Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/4218 E. , 2025/857 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2022/4218 Karar No : 2025/857 DAVACI :... Mali Müşavirlik A.Ş. VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Kurumu VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ... DAVANIN KONUSU : 1. Davacı şirketin, bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili kuruluşlar listesinden süresiz olarak çıkarılmasına dair E-... sayılı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (Kurul) kararının iptali; 2. 02/04/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik'in 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davalı idareye yaptıkları açıklamanın dikkate alınmadığı, denetimi yapılan şirketlerin, Yönetmelikte belirtilen nitelikte şirketlerden olduğu, kendilerinden kaynaklanmayan sebeplerle 5 yıl süreyle denetim gerçekleştiremedikleri durumda süresiz olarak bağımsız denetimin askıya alınmasının ölçüsüz olduğu, işlemde kamu yararı bulunmadığı, düzenleyici işlemin ise dayanak 5411 sayılı Kanun’a ve Anayasa’ya açıkça aykırı olduğu, çalışma ve sözleşme hürriyeti ile mülkiyet haklarının ihlali sonucunun doğduğu, çalışma hürriyetinin çalışamama ve hatta istemeyerek de olsa iş alamama hakkını da içerdiği, Yönetmeliğin 15. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca Kurum denetimine ve gözetimine tabi şirketlerde kesintisiz beş hesap dönemi boyunca bağımsız denetim faaliyetinde bulunmayan firmaların listeden süresiz olarak çıkarılacağının düzenlendiği, bu düzenleme ile de çalışma hürriyetinin ihlalinin çok ileri boyuta taşındığı, bu düzenlemenin de Anayasa'ya aykırı olduğu, sadece iş alamadıkları için süresiz olarak mesleklerinden men ediliyor olmalarının Anayasa'ya, uluslararası sözleşmelere ve Kanuna aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Dava konusu edilen işlemin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı, dolayısıyla açılan işbu davanın usulden reddi gerektiği, davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali talep edilmediğinden bu konuda yargılama yapılmasının mümkün olmadığı, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istenilmiş olsa bile, davacı şirketin mezkur Kurul kararının bütünüyle iptalinde menfaatinin bulunmadığı, anılan Kurul kararının sadece davacı şirketle ilgili olmadığı, davanın sayılan sebepler nedeniyle öncelikle usulden reddedilmesi gerektiği, Kurumun, başta finansal piyasalarda güven ve istikrarın sağlanması amacı olmak üzere bu alanda kanun ve ilgili mevzuat uyarınca kedisine verilen düzenleme ve denetleme görevi kapsamında düzenleyici işlemler tesis ettiği, bankalar haricinde Kurum düzenleme ve denetimine tabi kuruluşlarda en az üç hesap dönemi bağımsız denetim faaliyeti yürütmüş olmanın bağımsız denetim şirketlerinin bankalarda da denetim yapabilmek için listeye dahil edilmelerinin bir ön şartı olarak düzenlendiği, Yönetmelik’in 15. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ile söz konusu şartın yetkinin devamı için de arandığı, diğer bazı sektörlerde de benzer düzenlemelerin bulunduğu, ayrıca söz konusu listeden çıkarılma yaptırımının yalnızca bankalarda bağımsız denetim faaliyeti yapmaya ilişkin olduğu, davacı şirketin Kurumun gözetim ve denetimindeki bankalar harici diğer şirketlerde bağımsız denetim yapma faaliyetinin halen devam ettiği, yargısal denetimin hukukilik denetimi ile sınırlı olduğu, çalışma ve sözleşme hürriyeti uyarınca özel teşebbüsler kurmak serbest olmakla birlikte devletin, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun faaliyet yürütmesini sağlayacak tedbirleri almakla yükümlü olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'İN DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı şirketin, bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili kuruluşlar listesinden süresiz olarak çıkarılmasına dair Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun E-... sayılı kararı ile 02/04/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik'in 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinin iptali istemiyle açılmıştır. Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş olup işin esasına geçilmiştir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun, "Bağımsız denetim, değerleme ve derecelendirme kuruluşlarının yetkilendirme izni" başlıklı 15. maddesinde; "Bankaların bağımsız denetim faaliyetleri ile Kurul tarafından zorunlu tutulması hâlinde, bankaların varlıklarının, hak ve yükümlülüklerinin ya da kredi müşterilerinden alınacak teminatların değerlemesi ve kendilerinin ya da kredi müşterilerinin derecelendirilmesi faaliyetlerini gerçekleştirecek olan kuruluşların yetkilendirilmesine, yetkilerinin geçici veya sürekli olarak kaldırılmasına Kurulca karar verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili meslek birliklerinin görüşü alınarak Kurulca belirlenir."; 33. maddesinde, "Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarından, 15. madde kapsamında istenilecek ilave şartlar Merkez Bankası ve Kuruluş birliklerinin görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir ve bu şartları haiz bağımsız denetim kuruluşlarına ilişkin liste kamuoyuna açıklanır. Kurul, listede yer alan bağımsız denetim kuruluşlarının bu Kanun kapsamındaki bağımsız denetim faaliyetlerine ilişkin yapacağı kalite kontrol ve denetim çalışmaları neticesinde standart ve mevzuata aykırılıkları tespit edilenleri geçici veya sürekli olarak listeden çıkarmaya yetkilidir. Kurul, yapacağı kalite kontrol ve denetim çalışmalarının sonuçlarını Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumuna bildirir. Bağımsız Denetim Kuruluşları, bu Kanun uyarınca yaptıkları faaliyetler dolayısıyla üçüncü kişilere verdikleri zararlardan sorumludurlar. Bağımsız denetim kuruluşları denetim esnasında, bankanın varlığını tehlikeye sokabilecek veya yöneticilerin Kanun veya esas sözleşmeyi ihlâl etmiş olduklarını gösteren hususları tespit ederse, durumu derhal Kuruma bildirir. Bu bildirim, mesleki gizlilik prensiplerinin ve anlaşmalarının veya bankacılık sırlarına ilişkin yükümlülüklerin ihlâl edildiği anlamına gelmez." kuralına yer verilmiştir. 5411 sayılı Kanun'un 83. maddesinde, Kurul'un, kurum'un karar organı olduğu belirtilmiş; 88. maddesinde, Kurul'un, düzenlemek ve denetlemekle görevli olduğu sektör veya alanla ilgili uluslararası ilke ve standartlarla uyumlu ikincil düzenlemeleri yapma ve kararlar alma görev ve yetkisinin bulunduğu kurala bağlanmıştır. 02/04/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in, "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin (c) bendinde; "Bağımsız denetim kuruluşu: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşları arasından bu Yönetmelikte belirtilen ilave şartları taşıyarak Kurul tarafından Bankalarda Bağımsız Denetim Yapmaya Yetkili Bağımsız Denetim Kuruluşları Listesine alınan kuruluşları,", "(ğ) Hesap dönemi: Bir takvim yılını," ifade ettiği belirtilmiş, "Kuruluşlarda aranan şartlar" başlıklı 8. maddesinde ise: "(1) Listeye alınacak bağımsız denetim kuruluşunun; a) KGK tarafından kamu yararını ilgilendiren kuruluşlarda denetim yapmak üzere yetkilendirilmiş olması, b) Mesleki yeterlik ve itibara ve bu Yönetmelikte belirtilen kapsamda bağımsız denetim gerçekleştirebilecek nitelikte yönetim yapısına, bağımsız denetçiye, teknik donanıma, belge ve kayıt düzenine sahip olması ve kalite kontrol sistemine ilişkin yapının ve yazılı politikaların oluşturulması, c) 7 nci maddeye göre en az iki denetim ekibi oluşturacak sayı ve nitelikte bağımsız denetçi istihdam etmesi, ç) Verdikleri hizmetlerden doğabilecek zararları karşılamak amacıyla, Kanun ve 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yaptırılması zorunlu mesleki sorumluluk sigortasına esas matrahın, bağımsız denetim kuruluşunun geçmiş yıla ilişkin ciro tutarının iki katından az olmamak üzere yönetim organınca kabul edilen cari yıla ilişkin bütçelenen ciro tutarının asgari iki katı esas alınarak belirlenmesi, d) Yurt içinde veya yurt dışında bağımsız denetim yapma yetkisinin iptal edilmemiş olması, e) Hukuki bağlantısının bulunduğu yurt dışında kurulu şirketin bağımsız denetim yapma yetkisinin iptal edilmemiş olması, f) KGK tarafından yetkilendirildikleri tarihten itibaren, bankalar hariç Karar eki I Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tabi kuruluşlarda en az üç hesap dönemi bağımsız denetim faaliyeti yürütmüş olması, şarttır." düzenlemesi, "Listeden süresiz olarak çıkarılma" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında; “(1) Aşağıdaki hallerin bir veya birkaçının tespiti halinde bağımsız denetim kuruluşu Kurul tarafından süresiz olarak Listeden çıkarılır: (...) h) Karar eki I Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması, (...)” kuralı yer almıştır. Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmeliğin, 3. maddesinin 2. fıkrasında, "Bu Yönetmelikte tanımına yer verilmeyen kavramlar, Bağımsız Denetim Yönetmeliğinde belirtilen anlamlarıyla kullanılmıştır." ifadesiyle atıfta bulunulan Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin, Tanımlar başlıklı, 4/1-b maddesinde, "b) Bağımsız denetim: Finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasını," ifade ettiği belirtilmiştir. Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in dava konusu 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi yönünden; 5411 sayılı Kanun'un 15. ve 33. maddeleri ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na finansal piyasalarda düzenleme ve denetleme görevi kapsamında düzenleyici işlemler tesis etme yetkisi tanınmış, 88. maddesi ile de Kurul'a "düzenlemek ve denetlemekle görevli olduğu sektör veya alanla ilgili uluslararası ilke ve standartlarla uyumlu ikincil düzenlemeleri yapmak ve kararlar almak" görev ve yetkisi verilmiştir. Aynı Kanun'un 93. maddesinde ise Kurum'un Kurul kararıyla bu Kanun'un uygulanmasına ilişkin yönetmelikler ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu belirtilmiştir. Yönetmelik'in dava konusu 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde, Karar eki I sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tâbi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması halinde bağımsız denetim kuruluşunun Kurul tarafından süresiz olarak Listeden çıkarılacağı kurala bağlanmıştır. Düzenleyici ve denetleyici kurumlara ilgili oldukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi verildiğinden ve bu kurumlar düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenleyebileceğinden, Kanun'un verdiği yetkinin kullanılması suretiyle Kanun'un lafzına ve amacına uygun düzenlemeleri içeren Yönetmelik'in 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava konusu birel işlem yönünden; Yönetmelik’in 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi uyarınca, Kurumun düzenleme ve denetimine tâbi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmadığından bahisle dava konusu Kurul kararıyla davacı şirketin bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili bağımsız denetim kuruluşları listesinden çıkarılmasına karar verilmiştir. Yönetmeliğin 15. maddesinin 1. fıkrasında sayılan fiillerin gerçekleşmesi hâlinde bağımsız denetim kuruluşunun Kurul tarafından süresiz olarak listeden çıkarılacağı kurala bağlandığından, Danıştay 13. Dairesinin, 29/12/2022 tarihli ara kararıyla davacı şirketin, 29/12/2021 tarihli cevabi yazısında, 2016-2021 yılları arasında ... Faktoring A.Ş., ... Faktoring A.Ş., ... Bankası, ... Yönetim A.Ş., A ve ... Kiralama A.Ş. ve ... Faktoring A.Ş.'de denetim hizmetlerinde bulunulduğunun beyan edildiğinden bahisle, anılan şirketlerde gerçekleştirilen denetimlerin bağımsız denetim niteliğinde olup olmadığı sorularak, söz konusu denetimlerin bağımsız denetim niteliğinde olduğunun bildirilmesi hâlinde bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine ve ayrıca, 29/12/2021 tarihli cevabi yazının ekinde yer alan tabloda, bağımsız denetim yapıldığı belirtilen şirketlerin, ... Holding Şirketleri üzerinde 5411 sayılı Kanun'da tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip olan şirketlerden veya 26/03/2018 tarih ve 11597 sayılı Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı'nın eki I Sayılı Liste'nin (2) numaralı kısmında belirtilen diğer şirketlerden olup olmadığı sorularak bu hususa ilişkin açıklama yapılmasının istenilmesine karar verilmiş olup davalı idare tarafından ara kararına verilen yanıtta, davacı şirket tarafından bulunulduğu iddia edilen denetim hizmetlerinin, mevzuatta belirtilen bağımsız denetim faaliyeti kapsamında olmadığı, bağımsız denetimin, finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasını, ifade ettiği, meri mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilen bağımsız denetim faaliyetlerinin kurumun denetimi kapsamında olduğu, bunun dışında yer alan yılın belirli bir bölümünde spesifik bir konuda yapıldığı iddia edilen denetim hizmetlerinin kurum denetimine tabi Bağımsız Denetim kapsamında sayılamayacağı, kaldı ki bağımsız denetim faaliyetleri sonucunda düzenlenen denetim raporlarının aleni olduğu, denetime tabi şirketlerin internet sitesinde bunların yayınlandığı ve bağımsız denetim