Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/6206 E. , 2025/685 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/6206 Karar No : 2025/685 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : 06.07.2022 tarih ve 31888 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin ve "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. ve 20. fıkralarının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davaya konu Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden; karayolu taşımacılığında istihdam edilecek şoförlerin taşıma türüne göre SRC-1 ve SRC-2 ile SRC-3 ve SRC-4 mesleki yeterlilik belgelerini almalarının yasal zorunluluk olduğu, bu belgelerden SRC-1 ve SRC-2 yolcu taşımacılığında görev alacak şoförlere, SRC-3 ve SRC-4 ise eşya ve kargo taşımacılığında çalışacak şoförlere verildiği, bütün şoför adaylarının temel nitelik taşıyan bazı dersleri müştereken aldığı ancak çalışacağı alana ilişkin olarak da farklı ders ve eğitimlere tabi tutulduğu, davalı idarenin dava konusu bu Yönetmelik ile tüm bu yasal zorunlulukları dikkate almayarak, şoförlük mesleğinin temel eğitimini almamış ve bu suretle mesleki yeterliliğe ulaşmamış kişilere sadece tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin eğitimi vermek suretiyle şoförlere tanınan hak ve yetkileri kullanma imkanı getirdiği, Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolu Taşıma Kanunu sistematiğine göre motorlu bir taşıtı karayolunda sevk ve idare hak ve salahiyetine sahip kişiye sürücü; SRC-1, SRC-2, SRC-3 ve SRC-4 türü mesleki yeterlilik eğitimlerinden en az birini alıp yapılan sınavda başarılı olan sürücüye şoför; SRC-3 veya SRC-4 türü mesleki yeterlilik belgesine sahip şoför, şayet SRC-5 türü mesleki yeterlilik eğitimine katılıp sınavdan başarılı olursa bu şoföre tehlikeli mal taşımacılığı şoförü denildiği, davalı idarenin bu sistemi bozarak, sürücüleri doğrudan tehlikeli mal taşımacılığı şoförü yapan Yönetmelik maddesinin bu sebeple hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Davaya konu Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden; sadece SRC-5 Belgesi eğitimine katılım ve SRC-5 belgelendirmesi kapsamında SRC 3 veya SRC 4 belgelerinden birine sahip olma ön şartının kaldırıldığı, yapılan bu değişikliğin yurtiçinde taşımacılık yapacak SRC-5 belgesine sahip bir sürücünün SRC-3 veya SRC-4 belgesine sahip olma zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı, SRC-3/SRC-4 ve SRC-5 müfredatları kapsam, içerik ve bağlı bulundukları mevzuat yününden birbirinden ayrı olmaları nedeniyle bu belgeler birbirinin ön koşulu olmadığı, SRC-5 Belgesinin uluslararası bir belge olduğu, ADR’ye taraf tüm ülkelerde geçerli olduğu, SRC-3 ve SRC-4 belgesinin ise uluslararası geçerliliği olmadığı, bu ön koşulun kaldırılmasıyla, yerleşik olarak sadece yurtdışında tehlikeli madde taşımacılığı yapacak bir sürücünün SRC-3 veya SRC-4 belgelerinin alınmasına gerek duymadan sadece SRC-5 belgesini ülkemizde alıp, yurtdışında tehlikeli madde taşımacılığı yapabilmesinin önü açıldığı, ADR'nin ticari olmayan taşımaları da kapsadığı ve SRC-3, SRC-4 belgelerinin alınmasını gerektirmeyen fakat sadece SRC-5 alınmasını gerektiren durumlar söz konusu olduğu için (örneğin belediyelerin resmi araçlar ile kendi ihtiyaçları için ticari olmayan petrol taşımacılığı yapması) SRC-5 belgelendirmesi kapsamında SRC-3 veya SRC-4 belgelerinden birine sahip olma ön koşulunun kaldırılması gerekliliğinin ortaya çıktığı, bu maddenin iptali talebinin taraf olunan ADR'nin ilgili hükmüne açıkça aykırı olduğu, eğitim ve sınav şartını ortadan kaldıracağından Yönetmeliği uygulanamaz hale getireceği, hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığı ve davacının uluslararası anlaşma ve mevzuata aykırı talepte bulunduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin iptali istemi yönünden reddine, "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. ve 20. fıkralarının iptali istemi yönünden feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Davacı vekili Av. ... tarafından,06.07.2022 tarih ve 31888 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin ve "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. ve 20. fıkralarının iptali istenilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Çalışma ve sözleşme hürriyeti" başlıklı 48. maddesinin 1. fıkrasında; "Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir.", 2. fıkrasında; "Devlet, özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır." hükmüne; "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne yer verilmiştir. 