Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/4110 E. , 2025/494 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2023/4110 Karar No : 2025/494 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem:Davacı tarafından, sahibi olduğu bayinin, bayilik (satıcılık) belgesi ile Barut ve Av Malzemeleri Perakende Satış Belgesinin iptal edilmesine ilişkin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzüğün ilgili hükümlerine göre taşıma izin belgesinin işletme, ithal, satın alma, depolama, kullanma veya satış izin belgesi bulunanlar tarafından düzenlenmesi gerektiği, herhangi bir patlayıcı malzemenin alım ve satımında alıcının mı yoksa satıcının mı bu belgeyi düzenlemesi gerektiği hususu ise net olarak düzenlenmediği, anılan Tüzüğün 53. maddesi uyarınca satış izin belgesi sahibi olanların bu belgeyi düzenleme zorunluluğu olduğu göz önüne alındığında hem alıcının hem de satıcının belge düzenleme zorunluluğunun mevcut olduğu, davacı tarafından Keklikoğulları Kara ve Deniz Av Malzemeleri Bayi isimli iş yerinden satın alınan (davacı adına fatura edilen) av tüfeği fişeklerinin, 15/09/2018 tarihinde saat 23:00 sularında Şemdinli İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince Hacıbey Mahallesi Cemetürk Mezrası Türkiye-Irak sınır hattı bölgesinde yapılan operasyon sonucunda ele geçirildiği, satın alınan av malzemelerinin Şemdinli'ye beyaz eşya kamyonunda getirildiğinin davacının Şemdinli Cumhuriyet Başsavcılığı'nda verdiği ifadede beyan ettiği, yapılan sevkiyatın taşıma izin belgesi olmaksızın yapıldığının sabit olduğu, taşıma izin belgesi olmaksızın taşıma yapıldığı hususu sabit olduğundan, daha önce aynı konuda uyarı almış olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince,Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük hükümlerine göre, patlayıcı maddelerin bir yerden başka bir yere taşınması sırasında taşıma izin belgesinin alınması gerektiği, bu hükme uymayanların uyarılacağı, uyarı sonrasında fiilin tekrarı halinde ilgililerin belgelerinin geçici veya sürekli olarak iptal edilebileceğinin düzenlendiği, 15/09/2018 tarihinde jandarma ekiplerince gerçekleştirilen operasyon sırasında ele geçirilen 42.525 adet av tüfeği fişeğinin davacıya ait olduğunun belirtildiği, davacı tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, satıcı M.K tarafından muhtelif av tüfeği fişeklerinin davacıya satıldığına dair 09/09/2018 tarihli faturaların ve adı geçen M.K tarafından Gümüşhane İl Emniyet Müdürlüğünden alınan ... tarih ve ... sayılı patlayıcı madde taşıma izin belgesinin düzenlendiğinin görüldüğü, işlemin tesisine esas alınan av tüfeği fişeklerine ilişkin olduğu belirtilen taşıma izin belgesinin davacı tarafından sunulduğu ve fakat sözkonusu izin belgesinin, gerçeğe aykırı olduğu veya ele geçirilen av tüfeği fişeklerine ilişkin olmadığı yönünde idarece herhangi bir araştırma/inceleme yapılmadığı, 01/02/2023 tarihli ara kararı üzerine Gümüşhane İl Emniyet Müdürlüğünce gönderilen bilgi belgelerden, 05/09/2018 tarihinde M.K. adına patlayıcı madde taşıma izin belgesinin düzenlendiği ancak ilgili izin belgesi ve eki bilgi ve belgelerin saklama süresinin dolmuş olması nedeniyle imha edildiğinin anlaşıldığı, taşıma izin belgesi olmaksızın taşıma yapıldığı hususu sübuta erdirilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI_ : Davalı idare tarafından, Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzüğün 129. maddesi uyarınca, davacının ikinci kez usulüne uygun av fişeği taşımadığı tespit edildiğinden tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 03/02/2015 tarihli satıcılık belgesi düzenlenen davacının, 10/01/2018 günü yapılan denetimde patlayıcı madde taşıma izin belgesi düzenlemeden patlayıcı madde taşıdığı tespit edildiğinden 07/03/2018 tarihli işlem ile davacının uyarılmasına karar verildiği, daha sonra 15/09/2018 tarihinde Şemdinli İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince yapılan operasyon sonucunda 42.525 av tüfeği fişeğinin davacıya ait işyeri dışında ele geçirildiği, bu fişeklerin davacı adına kayıtlı av bayiine ait olduğu ve taşıma izin belgesi olmadan taşındığı gerekçesiyle tesis edilen