raporlarını düzenleyen şirketlere yer verildiği, ancak davacı şirket tarafından belirtilen tarihlerde denetimini yaptığını iddia ettiği şirketlerin internet sitesinde, bağımsız denetim raporu düzenleyen şirketler arasında davacı şirkete yer verilmediği, dolayısıyla davacı şirketin sunmuş olduğu denetim hizmetlerinin Kurumun mevzuatı ve denetimi kapsamında bir bağımsız denetim faaliyeti olmadığı bildirilmiştir. Diğer taraftan; davalı idare, davacı şirketin 29/12/2021 tarihli yazısı ekinde yer alan tabloda bağımsız denetim yapıldığı belirtilen şirketlerin, Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair 26/03/2018 tarihli ve 2018/11597 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki l sayılı listenin 2 numaralı kısmında belirtilen şirketlerden olmadığı, söz konusu listede belirtilen şirketlerin; bankalar, derecelendirme kuruluşları, finansal holding şirketleri, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, varlık yönetim şirketleri, finansal holding şirketleri üzerinde 5411 sayılı Kanunda tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip olan şirketler, olduğu, 5411 sayılı kanun uyarınca Nitelikli pay'ın; Bir ortaklığın sermayesinin veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payları, ifade ettiği, davacı şirketin denetim faaliyetinde bulunduğunu belirttiği şirketlerin, kurumun denetim ve gözetimine tabi olan ve yukarıda sayılan şirketlerden olmadığı ve bu şirketlerde nitelikli paya sahip bulunmadığı belirtilmiştir. Davacı tarafından ise ara kararına yanıt verilmeyerek aksi ispatlanamamıştır. Öte yandan, Yönetmelik’in 8. maddesine 25/05/2022 tarih ve 31846 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik ile eklenen ikinci fıkrada, "15 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca Listeden süresiz olarak çıkarılan bağımsız denetim şirketlerinin tekrar Listeye alınması için, bankalar hariç Karar eki I Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak başvuru tarihinden önceki üç hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunması şarttır.” kuralına yer verildiğinden, hem anılan hüküm hem de davalı idarenin cevabî yazısı dikkate alındığında, davacı şirketin Yönetmeliğin 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi uyarınca Kurum düzenleme ve denetimine tâbi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunmadığından bahisle bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili bağımsız denetim kuruluşları listesinden süresiz olarak çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı, bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili bağımsız denetim kuruluşları listesinde yer alan bir şirket olup, 02/04/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in (Yönetmelik) 15. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca Kurumun düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunmadığı gerekçesiyle bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili bağımsız denetim kuruluşları listesinden süresiz olarak çıkarılmıştır. Davacı şirket tarafından, bağımsız denetim yapmaya yetkili kuruluşlar listesinden süresiz olarak çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile Yönetmelik’in 15. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiş, davalı idarenin usule ilişkin itirazları da yerinde görülmeyerek esasın incelenmesine geçilmiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 15. maddesinde, "Bankaların bağımsız denetim faaliyetleri ile Kurul tarafından zorunlu tutulması halinde, bankaların varlıklarının, hak ve yükümlülüklerinin ya da kredi müşterilerinden alınacak teminatların değerlemesi ve kendilerinin ya da kredi müşterilerinin derecelendirilmesi faaliyetlerini gerçekleştirecek olan kuruluşların yetkilendirilmesine, yetkilerinin geçici veya sürekli olarak kaldırılmasına Kurulca karar verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili meslek birliklerinin görüşü alınarak Kurulca belirlenir."; 33. maddesinde, "Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarından, 15. madde kapsamında istenilecek ilave şartlar Merkez Bankası ve Kuruluş birliklerinin görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenir ve bu şartları haiz bağımsız denetim kuruluşlarına ilişkin liste kamuoyuna açıklanır. Kurul, listede yer alan bağımsız denetim kuruluşlarının bu Kanun kapsamındaki bağımsız denetim faaliyetlerine ilişkin yapacağı kalite kontrol