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 477. maddesinde; karayolu ve demiryoluyla yapılacak tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetlerinin uluslararası sözleşmeler, standartlar ve mevzuata uygun olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bu faaliyetlerin diğer taşımacılık faaliyetleriyle uyumlu olarak hizmet vermesini sağlamak ve karayolu ve demiryolu alanında tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar ile şoförler ve makinistler başta olmak üzere bu işlerde çalışanların mesleki yeterlik şartlarını belirlemek, bununla ilgili eğitim vermek veya verdirmek, sınav yapmak veya yaptırmak ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur." hükmüne; 2. fıkrasında; "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. (Ek cümle: 23/1/2008 – 5728/516 md.) Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik belgesi almaları zorunludur. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri saklıdır." hükmüne; "Yönetmelik" başlıklı 34. maddesinde; "Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde e) Taşıma işlerinde çalışan şoför ve diğer görevlilerde aranacak şartlar ve nitelikleri, h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri, düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır." hükmüne yer verilmiştir. 03.09.2004 tarih ve 25572 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği'nin "Amaç " başlıklı 1. maddesinde;" Bu Yönetmeliğin amacı, 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı "Karayolu Taşıma Kanunu" ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde taşımacılık faaliyetleri için öngörülen mesleki yeterlilikle ilgili; mesleki yeterlilik eğitimi ve sınavı, bu eğitimi verecek kurum ve kuruluşların nitelikleri ile bunlara verilecek yetki belgeleri, bu eğitimleri tamamlayanlara veya bu eğitimden muaf olanlara verilecek mesleki yeterlilik belgeleri ve bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler ile bunlar tarafından istihdam edilen/edilecek kişilerden Mesleki Yeterlilik Belgesi’ne sahip olma şartına tabi olanları ve bunlara eğitim verecek kurum ve kuruluşlar ile eğiticileri kapsar."; "Hukuki Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; " Bu yönetmelik; 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı “Karayolu Taşıma Kanunu” ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmeliğin; "Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi Alma Zorunluluğu" başlıklı 10. maddesinde, mesleki yeterlilik eğitimi verecek gerçek ve/veya tüzel kişilerin Bakanlıktan Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi almalarının zorunlu olduğu belirtilerek "Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi Almanın ve Yenilemenin Şartları, Geçersiz Sayılma" başlıklı 15. maddesinde mesleki yeterlilik eğitimi yetki belgesi alabilmek için gerekli şartlar sayılmıştır. 06/07/2022 tarih ve 31888 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin; insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden güvenli, emniyetli ve düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla, bu faaliyette yer alacak tehlikeli madde güvenlik danışmanlarının ve tehlikeli madde taşıyan araç sürücülerinin eğitimleri, sınavları, belgelendirilmelerine ilişkin usul ve esaslar ile bunlara eğitim verecek eğitim kuruluşları ve eğiticilerin yetkilendirilmeleri, yükümlülükleri, denetimleri ile idari yaptırımlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; " Bu Yönetmelik, tehlikeli madde güvenlik danışmanlarına ve karayoluyla tehlikeli madde taşıyan araç sürücülerine yönelik eğitim veren kuruluşları, bu kuruluşlarda görev alan eğiticiler ile bu kapsamdaki eğitim ve sınavları, belgelendirilmeleri, denetimleri ve idari yaptırımları kapsar."; "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; " Bu Yönetmelik, 30/11/2005 tarihli ve 5434 sayılı Kanun ile katılmamızın uygun bulunduğu Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşmaya (ADR), 21/3/1985 tarihli ve 3172 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşımasına İlişkin Yönetmeliğe (RID), 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci ve 497 nci maddelerine, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." düzenlemeleri yer almaktadır. Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, Tehlikeli madde taşınmasında öngörülen araçları kullanacak sürücülerin, taşıyacakları yük sınıfına uygun olarak, ikinci fıkrada belirtilen eğitimlere katılması ve SRC-5 yeterlik belgesi sınavında başarılı olması, kuralının getirildiği, yönetmelik yayımlanmadan önce, karayolu taşımacılığında çalışan şoförlerin SRC -3 ve SCR4 yeterlik belgesi alarak yük ve kargo taşımacılığı yaptığı ,söz konusu belgelere sahip şoförler arasından SCR-5 yeterlik belgesi almak isteyenlerin; eğitim alarak sınavda başarılı olmak koşuluyla bu belgeye sahip olması mümkün iken , her hangi yeterlilik belgesi olmaksızın SCR-5 yeterlik belgesi alma imkanının sağlandığı anlaşılmaktadır. Tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin; insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden güvenli, emniyetli ve düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla, bu faaliyette yer alacak tehlikeli madde taşıyan şoförler için SCR-5 yetki belgesi alma zorunluluğu getirilmiş olup ,görevin hassasiyeti ve önemi göz önüne alındığında tehlikeli madde taşıyan şoförlerin daha önce SRC -3 ve SCR4 yeterlik belgesine sahip ve ülke sınırları içinde karayolları yük taşımacılığı yapanlar arasından seçilmesi gerekliliği bulunmaktadır. Bu durumda, SRC -3 ve SCR4 yeterlik belgesi olan çalışanlarının başvurusunun kabulü sonrası SRC-5 yeterlik belgesi eğitimi ve sınavına alınması hukuka uygun alacağından Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi hukuka aykırıdır. Yönetmeliğin "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7.fıkrası yönünden, davacı vekilinin 26/10/2024 tarihli dilekçesi içeriğinden bu fıkraya yönelik iptal isteminden feragat edildiği anlaşıldığında söz konusu istem hakkında feragat nedeniyle karar verilmesine yer bulunmamaktadır. Yönetmeliğin 15. maddesinin 20. fıkrası yönünden ise, söz konusu fıkrada,'' Eğitim kuruluşlarınca eğitim dönemine katılan kursiyerlerin yoklamalarının eğitim döneminin birinci gününün ilk ders saati içerisinde e-Devlet Sistemine girilmesi zorunludur. Bu ders saatinde İdareye bildirilmeyen adaylar devamsızlık yapmış sayılırlar. İdareye bildirilen yoklamada sınıfta bulunan ancak eğitim döneminin diğer saatlerinde eğitimi terk eden adayların bildiriminin de anlık olarak e-Devlet Sistemi üzerinden yapılması zorunludur.'' hükmü bulunmaktadır. Dava konusu edilen madde hükmünün amacının eğitimde devamlılığın sağlanması ve denetimin etkinleştirilmesi olduğu anlaşılmakta olup hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinin iptaline, Yönetmeliğin "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7.fıkrası yönünden, feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, Yönetmeliğin 15. maddesinin 20. fıkrasının iptali istemi yönünden ise,reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 12.02.2025 tarihinde, davacı vekili Av....'in ve davalı idare vekili Av....'