Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/4955 E. , 2025/756 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4955 Karar No : 2025/756 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ilinde ... plaka sayılı araç ile taksi-dolmuş olarak çalışan davacı tarafından İstanbul Büyükşehir Belediyesi sorumluluğundaki tüm ticari amaçla yolcu ve yük taşımacılığı yapan araçların, Toplu Ulaşım Denetim ve Yönetim Merkezine dahil edilmesine, uyumlanmış araç takip ve kamera sistem/cihazlarına sahip olmayan, imzalanmış taahhütnameye aykırı davranan taşımacıların çalışma ruhsatnamesi veya güzergah kullanım belgelerinin iptal edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı UKOME kararının, taksi-dolmuş ile ilgili kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; UKOME kararıyla getirilen düzenlemelerin görev ve sorumluluk sahası içerisinde kaldığı, kamusal olarak toplu ulaşımının teknolojik aletlerle denetlenmesinin, raporlanmasının, analizinin ve denetiminin kamusal yarar taşıdığı, toplu taşıma hizmetinin sunumuna ilişkin olarak gelişen ihtiyaç ve teknolojik gelişmelerin gerektirdiği hususları da gözetmek suretiyle UKOME kararıyla gerçekleştirilen düzenlemelerde mevzuata ve hukuka aykırı bir yön olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararıyla, davalı idarece... tarihli ve... sayılı UKOME kararı ile kurulan Toplu Ulaşım Yönetim Merkezinin denetimine esas olmak üzere taksi dolmuş ve minibüslerdeki ilgili cihazların ilk kurulumunun doğrudan davalı idarece yapılmasına, buna bağlı olarak Toplu Ulaşım Denetim ve Yönetim Merkezi kurulmasına ve büyükşehir belediyesi sorumluluğundaki tüm ticari amaçla yolcu ve yük taşımacılığı yapan araçların dahil edilmesine dava konusu işlemle karar verildiği, Dairece yapılan... tarihli ve E:... sayılı Ara Kararına davalı idarece verilen cevapta, dava konusu kararın belediye başkanı tarafından onaylanmadığı, dava konusu işlemin belediye başkanı tarafından onaylanmamış olması nedeniyle yürürlüğe girmediği dolayısıyla mevcut hali ile kesin ve yürütülmesi gerekli idari işlem niteliğini kazanmadığı sonucuna varıldığından davanın 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca usul yönünden reddi gerektiği, vekalet ücretine ilişkin kısım yönünden ise, idarece, onay işlemi tamamlanmayan dava konusu kararın uygulamaya konulması sonucu davanın açılmasına sebebiyet verildiği anlaşıldığından yargılama gideri ve vekalet ücretinin idareye yükletilmesinin hakkaniyete uygun olduğundan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kendisine ait ticari aracın fabrika çıkışlı orjinalliğini bozmak istemediği, davalı idarenin dava konusu işlemle aksi bir uygulama yapmaya zorlayamayacağı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, davanın reddine ilişkin kararın gerekçesinin hatalı olduğu, dava reddedilirken yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendilerine yüklenilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanının, 24.06.2009 tarihli Başkanlık Oluru ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreterini, Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanı olarak görevlendirdiği, Belediye Başkanının UKOME'ye ilişkin görev ve yetkisini Genel Sekreterine devrettiği, bu devirin Belediye Başkanının UKOME ile ilgili tüm yetki ve görevlerini kapsadığı, Başkanın onay vermesine ilişkin olarak kanunda her hangi bir prosedüre yer verilmediği, Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nde Ukome kararlarının nasıl yürürlüğe gireceğinin ayrıntılı olarak düzenlendiği, ayrı bir “onama” prosedürüne yer verilmediği, anılan Yönetmeliğin 5. maddesi ile düzenlenen “görevlendirmenin” yalnızca “UKOME toplantısına başkanlık etme” ile sınırlı olmadığı; kararın kabulü ve yürürlüğü girmesine ilişkin tüm yetki ve görevleri kapsadığı, kararın yürürlüğü için ayrıca belediye başkanının onayına gerek olmadığı, dava konusu kararın alınmasında ve yürürlüğe girmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul ilinde ... plaka sayılı araç ile taksi-dolmuş olarak çalışan davacı tarafından İstanbul Büyükşehir Belediyesi sorumluluğundaki tüm ticari amaçla yolcu ve yük taşımacılığı yapan araçların, Toplu Ulaşım Denetim ve Yönetim Merkezine dahil edilmesine, uyumlanmış araç takip ve kamera sistem/cihazlarına sahip olmayan, imzalanmış taahhütnameye aykırı davranan taşımacıların çalışma ruhsatnamesi veya güzergah kullanım belgelerinin iptal edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı UKOME kararının, taksi-dolmuş ile ilgili kısmının iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin (1) fıkrasının (f) bendinde; "Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış, anılan Kanun'un 9. maddesinde; “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır. Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer. Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır. Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.” kuralına yer verilmiştir. Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 5. maddesinde; "Büyükşehir belediyesi alt yapı koordinasyon merkezi ile ulaşım koordinasyon merkezi büyükşehir belediye başkanına bağlıdır. Başkan bu görevi bizzat veya görevlendireceği kişi eliyle yürütür." kuralı yer almış olup; 17. maddesinde, UKOME'nin, büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişinin başkanlığında oluşacağı kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda aktarılan mevzuatın bir bütün olarak değerlendirilmesinden, ulaşım koordinasyon kerkezi kararlarının yürürlüğe girmesi için büyükşehir belediye başkanının onayının alınmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Kanunda, büyükşehir belediye başkanının ya da görevlendireceği kişinin, UKOME toplantısına katılıp oy kullanması, UKOME kararlarının yürürlüğe girmesi için yeterli görülmemiş, büyükşehir belediye başkanının onayı ayrıca aranmıştır. Başka bir ifade ile, kanun koyucu tarafından, büyükşehir belediye başkanının onayı olmaksızın, UKOME kararlarının yürürlüğe girmesinin mümkün olmadığı kabul edilmiştir. Öte yandan; dava konusu işlemin, hak sahibi kişiler için tesis edilen çok sayıda işleme, dayanak olarak alındığı göz önünde bulundurulduğunda, büyükşehir belediye başkanınca onaylanmadığından hareket edilerek, kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliğinde olmadığının kabul edilemeyeceği açıktır. Bu durumda, dava konusu işlemin tesisinde, 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesine aykırı olarak, büyükşehir belediye başkanının onayının alınmadığı dikkate alındığında, şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan; davalı idarece yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden temyiz isteminde bulunulmuşsa da, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan, bu aşamada değerlendirmeye alınmamıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 3. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak 13/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>