Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/6063 E. , 2025/327 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/6063 Karar No : 2025/327 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İli içerisinde toplu ulaşım aracında şoförlük yapmakta iken toplu taşıma aracı kullanım belgesi askıya alınan davacının, kendisine yeniden toplu taşıma aracı kullanım belgesi verilmesi talebiyle yaptığı 23/02/2021 tarihli başvurusunun, "29/11/2019 tarihinde yolcuyu darp ettiğinin kamera görüntüsü ile tespit edildiğinden toplu taşıma aracı kullanım belgesinin askıya alındığı ve uygulamada bir değişiklik yapılmadığı" gerekçesiyle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Büyük Şehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; uyuşmazlığa konu olayda, dosyaya sunulan kamera kaydından, davacının minibüsten inen iki kadın yolcunun peşinden giderek kadınları darp ettiğinin görüldüğü, bu durumda, trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlü olan idare tarafından kamu yararı ve kamu hizmeti gereğince kişilere fiili saldırıda bulunan sürücünün, toplu taşıma aracı kullanım belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; 1608 sayılı Kanunun, belediyelere yetki ve görev alanları ile ilgili konularda yasak koyma ve bu yasağa uymama halinde yaptırım belirleme yetkisi verdiği açık olduğu, aktarılan yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, belediye sınırları içinde toplu taşıma ile ilgili olarak belediyelerin düzenleme yapma, ceza verme görev ve yetkisinin bulunduğu, uyuşmazlık konusu olayda; davacı hakkında ceza verme yetkisinin Belediye Encümenine ait olduğu halde dava konusu işlemin ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından tesis edildiği görüldüğünden, davacının toplu taşıma aracı kullanım belgesinin süresiz askıya alınmasına ilişkin söz konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne,... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, UKOME'ce şartları belirlenerek verilen belgenin yine idarece geri alınması durumunun söz konusu olduğu, belediye encümenin belgeyi geri alma yetkisinin bulunmadığı, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olarak tesis edildiği hususları ileri sürülmektedir.... KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (f) fıkrasında; "Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış, anılan Kanunun 9. maddesinde; “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır. Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer. Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır. Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.” kuralına yer verilmiştir. 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin "Ulaşım Koordinasyon Merkezi" başlıklı üçüncü kısmının “Görev ve yetkileri” kenar başlıklı 18. maddesinde; “(1) UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla; a) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla, … ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmekle…d) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle, e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla,...” görevli ve yetkilidir kuralı, “Ulaşım Koordinasyon Birimi” kenar başlıklı 21. maddesinde; “(1) UKOME'nin sekreterya hizmetleri, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde bu amaçla oluşturulacak ulaşım koordinasyon birimi tarafından yürütülür.”; “Görevleri" kenar başlıklı 22. maddesinde ise; “(1) Ulaşım koordinasyon birimi; a) Başkanın emir ve talimatları doğrultusunda gündemi hazırlar ve üyelere duyurur. b) Görüşme tutanaklarını düzenler. c) Alınan kararları yazar, üyelerin imzalarını tamamlatır ve ilgili mercilere gönderir. ç) UKOME toplantılarına üye gönderen kurum ve kuruluşlarla irtibatı sağlar. d) Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde nazım plana uygun arazi kullanım ve ulaşım planlama çalışmaları doğrultusunda büyükşehir ulaşım planının yapılması için gereken ön çalışmaları yaparak kurula sunar.” kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; kanunda aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması, kaldırılması ve düzeltilmesi işlemlerinde de aynen uygulanmasının zorunlu olduğu, işlemin sadece tesis eden makam tarafından ortadan kaldırılması yeterli olmayıp, aynı zamanda idari işlemin yapılış usullerine de uygun olarak (usulde paralellik) işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır. Yukarıda belirtilen Belediye mevzuatının birlikte değerlendirilmesinden; toplu taşıma araçları ile servis ve taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil ve şartlarının belirlenmesi, toplu taşıma araçlarının kullanım izin belgelerinin ile çalışma ruhsatlarının verilmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu anlaşılmakta olup, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin, daire başkanlığının, müdürlüğün, belediye encümenin ya da toplu ulaşım denetim komisyonunun bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, davanın konusunun askıya alınan Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesinin yeniden düzenlenerek verilmesi isteminin reddine dair Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü işlemi olduğu, dava konusu Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesinin verilmesinde karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu, bu nedenle söz konusu belgenin yeniden düzenlenerek verilmesi isteminin incelenerek karar verilmesinde yetkili olan UKOME genel kurulunca dava konusu işlemin tesis edilmesi gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce anılan belgenin verilmesi talebinin reddedilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının neticesi itibarıyla hukuka uygun olduğu görülmüştür. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından ilgili tarafa iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 31/01/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY: (X) - Dava, davacı tarafından, ... İli içerisinde toplu ulaşım aracında şoförlük yapmakta iken toplu taşıma aracı kullanım belgesi askıya alınan davacının, kendisine yeniden toplu taşıma aracı kullanım belgesi verilmesi talebiyle yaptığı 23/02/2021 tarihli başvurusunun, "29/11/2019 tarihinde yolcuyu darp ettiğinin kamera görüntüsü ile tespit edildiğinden toplu taşıma aracı kullanım belgesinin askıya alındığı ve uygulamada bir değişiklik yapılmadığı" gerekçesiyle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Büyük Şehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Her ne kadar, temyize konu kararda; davacı hakkında ceza verme yetkisinin Belediye Encümenine ait olduğu halde dava konusu işlemin ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından tesis edildiği görüldüğünden, davacının toplu taşıma aracı kullanım belgesinin süresiz askıya alınmasına ilişkin söz konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün UKOME'nin verdiği kararlar doğrultusunda uygulamaya yönelik olarak dava konusu işlemi tesis ettiği, UKOME'nin yapısı, oluşumu, toplanma ve karar alma usulü dikkate alındığında, her bir UKOME kararının uygulanmasına yönelik işlemin de yine UKOME tarafından yapılmasının zaman ve emek israfına yol açacağı gibi, davalı belediyenin toplu ulaşım hizmetlerini yürütmekle görevli ve yetkili müdürlüğünce, ilgililerden iletilen başvuruların UKOME kararları çerçevesinde incelenip değerlendirilerek başvurulara cevap verilmesinde mevzuat açısından bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, yukarıda belirttiğim gerekçeyle temyize konu istinaf kararının bozulması ve uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerektiği oyum ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum. </body></html>