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Dava, 06.07.2022 tarih ve 31888 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliğinin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin ve "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. ve 20. fıkralarının iptali istemiyle açılmıştır. Davacı vekili tarafından sunulan ve 26.10.2023 tarihinde kayda giren dilekçe ile, dava konusu Yönetmeliğin "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. fıkrası yönünden, 19.12.2024 tarihinde kayda giren dilekçe ile dava konusu Yönetmeliğin "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 20. fıkrası yönünden davadan kısmi feragat ettikleri, Yönetmeliğin 14/1-a maddesi yönünden iptal taleplerinin devam ettiği belirtilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 477. maddesinde, karayolu ve demiryoluyla yapılacak tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetlerinin uluslararası sözleşmeler, standartlar ve mevzuata uygun olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bu faaliyetlerin diğer taşımacılık faaliyetleriyle uyumlu olarak hizmet vermesini sağlamak ve karayolu ve demiryolu alanında tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar ile şoförler ve makinistler başta olmak üzere bu işlerde çalışanların mesleki yeterlik şartlarını belirlemek, bununla ilgili eğitim vermek veya verdirmek, sınav yapmak veya yaptırmak ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun "Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur." hükmüne; 2. fıkrasında, "Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. (Ek cümle: 23/1/2008 – 5728/516 md.) Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik belgesi almaları zorunludur. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri saklıdır." hükmüne; "Yönetmelik" başlıklı 34. maddesinde, "Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde e) Taşıma işlerinde çalışan şoför ve diğer görevlilerde aranacak şartlar ve nitelikleri, h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri, düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır." hükmüne yer verilmiştir. 08.01.2018 tarihli Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Şoförlerde aranacak nitelik ve şartlar” başlıklı 34. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin; a) İlgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları, (…) şarttır. (Ek ibare:RG-11/5/2021-31481) ve kamu kurum ve kuruluşlarının ticari olmayan taşıma hizmetlerinde kullanılan taşıtları süren kamu personelinden mesleki yeterlilik belgesi aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 03.09.2004 tarih ve 25572 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği'nin "Amaç " başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı "Karayolu Taşıma Kanunu" ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde taşımacılık faaliyetleri için öngörülen mesleki yeterlilikle ilgili; mesleki yeterlilik eğitimi ve sınavı, bu eğitimi verecek kurum ve kuruluşların nitelikleri ile bunlara verilecek yetki belgeleri, bu eğitimleri tamamlayanlara veya bu eğitimden muaf olanlara verilecek mesleki yeterlilik belgeleri ve bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; "Mesleki Yeterlilik Belgesi Türleri" başlıklı 6. maddesinde, "c) SRC türü Mesleki Yeterlilik Belgesi; 1) SRC1 uluslararası yolcu taşımacılığı 2) SRC2 yurtiçi yolcu taşımacılığı 3) SRC3 uluslararası eşya-kargo taşımacılığı 4) SRC4 yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı 5) SRC5 tehlikeli madde taşımacılığı olarak düzenlenir ve verilir." hükümlerine yer verilmiş; "Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi Alma Zorunluluğu" başlıklı 10. maddesinde, mesleki yeterlilik eğitimi verecek gerçek ve/veya tüzel kişilerin Bakanlıktan Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi almalarının zorunlu olduğu belirtilerek, "Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi Almanın ve Yenilemenin Şartları, Geçersiz Sayılma" başlıklı 15. maddesinde mesleki yeterlilik eğitimi yetki belgesi alabilmek için gerekli şartlar sayılmıştır. 