Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/1150 E. , 2025/361 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1150 Karar No : 2025/361 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av.. .. KARŞI TARAF (DAVACI) :...İnsan Kaynakları Gıda Turizm Taşımacılık Temizlik ve İnşaat Pazarlama Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Gebze Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile söz konusu aracı kullanan aynı zamanda davacı şirketin sigortalı çalışanı olan ...'a 6.141,00 TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dava konusu trafikten men işlemi yönünden; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının ilgili belediye hudutları dahilinde, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olduğu, davacı tarafından, araçta bulunan kişilerin şirket personeli olduğunun ve ücretsiz kendi personellerini taşıdıklarının belirtildiği, yine tutanakta sözü edilen kişilerin ücret karşılığında taşındığını ortaya koyan bir ifadenin bulunmaması karşısında, davacı şirket tarafından ücret karşılığı yolcu taşındığının kabulüne olanak bulunmadığından, davacı şirkete ait aracın trafikten men edilmesine yönelik dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği, dava konusu idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden; bizzat davacı şirket adına düzenlenmediği anlaşılan idari para cezası nedeniyle davacı şirketin doğrudan menfaatinin zarar görmesi ve davacı şirket yönünden hukuki bir sonuç doğurması söz konusu olamayacağından, bu işleme karşı davacı şirket tarafından kendi adına açılan davada, işlem ile davacı şirket arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi bulunmadığı gerekçeleriyle, dava konusu işlemin idari para cezasına ilişkin kısmı bakımından ehliyet yönünden reddine, aracın trafikten men edilmesine ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu trafikten men işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; davacı şirket tarafından, ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile söz konusu aracı kullanan aynı zamanda davacı şirketin sigortalı çalışanı olan ...'a 6.141,00 TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri/araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin/ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmelerinin gerektiği, başka bir ifadeyle söz konusu belgelerin denetim ve işlem tarihinde düzenlenmiş bulunması gerekmekte olup, daha sonra temin edilen izin/ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Bu durumun tek istisnasının, araç sahipleri/araç sürücüleri tarafından işlem tarihinden önce izin/ruhsat için ilgili belediyeye başvuru yapılmış olmasıdır. Uyuşmazlıkta; Gebze Trafik Denetleme Büro Amirliği ekipleri tarafından, 15/10/2020 tarihinde yapılan denetimde ... plakalı araç ile ilgili belediyeden izin belgesi olmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği, denetim sonucu tutulan tespit tutanağında altı yolcu ve sürücü ismine yer verildiği, anılan tutanağın aracın yolcuları, sürücüsü ve trafik polis memurlarınca imzalandığı, tespitte aracın ilgili ticari amaçlı yetki belgesiz olarak yolcu taşıdığı belirlemesine dayalı olarak aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Gebze Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile söz konusu aracı kullanan aynı zamanda davacı şirketin sigortalı çalışanı olan ...'a 6.141,00 TL trafik idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte; tespit tutanağı ile fiilen yapıldığı belirlenen servis taşımacılığına ilişkin servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, bu itibarla geçerli güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan yapılan servis taşımacılığının 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, yukarıda yer verilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ilgili madde hükümleri uyarınca; işlemlerin tesis edildiği tarihte düzenlenmiş olması gereken geçerli servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan belediye sınırları içerisinde servis taşımacılığı yapıldığının açık olduğu görüldüğünden, dava konusu anılan aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu trafikten men işleminin iptali yönündeki Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 04/02/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. bendinde; Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiş, 46. maddesinde Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin madde hükmünde sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, 48. maddesinin 6. ve 7. fıkralarında ise; temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, temyiz isteminin reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır. Uyuşmazlıkta; davacı şirket tarafından, trafikten men edilen ... plakalı araçta bulunan yolcuların kendi personelleri olduğunun iddia edildiği ve davacı şirkete ait barkodlu sigortalı işe giriş bildirgelerinin sunulduğu, sunulan bildirgeler incelendiğinde, denetim esnasında araç içinde bulunan ..., ..., ..., ... isimli dört yolcu ile araç şoförü ...'ın davacı şirketin çalışanı olduğu, araçta bulunan şahısların bir çoğunun davacı şirketin çalışanı olduğu görülmüştür. Bu durumda; davacı şirketin, kendisine ait işyerine, kendi çalışanlarını taşıması nedeniyle, adına kayıtlı aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varılmakta olup; temyiz istemine konu kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmadığından, temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum. KARŞI OY : (XX)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum. </body></html>