satıcılık belgesinin iptal edilmesi işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 29/09/1987 tarih ve 19589 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi Ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul Ve Esaslarına İlişkin Tüzüğün 53. maddesinde, "Bu Tüzük kapsamındaki patlayıcı maddelerin fabrikadan, giriş gümrüğünden, satıldığı yerden veya depolardan başka bir yere taşınması için taşıma izin belgesi alınması zorunludur. Bu belgeler, işletme, ithal, satın alma, depolama, kullanma veya satış izin belgesi bulunanların dilekçe ile yapacakları başvuru üzerine, gönderileceği yerin uzaklığına göre belirlenecek süre için geçerli olmak üzere yerel emniyet makamları, bulunmadığı yerlerde ilçe jandarma bölük komutanlıklarınca verilir. İthal edilecek veya ülkeden transit geçecek patlayıcı maddelere ait taşıma izin belgesi verilmeden önce İçişleri Bakanlığından izin alınır. Av tezkeresi sahiplerinin bir kiloya kadar ambalajlı barutları, avda kullanılan dolu fişekleri ve her türlü av malzemesi ile 83 üncü maddede belirtilen birinci gruba dahil satıcıların, aynı belediye sınırları içerisinde taşıyacakları, beş kilogramı geçmeyen ambalajlı av barutları, her türlü av malzemesi ve beş bin adedi geçmeyen ava mahsus dolu fişekleri taşıma izin belgesine tabi değildir. Patlayıcı maddelerin taşınmasından sonra izin belgesinin kırk sekiz saat içinde yerel emniyet makamlarına, bulunmadığı yerlerde ilçe jandarma bölük komutanlıklarına verilmesi zorunludur. Belgeyi alan makam, taşınmasına izin verilen maddelerin yerine tam olarak gelip gelmediğini ve depo edildiği yeri saptayarak bunları belgeye yazar ve belgeyi veren yere geri gönderir. Taşıma izin belgesini veren makam durumu Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirir. Taşınacak patlayıcı madde miktarı, gideceği yerdeki sürekli, geçici veya gezici depoların izin belgelerinde yazılı kapasitelerinden, depo edilmeden kullanılacaksa, bir defada kullanılacak miktardan çok olamaz. Maden işletmesi içindeki depolar arasında yapılacak taşımalar için,her yıl onaylanmak,taşıma sırasında görev yapacak sorumluların adları bildirilmek ve sadece işletme sahasıyla sınırlı kalmak üzere sürekli taşıma izin belgesi verilir. İnsan tarafından taşınan ve on kilogramı geçmeyen, taşıtla taşınan ve iki yüz elli kilogramı geçmeyen aynı işyeri içindeki patlayıcı madde taşımaları, işyeri amirinin sorumluluğu altında, taşıma izin belgesi aranmadan yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı Tüzüğün 129. maddesinde ise "İzin belgesi sahiplerinin bu Tüzük hükümlerine aykırı hareketlerinin belirlenmesi halinde, aykırılığın giderilmesi için kendilerine yeterli süre verilerek uyarıda bulunulur. Ateşleyici yeterlik belgesi almış olanların bu Tüzük hükümlerine aykırı davranışlarının belirlenmesi halinde, bunun yinelenmemesi kendilerine yazılı olarak bildirilir. Aykırılığın giderilmemesi veya aykırı davranışın yinelenmesi halinde, ilgililerin belgeleri, İçişleri Bakanlığı, belgeyi veren valilik veya belgenin kullanıldığı yer valiliğince geçici veya sürekli olarak geri alınır. Aykırılığın suç oluşturması halinde, durum, Cumhuriyet savcılığına bildirilmekle birlikte belgeler geçici veya sürekli olarak geri alınır." şeklinde düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacı adına 03/02/2015 tarihinde satıcılık belgesi düzenlendiği, 10/01/2018 günü yapılan denetimde patlayıcı madde taşıma izin belgesi düzenlemeden patlayıcı madde taşıdığının tespit edilmesi üzerine 07/03/2018 tarihli işlem ile davacının uyarılmasına karar verildiği, sonrasında 15/09/2018 tarihinde saat 23:00 sularında Şemdinli İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince yapılan operasyon sonucunda 42.525 av tüfeği fişeğinin ele geçirildiği, bu fişeklerin davacı adına kayıtlı av bayiine ait olduğunun anlaşılması üzerine ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacının satıcılık belgesinin iptal edilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafından anılan malzemelerin Gümüşhane ilinde bulunan bir başka av bayiisinden alındığı ve yol izin belgesi olduğu ifade edilmesi üzerine Bölge İdare Mahkemesinin 01/02/2023 