Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2021/3683 E. , 2025/1066 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2021/3683 Karar No : 2025/1066 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Genel Müdürlüğü / ... VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ..., Av. ... DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce 09/02/2021 tarihinde yayımlanan "Yabancı Ülkeler Tarafından Tanzim Edilmiş Pilot Lisans ve Yetkilerinin Çevrilmesi Talimatı (SHT-1LC)"nın 14. maddesinin iptali istenilmiştir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, Sırbistan'daki bir pilot okulunda 08/09/2018 tarihinde başladığı öğrenimine devam ettiği, Talimatın 14. maddesinden anlaşılacağı üzere, modüler kurslarda 31/08/2021 tarihine kadar, entegre kurslarda ise 31/12/2021 tarihine kadar eğitimleri tamamlayamamaları halinde yurt dışında pilot eğitimi almış ve lisansa hak kazanmış kişilerin lisanlarının Türkiye'de tanınmayacağı ve yeniden eğitime tabi tutulacağı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne başvurarak Talimatın modüler kurslar için de 31/12/2021 tarihinde yürürlüğe girmesini sağlayacak düzenlemenin yapılmasını istediği, ancak talebinin uygun görülmeyerek reddedildiği, öğreniminin halen devam ettiği, davalı idarece çıkartılan Talimatın 14. maddesinde hukuka aykırı olarak belirlenen sürenin Anayasada öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği ve kazanılmış hakların ihlali niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, usul yönünden, henüz pilot eğitimini tamamlamayan davacının pilotlara ilişkin kurallar içeren dava konusu Talimatın iptalini istemekte kişisel, güncel ve meşru bir menfaati bulunmadığı; esas yönünden, dava konusu maddenin değiştirildiği, bu nedenle davanın konusuz kaldığı, Talimatın idarelerinin görev ve yetkileri kapsamında çıkarıldığı, usule ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce "Yabancı Ülkeler Tarafından Tanzim Edilmiş Pilot Lisans ve Yetkilerinin Çevrilmesi Talimatı (SHT-1LC)" 09/02/2021 tarihinde yayımlanmıştır. Talimatın 14. maddesinde, "(1) Bu Talimat 31.08.2021 tarihinde yürürlüğe girer. (2) Bu Talimatın yayımlandığı tarihten önce başlamış olan entegre kurslarda eğitime devam edenler için, bu Talimat hükümleri 31.12.2021 tarihinde yürürlüğe girer." düzenlemesi yer almıştır. Davacı tarafından, ... tarih ve ... evrak kayıt numaralı dilekçe ile davalı idareye başvurularak; Talimatın yürürlüğe gireceği tarihin modüler kurslar için de 31/12/2021 olarak belirlenmesi talebinde bulunulmuş, davacının bu başurusunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine de söz konusu Talimatın "Yürürlük" başlıklı 14. maddesinin iptali istemiyle 02/06/2021 tarihinde bakılan dava açılmıştır. Dava açıldıktan sonra ise 01/09/2021 tarihli ve 6890 sayılı Makam Oluruyla dava konusu madde, "(1) Bu Talimat 31.12.2021 tarihinde yürürlüğe girer. (2) Bu Talimatın yayımlandığı tarihten önce başlamış olan entegre kurslarda eğitime devam edenler için, bu Talimat hükümleri 30.06.2022 tarihinde yürürlüğe girer." şeklinde değiştirilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı İdarenin Ehliyet İtirazının İncelenmesi Davalı idare tarafından, henüz pilot eğitimini tamamlamayan davacının pilotlara ilişkin kurallar içeren dava konusu Talimatın iptalini istemekte kişisel, güncel ve meşru bir menfaati bulunmadığı, bu nedenle davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır. İdarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte, her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasa koyucu, iptal davaları için "menfaat ihlali"ni, subjektif ehliyet koşulu olarak getirmiştir. İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir. İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan, meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi halde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurur. Dava konusu Yabancı Ülkeler Tarafından Tanzim Edilmiş Pilot Lisans ve Yetkilerinin Çevrilmesi Talimatı (SHT-1LC)'nın yabancı ülkelerce tanzim edilmiş pilot lisansları, öğretmenlik ile aletli uçuş yetkisinin, SHT-FCL lisansları, öğretmenlik ile aletli uçuş yetkisine çevrilmesinde izlenecek usul ve esasları belirlemek amacıyla yürürlüğe konulduğu ve 14. maddesinde, Talimatın 31/08/2021 tarihinde yürürlüğe gireceği, Talimatın yayımlandığı tarihten önce başlamış olan entegre kurslarda eğitime devam edenler için, bu Talimat hükümlerinin 31/12/2021 tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlemesinin yer aldığı, davacının Sırbistan'daki bir pilot okulunda 08/09/2018 tarihinde başladığı öğrenimine devam ettiği, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne başvurarak Talimatın modüler kurslar için de 31/12/2021 tarihinde yürürlüğe girmesini sağlayacak düzenlemenin yapılmasını istediği, ancak talebinin uygun görülmeyerek reddedildiği görülmektedir. Bu durumda, davacının yurt dışındaki bir eğitim kurumunda pilot eğitimine devam ettiği anlaşıldığından, dava konusu Talimatın iptalini istemekte subjektif dava ehliyetinin bulunduğu ve davalı idarenin davanın ehliyet yönünden reddi gerektiğine ilişkin itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. ESAS YÖNÜNDEN: Dava konusu Talimat maddesi davalı idare tarafından 01/09/2021 tarihinde yayımlanan Talimat ile revize edilerek yukarıda yer verildiği şekilde değiştirilmiştir. Bu durumda; dava konusu düzenlemenin yürürlüğünün davacının talebi doğrultusunda 31/12/2021 tarihine ertelenmiş olması karşısında, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2..Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 20/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. </body></html>