06/07/2022 tarih ve 31888 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin; insan sağlığına, diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden güvenli, emniyetli ve düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla, bu faaliyette yer alacak tehlikeli madde güvenlik danışmanlarının ve tehlikeli madde taşıyan araç sürücülerinin eğitimleri, sınavları, belgelendirilmelerine ilişkin usul ve esaslar ile bunlara eğitim verecek eğitim kuruluşları ve eğiticilerin yetkilendirilmeleri, yükümlülükleri, denetimleri ile idari yaptırımlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelkte geçen; a) ADR: Tehlikeli Malların Karayolu le Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşmayı, j) SRC-5 Sınavı: Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası almak için sürücülere İdare tarafından yapılan/yaptırılan sınavı, k) SRC-5 Eğilici Belgesi: Eğitim merkezlerinde tehlikeli mal taşıyan araç sürücülerne SRC-5 Eğitim verecek kişilere İdare tarafından düzenlenen belgeyi, ş) Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC-5 Belges): Tehlikeli mal taşıyan araçları kullanan sürücülerin alması gereken sertifikayı, ifade eder."; SRC-5 belgesi alma şartları başlıklı 14. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik kapsamında SRC-5 Belgesi alacak kişilerin; a) Tehlikeli madde taşınmasında öngörülen araçları kullanacak sürücülerin, taşıyacakları yük sınıfına uygun olarak, ikinci fıkrada belirtilen eğitimlere katılması ve SRC-5 sınavında başarılı olması, b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen mesleki saygınlığa aykırı fiillerin herhangi birinden hürriyeti bağlayıcı ceza ile hükümlü bulunmaması, c) 66 yaşından gün almamış olması, ç) Asgari ilköğretim düzeyinde eğitim almış olması, d) Uygun sürücü belgesine sahip olması, şarttır. (2) Tehlikeli maddeleri; a) Dökme veya paketli olarak taşıyacak ve bu taşıma için öngörülen araçları kullanacak sürücülerin ADR Temel Eğitimi almaları ve Bakanlığın açmış olduğu SRC-5 Belgesi Sınavında başarılı olmaları, b) Tank ile taşıyacak ve bu taşıma için öngörülen araçları kullanacak sürücülerin ADR Temel Eğitimine ilave olarak ADR Tank Eğitimi almaları ve Bakanlığın açmış olduğu SRC-5 Belgesi Sınavında başarılı olmaları, c) Sınıf 1 kapsamındaki maddeleri (patlayıcı maddelerin veya nesneler) taşıyacak ve bu taşıma için öngörülen araçları kullanacak sürücülerin ADR Temel Eğitimine ilave olarak ADR Sınıf 1 Eğitimi almaları ve Bakanlığın açmış olduğu SRC-5 Belgesi Sınavında başarılı olmaları, ç) Sınıf 7 kapsamındaki maddeleri (radyoaktif malzemeler) taşıyacak ve bu taşıma için öngörülen araçları kullanacak sürücülerin ADR Temel Eğitimine ilave olarak ADR Sınıf 7 Eğitimi almaları ve Bakanlığın açmış olduğu SRC-5 Belgesi Sınavında başarılı olmaları zorunludur. "; "Yürütme" başlıklı 44. maddesinde, "Bu Yönetmelk hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür." kurallarına yer verilmiştir. 18.06.2022 tarihli Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik; a) Karayolu ile yapılan tehlikeli madde taşımacılığı zincirinde yer alan; alıcıları, boşaltanları, gönderenleri, dolduranları, paketleyenleri, yükleyenleri, tank-konteyner/portatif tank işletmecileri, taşımacıları ve taşıt sürücülerini, b) Ülkemiz sınırları içerisinde yabancı plakalı taşıtlarla yapılan uluslararası tehlikeli madde taşımalarını, c) Tehlikeli madde güvenlik danışmanları ile tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşlarını kapsar."; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) ADR: Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşmayı, ff) Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5): ADR Bölüm 8.2 kapsamında Bakanlıkça düzenlenen belgeyi ifade eder."; "Genel kurallar" başlıklı 5. maddesinde, "(4) Bu Yönetmelik ve ADR hükümlerine uygun olarak ulusal ve uluslararası karayollarında tehlikeli madde taşımacılığı yapacak taşıt sürücülerinin, Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikasına (SRC5 belgesi) sahip olması zorunludur. Tehlikeli madde taşımacılığı sürücü eğitimleri, sınavları, belgelendirilmeleri Bakanlıkça belirlenen mevzuat kapsamında gerçekleştirilir."; "Yürütme" başlıklı 45. maddesinde, "Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür." kuralları yer almaktadır. 