ve denetim çalışmaları neticesinde standart ve mevzuata aykırılıkları tespit edilenleri geçici veya sürekli olarak listeden çıkarmaya yetkilidir. Kurul, yapacağı kalite kontrol ve denetim çalışmalarının sonuçlarını Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumuna bildirir. Bağımsız Denetim Kuruluşları, bu Kanun uyarınca yaptıkları faaliyetler dolayısıyla üçüncü kişilere verdikleri zararlardan sorumludurlar. Bağımsız denetim kuruluşları denetim esnasında, bankanın varlığını tehlikeye sokabilecek veya yöneticilerin Kanun veya esas sözleşmeyi ihlâl etmiş olduklarını gösteren hususları tespit ederse, durumu derhal Kuruma bildirir. Bu bildirim, mesleki gizlilik prensiplerinin ve anlaşmalarının veya bankacılık sırlarına ilişkin yükümlülüklerin ihlâl edildiği anlamına gelmez." kuralına yer verilmiştir. 5411 sayılı Kanun'un 83. maddesinde, Kurulun, Kurumun karar organı olduğu belirtilmiş; 88. maddesinde, Kurulun, düzenlemek ve denetlemekle görevli olduğu sektör veya alanla ilgili uluslararası ilke ve standartlarla uyumlu ikincil düzenlemeleri yapma ve kararlar alma görev ve yetkisinin bulunduğu kurala bağlanmıştır. 02/04/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in "Listeden süresiz olarak çıkarılma" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında; “(1) Aşağıdaki hallerin bir veya birkaçının tespiti halinde bağımsız denetim kuruluşu Kurul tarafından süresiz olarak Listeden çıkarılır: (...) h) Karar eki I Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması, (...)” kuralı yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmelik’in 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi yönünden; 5411 sayılı Kanun'un 15. ve 33. maddeleri ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna finansal piyasalarda düzenleme ve denetleme görevi kapsamında düzenleyici işlemler tesis etme yetkisi tanınmış, 88. maddesi ile de Kurula "düzenlemek ve denetlemekle görevli olduğu sektör veya alanla ilgili uluslararası ilke ve standartlarla uyumlu ikincil düzenlemeleri yapmak ve kararlar almak" görev ve yetkisi verilmiştir. Aynı Kanun'un 93. maddesinde ise Kurumun Kurul kararıyla bu Kanun'un uygulanmasına ilişkin yönetmelikler ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu belirtilmiştir. Yönetmelik'in dava konusu 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde, Karar eki I sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tâbi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmaması halinde bağımsız denetim kuruluşunun Kurul tarafından süresiz olarak Listeden çıkarılacağı kurala bağlanmıştır. Düzenleyici ve denetleyici kurumlara ilgili oldukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi verildiğinden ve bu kurumlar düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenleyebileceğinden, Kanun'un verdiği yetkinin kullanılması suretiyle Kanun'un lafzına ve amacına uygun düzenlemeleri içeren Yönetmelik'in 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava konusu birel işlem yönünden; Yönetmelik’in 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi uyarınca, Kurumun düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunulmadığından bahisle dava konusu Kurul kararıyla davacı şirketin bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili bağımsız denetim kuruluşları listesinden çıkarılmasına karar verilmiştir. Yönetmeliğin 15. maddesinin 1. fıkrasında sayılan fiillerin gerçekleşmesi halinde bağımsız denetim kuruluşunun Kurul tarafından süresiz olarak listeden çıkarılacağı kurala bağlandığından, Dairemizin 29/12/2022 tarihli ara kararıyla davacı şirketin, 29/12/2021 tarihli cevabi yazısında, 2016-2021 yılları arasında ... Faktoring A.Ş., ... Faktoring A.Ş., ... Bankası, ... Yönetim A.Ş., A ve ... A.Ş. ve ... Faktoring A.