tarihli ara kararı ile Gümüşhane İl Emniyet Müdürlüğü'nden M.K. adına düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı "Patlayıcı Madde Taşıma İzin Belgesi" nin ve bu belgenin alınması için M.K. tarafından yapılan başvuruya ait tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği, Gümüşhane İl Emniyet Müdürlüğü'nün 06/03/2023 tarihli ara kararına cevaben gönderilen yazısında M.K. adına düzenlenen Patlayıcı Madde Taşıma İzin Belgesi, başvuru dilekçesi ve eklerinin birim arşivi saklama süresi dolan ve ayıklama işlemine tabi tutulan evraklar arasında olduğu ve 29/05/2020 tarihinde imha edildiği bilgisinin verildiği, ancak dava dilekçesinin ekinde yer alan Gümüşhane İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... sayılı Patlayıcı Madde Taşıma İzin Belgesi'nin 05/09/2018 tarihinde verildiği, belge içeriğinde izin belgesi sahibinin M.K. olduğu, naklin 05/09/2018 tarihinde başlayacağı, 09/09/2018 tarihinde biteceği, nakil görevlilerinin kimlik bilgilerinin, naklin yapılacağı araçların plaka, marka bilgilerinin yazıldığı, taşınacak patlayıcı maddenin 75.000 adet av fişeği olduğunun belirtildiği, çıkış yerinin Torul/GÜMÜŞHANE olduğu, varış yerinin İpekyolu/VAN olduğu, izlenecek yol güzergahının Gümüşhane-Erzurum-Ağrı-İpekyolu-Van olarak belirlendiği, ancak davacıya "..." adresi için Satıcılık (Bayilik) Belgesi ile Barut ve Av Malzemesi Perakende Satış Belgesi verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının izin belgelerinin geçerli olduğu adresin il, ilçe hudutları için taşıma belgesi düzenlenmediği, dava konusu işleme dayanak olan patlayıcı maddelerin bir yerden başka bir yere taşınması sırasında taşıma izin belgesinin alınmadığı hususunun sabit olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, davacı hakkında Şemdinli Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10/07/2019 tarihli Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair kararda; davacı tarafından "Şemdinli merkezde ... Av Bayii isimli iş yerinin sahibiyim.65.000 adet av fişeğinin ...M.K. isimli iş yerinden yaklaşık 63.000 TL karşılığında 16/09/2018 tarihinde aldım...Ancak malın Van ilinden sevki yapılmadan önce ben 20.000 TL lik kısmı elden ödedim...M.K. Av fişeklerini Şemdinli'ye getirmesi için beyaz eşya taşıyan kamyona yüklemiş...5000 adetten fazl av fişeklerinin taşınması için emniyetten tezkere alınması gerekir.Av fişekleri beyaz eşyaların altına istiflenerek Şemdinli'ye gönderilmiş.M.K. beni aradı ve Şemdinli'ye gelecek olan iki araca 16/09/2018 tarihinde malları yüklediğini ve fatura tarihinden 1-2 gün sonra gönderdiğini söyledi...M.K. İle görüştüğümde malların gelmediğini söyledim.M.K. de bana Derecik'e gittiğini söyledi. Ü.Y. isimli şahsa beyaz eşya götürmüşler...Beyaz eşyaların geldiğini, beyaz eşyalarla birlikte av fişeklerinin indirildiğini bu malları sahiplenmediğini söyledi.Ben bu şekilde 42.525 adet av fişeğinin Ü.Y.'a bırakıldığını öğrendim...17.250 adet av fişeği de Ş.D. isimli şahsa bırakmışlar...Toplam 65.000 adet av fişeği muhtemelen iki araçla taşınmıştır.Taşınmasına dair tezkere yoktur..." yönünde beyanda bulunulduğu ve taşıma izin belgesi olmadan patlayıcı madde taşındığı hususunu ikrar ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda Bölge İdare Mahkemesince dayanak alınan satış ve taşıma evraklarının davacıya aidiyeti hususunda tereddütler olduğu ve her halükarda davacıya ait işyerinde taşınan malzemelerin belgesiz ve izinsiz taşındığının sabit olduğu, muhtelif adreslere bırakılan sayıca çok olan mermilerin sehven bırakılmasının ihtimal dışında olması, Gümüşhane'den gönderildiği beyan edilen patlayıcı madde sayılarına denkleştirme amacına matuf açıklamalar olarak görülmesi ve Gümüşhane'den geldiği ifade edilen patlayıcıların sevk adresinin Van olması ve Van'dan sonrası için de alınan bu sevk ve izin belgesinin düzenlenmemiş olması karşısında davacı fiilinin Tüzüğünün 129. madde kapsamında kaldığının kabulü gerekmektedir. Bu nedenlerle, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE, 2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/02/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. </body></html>