02.10.2014 tarihli Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi'nin "SRC 5 Belgesi sahibi olma zorunluluğu" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Tehlikeli madde taşıyan tüm araç şoförlerinin, taşıyacakları yük sınıfına uygun olarak, bu Yönerge kapsamındaki eğitimlere katılıp ve sınavda başarılı olarak uygun SRC 5 Belgesi sahibi olmaları zorunludur. (2) Bu Yönerge kapsamında 19 saat “ADR Temel Eğitimi ” alarak, Bakanlığın açmış olduğu SRC 5 Mesleki Yeterlilik Eğitimi Sınavında başarılı olan sürücüler, sahip oldukları SRC 5 Belgesi ile tehlikeli maddelerin dökme veya paketli olarak taşınması için ön görülen araçları kullanabilirler. (3) Bu Yönerge kapsamında ilave 13 saat “ADR Tank Eğitimi “ alarak, Bakanlığın açmış olduğu SRC 5 Mesleki Yeterlilik Eğitimi Sınavında başarılı olan sürücüler, sahip oldukları SRC 5 Belgesi ile tehlikeli maddelerin tank içinde taşınması için ön görülen araçları da kullanabilirler. (4) Bu Yönerge kapsamında ilave 8 saat “ADR Sınıf 1 Eğitimi ” alarak, Bakanlığın açmış olduğu SRC 5 Mesleki Yeterlilik Eğitimi Sınavında başarılı olan sürücüler, sahip oldukları SRC 5 Belgesi ile Sınıf 1 kapsamındaki maddelerin (patlayıcı maddelerin veya nesnelerin) taşınması için öngörülen araçları da kullanabilirler. (5) Bu Yönerge kapsamında ilave 8 saat “ADR Sınıf 7 Eğitimi ” alarak, Bakanlığın açmış olduğu SRC 5 Mesleki Yeterlilik Eğitimi Sınavında başarılı olan sürücüler, sahip oldukları SRC 5 Belgesi ile Sınıf 7 kapsamındaki maddelerin (radyoaktif malzemelerin ) taşınması için öngörülen araçları da kullanabilirler."; "SRC 5 Belgesinin süresi" başlıklı 18. maddesinde, "(1) SRC 5 Belgesinin geçerlilik süresi 5 (beş) yıldır."; "SRC 5 Belgesinin yenilenmesi" başlıklı 19. maddesinde, "SRC 5 Belgesi sahiplerinin, belgelerinin geçerlilik süresinin bitiminden önceki 6 (altı) ay içinde yenileme eğitimine katılmaları ve bu eğitimler sonunda Bakanlıkça düzenlenecek sınavda başarılı olmaları halinde mevcut belgenin geçerlilik tarihinin bitiminden itibaren beş yıl süreyle geçerli olmak üzere yeni SRC 5 Belgesi verilir." hükümleri yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava Konusu Yönetmeliğin "SRC-5 belgesi alma şartları" Başlıklı 14. Maddesinin 1. Fıkrasının (a) Bendinin İncelenmesi: Anılan hüküm “Bu Yönetmelik kapsamında SRC-5 Belgesi alacak kişilerin; a) Tehlikeli madde taşınmasında öngörülen araçları kullanacak sürücülerin, taşıyacakları yük sınıfına uygun olarak, ikinci fıkrada belirtilen eğitimlere katılması ve SRC-5 sınavında başarılı olması şarttır.” şeklindedir. Davacı tarafından, SRC 3 ve SRC 4 belgesi ( eşya ve kargo taşımacılığı) sahibi olmayan, dolayısıyla eşya taşımak için şoförlük mesleğinin temel eğitimini almamış ve bu suretle mesleki yeterliliğe ulaşmamış kişilere sadece tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin eğitim vermek suretiyle SRC 5 (tehlikeli madde taşıma) belgesi verilmesini düzenleyen söz konusu kuralın hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir. Ülkemizin taraf olduğu Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması (ADR)'nın iç hukukumuzda uygulanmasını sağlamak amacıyla mevzuatımızda düzenlemeler yapılmıştır. 01/11/2011 tarihli 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; Ulaştırma hizmetlerinin ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında sunulmasını sağlamak bakanlığın görevleri arasında sayılmış; 'Hizmet Birimleri' başlıklı 6. maddesinde; Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü ve 10. maddesinde ise Genel Müdürlüğün görevleri hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda tehlikeli maddelerin; insan sağlığı ve diğer canlı varlıklar ile çevreye zarar vermeden güvenli ve düzenli bir şekilde kamuya açık karayoluyla taşınmasını sağlamak; bu faaliyetlerde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, paketleyenlerin, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücüleri veya operatörlerinin hak, sorumluluk, yükümlülük ve çalışma koşullarına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla 24.10.2013 tarih ve 28801 sayılı Resmî Gazete'de Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına İlişkin Yönetmelik yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmelik ve yukarıda yer verilen mevzuat değerlendirildiğinde, karayolu ve demiryoluyla yapılacak tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetlerinin uluslararası sözleşmeler, standartlar ve mevzuata uygun olarak yapılmasını sağlamak ve karayolu ve demiryolu alanında