Ş.'de denetim hizmetlerinde bulunulduğunun beyan edildiğinden bahisle, anılan şirketlerde gerçekleştirilen denetimlerin bağımsız denetim niteliğinde olup olmadığı sorularak, söz konusu denetimlerin bağımsız denetim niteliğinde olduğunun bildirilmesi halinde bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine ve ayrıca, 29/12/2021 tarihli cevabi yazının ekinde yer alan tabloda, bağımsız denetim yapıldığı belirtilen şirketlerin, ... Holding Şirketleri üzerinde 5411 sayılı Kanun'da tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip olan şirketlerden veya 26/03/2018 tarih ve 11597 sayılı Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı'nın eki I Sayılı Liste'nin (2) numaralı kısmında belirtilen diğer şirketlerden olup olmadığı sorularak bu hususa ilişkin açıklama yapılmasının istenilmesine karar verilmiş olup davalı idare tarafından ara kararına verilen yanıtta, davacı şirket tarafından bulunulduğu iddia edilen denetim hizmetlerinin, mevzuatta belirtilen bağımsız denetim faaliyeti kapsamında olmadığı, bağımsız denetimin, finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasını ifade ettiği, meri mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilen bağımsız denetim faaliyetlerinin kurumun denetimi kapsamında olduğu, bunun dışında yer alan yılın belirli bir bölümünde spesifik bir konuda yapıldığı iddia edilen denetim hizmetlerinin kurum denetimine tabi bağımsız denetim kapsamında sayılamayacağı, kaldı ki bağımsız denetim faaliyetleri sonucunda düzenlenen denetim raporlarının aleni olduğu, denetime tabi şirketlerin internet sitesinde bunların yayınlandığı ve bağımsız denetim raporlarını düzenleyen şirketlere yer verildiği, ancak davacı şirket tarafından belirtilen tarihlerde denetimini yaptığını iddia ettiği şirketlerin internet sitesinde, bağımsız denetim raporu düzenleyen şirketler arasında davacı şirkete yer verilmediği, dolayısıyla davacı şirketin sunmuş olduğu denetim hizmetlerinin Kurumun mevzuatı ve denetimi kapsamında bir bağımsız denetim faaliyeti olmadığı bildirilmiştir. Diğer taraftan; davalı idare, davacı şirketin 29/12/2021 tarihli yazısı ekinde yer alan tabloda bağımsız denetim yapıldığı belirtilen şirketlerin, Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair 26/03/2018 tarihli ve 2018/11597 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki I sayılı listenin 2 numaralı kısmında belirtilen şirketlerden olmadığı, söz konusu listede belirtilen şirketlerin; bankalar, derecelendirme kuruluşları, finansal holding şirketleri, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, varlık yönetim şirketleri, finansal holding şirketleri üzerinde 5411 sayılı Kanun'da tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip olan şirketler, olduğu, 5411 sayılı Kanun uyarınca nitelikli payın; bir ortaklığın sermayesinin veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payları, ifade ettiği, davacı şirketin denetim faaliyetinde bulunduğunu belirttiği şirketlerin, kurumun denetim ve gözetimine tabi olan ve yukarıda sayılan şirketlerden olmadığı ve bu şirketlerde nitelikli paya sahip bulunmadığı belirtilmiştir. Davacı tarafından ise ara kararına yanıt verilmeyerek aksi ortaya koyulamamıştır. Ayrıca, Dairemizin E:2021/65 esas sayılı dosyasında 17/05/2022 tarihli ara kararıyla davacı şirketin Yönetmeliğin 8. maddesinde yer alan ve listeye alınacak bağımsız denetim kuruluşlarında aranan şartları yerine getirmesi halinde yeniden listeye alınıp alınamayacağı sorulmuş, davalı idare tarafından 06/07/2022 tarihinde Dairemiz kayıtlarına giren dilekçe ile verilen cevapta, davacı şirketin Yönetmeliğin 8. ve 9. maddelerinde yer alan şartları sağlaması, ayrıca başvuruda istenilen bilgi ve belgeleri yerine getirmesi halinde yeniden listeye alınma talebinin Kurulca değerlendirileceğinin tabii olduğu belirtilmiştir. Öte yandan, Yönetmelik’in 8. maddesine 25/05/2022 tarih ve 31846 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik ile eklenen ikinci fıkrada, "15 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca Listeden süresiz olarak çıkarılan bağımsız denetim şirketlerinin tekrar Listeye alınması için, bankalar hariç Karar eki I Sayılı Listenin (2) numaralı kısmında belirtilen Kurum düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak başvuru tarihinden önceki üç hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunması şarttır.” kuralına yer verildiğinden, hem anılan hüküm hem de davalı idarenin Dairemizin E:2021/65 esas sayılı dosyasındaki cevabi yazısı dikkate alındığında, davacı şirketin Yönetmeliğin 15. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi uyarınca Kurum düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde kesintisiz olarak beş hesap dönemi bağımsız denetim faaliyetinde bulunmadığından bahisle bankalarda bağımsız denetim yapmaya yetkili bağımsız denetim kuruluşları listesinden süresiz olarak çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 20/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. </body></html>