve öğretiminin belli bir aşamasını süresinde bitiremeyen, tamamlayamayan yada başarısız sayılanların yükseköğretim kurumlarıyla ilişiğinin kesileceği düzenlenmiştir. Her ne kadar, 2547 sayılı Kanunda belli bir dönem veya sürenin sonunda lisansüstü eğitim ve öğretiminin belli bir aşamasını süresinde bitiremeyen, tamamlayamayan yada başarısız sayılanların yükseköğretim kurumlarıyla ilişiğinin kesileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş ise de, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğine dair Kanun'un 44. maddesinin (c) bendi kapsamında, Yükseköğretim Kurulu'na bu şekilde düzenleme yapmak konusunda yetki verildiği, iptali istenen maddelerde yükseköğretim kurumlarından ilişiğin kesilmesinin belli objektif şartlara bağlandığı, anılan düzenlemelerin kamu yararı kapsamında yapıldığı anlaşılmakta olup, hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir. Davaya konu birel işleme gelince; üst hukuk normuna ve kamu yararına uygun olarak düzenlenmiş Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayan dava konusu birel işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddinin gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Dava, ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Gitar Yüksek Lisans Programı öğrencisi olan davacının; tez savunmasının reddedildiğinden bahisle Enstitü ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... Karar sayılı ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yönetim Kurulu işleminin, bu işlemin dayanağı olan ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 28. maddesinin 4. fıkrası ile 5. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi/sanat çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." ibaresinin, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 9.maddesinin 7. fıkrası ile 8. fıkrasının son cümlesinde yer alan “Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." ibaresinin iptaline karar verilmesi ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) bendinin son cümlesinde yer alan "lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." ibaresinin Anayasa'nın 2., 7., 42. ve 130 maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması istemiyle açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın usule ilişkin itirazları yerinde görülemeyerek işin esasına geçildi. ESAS YÖNÜNDEN: Anayasa'ya Aykırılık İddiasının İncelenmesi: Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir. İlgili Mevzuat: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği kurala bağlanmıştır. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (t) bendinden; lisans üstü eğitimin yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsadığı, yüksek iisansın bir lisans öğretimine dayalı, eğitim - öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretim olduğu, doktoranın ise lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretim olduğu, "Senato" başlıklı 14. maddesinde, rektörün onayından sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamanın üniversite senatolarının görevi olduğu anlaşılmaktadır. Aynı Kanun'un 44. maddesinin (c) bendinde ise "(Değişik: 19/11/2014-6569/28 md.) Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, Yükseköğretim kurumlarında yürütülen yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarından oluşan lisansüstü eğitim ve öğretimi düzenlemek amacıyla, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44. maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır. Yönetmeliğin "Yüksek lisans tezinin sonuçlanması" başlıklı 9. maddesinde, "(7) Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (8) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." kuralı bulunmaktadır. 26/11/2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Yönetmeliğin "Tez/sanat çalışması savunma sınavı" başlıklı 28. maddesinde, "(4) Savunma sınavı sonucunda tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. (5) Tezi/sanat çalışması hakkında jüri tarafından düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gerekli düzenlemeleri yaparak tezini/sanat çalışmasını aynı sınav jürisi önünde, birinci ve ikinci fıkrada belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden sunar ve savunur. Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi/sanat çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." kuralı bulunmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME :Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 7. fıkrası ile 8. fıkrasının son cümlesinde yer alan “Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." ibaresi ile ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 28. maddesinin 4. fıkrası ile 5. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi/sanat çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." ibaresinin incelenmesi; Anayasa'nın 124. maddesinde, kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, Yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, idarenin özerk ve türev düzenleme yetkisinin anayasal dayanağını oluşturmaktadır. Anayasa'da düzenleyici işlem olarak sadece yönetmelikler belirtilmiş ise de idarenin düzenleme yetkisi bununla sınırlı olmayıp, idareler, değişik adlar altında da (genelge, tamim, sirküler vb.) düzenleyici işlemler yapmaktadırlar. Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir. Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler ise; bir yönetmeliğin, kanunun veya Bakanlar Kurulu Kararının (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin) uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde, kanunlarda veya Bakanlar Kurulu Kararlarında (Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde) gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemlerdir. Yükseköğretim Kanunu’nun "diploma, ders kredilerin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar" başlıklı 44. maddesinin (c) fıkrası ile, lisansüstü eğitimin usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceğine dair düzenleme yapıldığı görülmektedir. Davalı Yükseköğretim Kurulu tarafından 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanan dava konusu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Yüksek lisans tezinin sonuçlanması" başlıklı 9. maddesinde, tezli yüksek lisans programında eğitim alan bir öğrencinin, elde ettiği sonuçları senato tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazacağı ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunacağı, jüri üyelerinin, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alacağı, tez sınavının, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşacağı, tez sınavının tamamlanmasından sonra jürinin tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararı vereceği, tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin kesileceği, tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrencinin en geç üç ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunacağı, bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin kesileceği belirtilmiştir. Aynı şekilde 2547 sayılı Kanun'un 44. maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanan dava konusu ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tez/sanat çalışması savunma sınavı" başlıklı 28. maddesi ile de yukarıda açıklanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Yüksek lisans tezinin sonuçlanması" başlıklı 9. maddesi ile benzer hükümlerin düzenlendiği, 5. fıkrasında düzeltme kararından sonra yapılan tez savunması sonunda da başarısız bulunarak tezi/sanat çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiğinin kesileceğinin belirtildiği görülmektedir. Bu kapsamda, ilgili Kanun maddesinin uygulanmasını göstermek amacıyla davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca çıkarılan ve dava konusu edilen Yönetmelik ile ... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından çıkarılan Yönetmeliğin ilgili maddesi ile bir hakkın kapsamının daraltılmadığı sadece Kanun'un verdiği yetki çerçevesinde Lisansüstü Eğitimin işleyişine dair usul ve esaslar ile buna ilişkin sürelerin düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; dava konusu Yönetmeliklerin iptali istenen maddeleri ile üst normlara aykırı yeni bir hukuki durum yaratılmayıp, lisansüstü eğitimin işleyişine esas kurallar ile buna ilişkin süreleri açıklayıcı nitelikteki düzenlemelere yer verildiği, iptali istenen maddelerde yükseköğretim kurumlarından ilişiğin kesilmesinin belli objektif şartlara bağlandığı anlaşıldığından, dava konusu Yönetmeliklerin iptali istenen maddelerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bireysel işlemin incelenmesi: Dosyanın incelenmesinden, davacının ... Üniversitesi ... Devlet Konservatuarı Gitar Bölümü tezli yüksek lisans programına 30/09/2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, 4. yarı yıl (2. yıl) sonunda 25/06/2021 tarihinde girdiği birinci tez savunma sınavında sanat çalışması raporunu sunduğu, gitar performansını gerçekleştirmediği, sunulan çalışmada önemli eksiklikler saptanması nedeniyle eksiklikleri gidermesi ve gitar performansını gerçekleştirmesi için kendisine 3 ay ek süre verildiği, 20/09/2021 tarihinde yapılan ikinci tez sınavında sanat çalışmasındaki eksiklikleri giderdiğinin görüldüğü, ancak gitar performansının mezuniyet için yeterli olmadığı gerekçesiyle ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır. ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde sanat çalışmasının, anasanat dallarında uygulanan yüksek lisans ve sanatta yeterlik programlarında, öğrencilerin tez yerine gerçekleştirebilecekleri sergi, proje, tasarım, uygulama, gösterim, müzik kompozisyonu, müzik/sahne sanatları performansı, reji, koreografi/koreoloji, oyun yazarlığı, dramaturgi ve benzeri bir sanat etkinliği ile bu etkinlik kapsamında hazırlayacakları yazılı raporu; tezin ise yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlilik tezini ifade ettiği belirtilmiştir. Aynı Yönetmeliğin "Tezli yüksek lisans programı" başlıklı 23. maddesinde, bir bilim veya sanat alanında yüksek lisans öğrenimi yapan öğrencinin, ders, seminer ve uygulama çalışmalarına ek olarak bir tez ya da tez yerine geçebilecek sanat çalışması hazırlayacağı; "Tez/sanat çalışması savunma sınavı" başlıklı 28. maddesinde, tez/sanat çalışmasının savunma sınavı tezin/sanat çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşacağı belirtilmiştir. ... Üniversitesi Gitar Bölümü yüksek lisans programı tanıtımında; zorunlu statüdeki dersleri ve seçtiği diğer dersleri başaran ve hazırladığı sanat çalışması, savunma sınavı jürisi tarafından başarılı bulunan öğrencilerin, Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla Program'dan mezun olma hakkını kazanacağı, sanat çalışmasının, izleyicilere açık resital ve Sanat Çalışması Raporu'ndan oluşacağı belirtilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, sanat alanında yapılan yüksek lisans programı kapsamında hazırlanan sanat çalışmasının, performans etkinliği ve yazılı raporu kapsadığı, buna göre birinci savunma sınavında sunulan sanat çalışması kapsamında davacının yazılı raporunun ve sanat çalışmasının birlikte incelenmesi gerektiği, ancak yazılı rapor incelenerek gitar performansının değerlendirilmediği, gitar performansı ile ilgili eksik veya düzeltilmesi gereken kısımların birinci savunma sınavında davacıya bildirilmediği, ikinci savunma sınavında ilk defa değerlendirilen performans etkinliğinin başarısız bulunması üzerine davacı hakkında yeniden düzeltme kararı verilemeyeceği gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesine karar verildiği görülmektedir. Bu durumda, mevzuat uyarınca birinci savunma sınavında sunulan sanat çalışması kapsamında çalışma raporu ve performansın birlikte sunulması gerekirken, mevzuata aykırı olarak performans değerlendirmesinin düzeltme kararı sonrası yapılan ikinci savunma sınavında değerlendirilmesi ve başarısız bulunarak ilişiğin kesilmesine ilişkin işlemde Kanun'a ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 7. fıkrası ile 8. fıkrasının son cümlesinde yer alan “Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir." ibaresi ile ... Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 28. maddesinin 4. fıkrası ile 5. fıkrasının son cümlesinde yer alan "Bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi/sanat çalışması kabul edilmeyen öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir." ibaresi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... karar sayılı işleminin İPTALİNE, 3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin haklılık oranına göre... TL tutarın davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan... TL tutarın davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 6. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 17/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>