tehlikeli mal taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar ile şoförler ve makinistler başta olmak üzere bu işlerde çalışanların mesleki yeterlik şartlarını belirlemek, bununla ilgili eğitim vermek veya verdirmek, sınav yapmak veya yaptırmak ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek hususlarında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkili olduğu, Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikasının (SRC5), Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşma (ADR) Bölüm 8.2 kapsamında Bakanlıkça düzenlenen belgeyi ifade ettiği, ADR hükümlerine uygun olarak ulusal ve uluslararası karayollarında tehlikeli madde taşımacılığı yapacak taşıt sürücülerinin SRC5 belgesine sahip olmalarının zorunlu olduğu, tehlikeli madde taşınmasında öngörülen araçları kullanacak sürücülerin, taşıyacakları yük sınıfına uygun olarak belirtilen eğitimlere katılması ve SRC-5 sınavında başarılı olması gerektiği, tank ile tehlikeli madde taşıyan, patlayıcı maddeler veya nesneler taşıyan, radyoaktif malzemeler taşıyan sürücülerin, ADR Temel Eğitimine ilave olarak bu alanlara özel olarak hazırlanan ek ADR özel eğitimleri de almaları ve Bakanlığın açmış olduğu SRC-5 Belgesi Sınavında başarılı olmaları gerektiği, eğitim ve sınavların ADR ile uyumlu olacak şekilde planlandığı, SRC5 belgesinin uluslararası alanda geçerliliği olan bir belge olduğu, geçerlilik süresinin 5 (beş) yıl olduğu ve belge sahibi sürücülerin, belgelerinin geçerlilik süresinin bitiminden önceki 6 (altı) ay içinde yenileme eğitimine katılmaları ve bu eğitimler sonunda Bakanlıkça düzenlenecek sınavda başarılı olmaları halinde mevcut belgenin geçerlilik tarihinin bitiminden itibaren beş yıl süreyle geçerli olmak üzere yeni SRC 5 Belgesi verileceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, gerek taraf olduğumuz ADR'de gerekse diğer ilgili mevzuatta SRC-5 belgelendirmesi kapsamında SRC 3 veya SRC 4 belgelerinden birine sahip olma ön şartının olmadığı, SRC-5 belgesi alabilmek için ADR temel ve taşıma türüne göre ek özel eğitimlerinin alınması ile birlikte sonrasında yapılan sınavdan da başarılı olunması gerektiği, belge sahiplerinin 5 yılda bir yenileme eğitimlerine katılmaları ve tekrar sınavlarda başarılı olmaları halinde ancak belgelerini yenileyebilecekleri dikkate alındığında, SRC-5 belgesi alma sürecinin ADR'ye ve kamu güvenliğine uygun bir şekilde düzenlediği, Yönetmeliğin "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava Konusu Yönetmeliğin "Eğitim Dönemine Kayıt Ve Eğitimin Düzenlenmesi" Başlıklı 15. Maddesinin 7. Ve 20. Fıkralarının İncelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile göndermede bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Davadan feragat' başlıklı 307. maddesinde; feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış; 'Feragat ve kabulün şekli' başlıklı 309. maddesinin 1. fıkrasında; feragatin, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceği; 'Feragat ve kabulün sonuçları' başlıklı 311. maddesinde ise feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı hükümleri yer almıştır. Davacı vekili tarafından sunulan ve 26.10.2023 tarihinde kayda giren dilekçe ile dava konusu Yönetmeliğin "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. fıkrası yönünden, 19.12.2024 tarihinde kayda giren dilekçe ile dava konusu Yönetmeliğin "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 20. fıkrası yönünden davadan kısmi feragat ettikleri, belirtilmiş olup, feragat iradesinin yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, feragat nedeniyle dava konusu Yönetmeliğin "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. ve 20. fıkraları hakkında karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu Yönetmeliğin; a) "SRC-5 belgesi alma şartları" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, b) "Eğitim dönemine kayıt ve eğitimin düzenlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 7. ve 20. fıkralarının iptali istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen...TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>