Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/47 E. , 2025/915 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/47 Karar No : 2025/915 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı... plakalı aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda; trafikten men edilen aracın davacı adına kayıtlı olduğu, polis memurları tarafından düzenlenen tutanakta da araçta E.S., T.K., C.S., H.S. (davacı) ve S.S isimli kişilerin bulunduğu ve bu kişilerin davacının yakınları olduğu tespitine yer verildiği, bu durumda araç içerisindeki yolcuların akraba olduklarının denetim tutanağında belirtildiği, davacının ücret karşılığı yolcu taşımacılığı yaptığı hususunun tartışma yaratmayacak biçimde açık ve somut olarak ortaya konulamadığı, davacının çalışma izni/ruhsatı almadan ticari amaçlı yolcu taşıdığına ilişkin olay tespit tutanağından başka herhangi bir delilin de bulunmadığı görüldüğünden,... plakalı aracın Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; temyize konu kararda istinaf dilekçelerinde belirttikleri hususlara değinilmeden hüküm kurulduğu, servis taşımacılığının UKOME tarafından verilen izin belgelerine dayalı olarak yapılabileceği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : 26/02/2021 tarihinde polis memurları tarafından gerçekleştirilen denetim esnasında davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın durdurulduğu, yapılan kontrol neticesinde belediyeden izin almadan yolcu taşımacılığı yapıldığı ve ayrıca araçta bulunması gereken koltukların izinsiz/ruhsata işletmeden söküldüğünün tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a ve 32/1 maddeleri uyarınca söz konusu aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. Aynı Kanun'un "Araçlar üzerindeki değişiklikleri bildirme" başlıklı 32. maddesinde ise, "Araçlar üzerinde mevzuata uygun şekilde yapılan her türlü değişikliğin işleten tarafından otuz gün içinde araç tescil belgesine işletilmesi zorunludur. Bu fıkra hükmüne uymayan işletenlere 108 Türk lirası idari para cezası verilir. Üzerinde teknik değişiklik yapılan araçlar, değişikliğin mevzuata uygun olarak yapıldığı belgelenip bu durum ilgili tescil kuruluşunda araç tescil belgesine işletilinceye kadar trafikten menedilir. Mevzuata uygun olarak yapıldığı belgelenemeyen teknik değişikliğin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkaracak özellikte olması durumunda 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten menedilir." hükmü yer almaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; 5. maddesinde, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği; 15/1-d maddesinde ise; 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülürse otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde ... plakalı aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı trafikten men tutanağının iptalinin istenildiği, söz konusu trafikten men tutanağı incelendiğinde aracın men nedeni olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi ile 32/1 maddesinin ayrı ayrı gösterildiği, polis memurları, sürücü ve yolcular tarafından imzalandığı görülen olay tutanağında ise güzergah izin belgesi alınmadan taşımacılık yapıldığı ve ayrıca araçta bulunması gereken koltukların izinsiz/ ruhsata işletilmeden söküldüğü tespit edildiğinden bahisle aracın trafikten men edildiği bilgilerine yer verildiği görülmektedir. İdari yargılama usulünde geçerli olan yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi halinde hangi işlemlerin iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin gereğidir. İdari yargı mercilerinin, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde yargılama yapmaları sebebiyle, dava konusu işlem ya da işlemlerin, hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak biçimde açık ve net olarak belirtilmesi zorunlu olup, aralarında maddi ve hukuki bağlılık olmayan istemlerin aynı dilekçede yer alması mümkün değildir. Dava konusu... tarih ve ... sayılı araç trafikten men tutanağından, davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile, belediyeden izin alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca ve araçta bulunması gereken koltukların izinsiz/ruhsata işletilmeden söküldüğünden bahisle 2918 sayılı Kanun'un 32/1 maddesi uyarınca işlem tesis edildiği görülmüştür. Dava dilekçesinin incelenmesinden, dava konusu işlemin, 2918 sayılı Kanun'un 32/1 maddesi uyarınca tesis edilen kısmının iptalinin istenilip istenilmediği hususunun belirsiz olduğu, bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun düzenlenmeyen dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu ... tarih ve ... sayılı trafikten men tutanağı ile tesis edilen 60 gün süre ile trafikten men işleminin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 14/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. </body></html>