Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/3427 E. , 2025/915 K.</ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3427 Karar No : 2025/915 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Otomasyon Yüzey İşlem Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirkete ait Konya İli, Karatay İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren işletmede, endüstriyel atığın hiçbir önlem alınmadan doğrudan kanalizasyon şebekesine ve alıcı ortama deşarj edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca işyerinin gerekli izinler alınıncaya kadar faaliyetinin durdurulmasına ve aynı Kanunun 20. maddesinin (f) bendi uyarınca 328.819,00 TL para cezası verilmesine ilişkin Konya Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; galveniz kaplama ve fosfat kaplama faaliyeti yürüten davacı şirkete ait işletmenin, çevre ve insan sağlığını tehlikeye atacak şekilde endüstriyel atığı hiçbir önlem almadan doğrudan kanalizasyon şebekesine ve alıcı ortama bıraktığı hususu sabit olduğundan, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca, gerekli izinler alınıncaya kadar işletmenin faaliyetinin durdurulmasına ve aynı Kanunun 20/f maddesi uyarınca davacı şirketin para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ekipleri tarafından 15/11/2022 tarihinde davacıya ait işyerinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanak ile endüstriyel nitelikli atık sular için hiçbir önlem alınmadan doğrudan kanalizasyon şebekesine ve alıcı ortama deşarj edildiğinin tespit edildiği ve söz konusu duruma yönelik fotoğraflar da eklenerek ... tarih ve ... sayılı KOSKİ Arıtma Tesisleri Başkanlığı işlemi ile Konya Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne söz konusu işletmeyle ilgili gerekli işlemlerin yapılması için bildirildiği, söz konusu bildirim üzerine 09/12/2022 tarihli denetim tutanağı ile KOSKİ Genel Müdürlüğü personeli tarafından somut delillerle ihlalin fotoğlaflandığı, olayın KOSKİ Genel Müdürlüğü denetim esnasında gerçekleşmesi, ihlalin belirtilen tarihte gerçekleşmesi ve atık suyun deşarjı esnasında Müdürlüklerince tespiti imkanı bulunmadığından bahisle, taraflarınca denetimin gerçekleştirilemediği belirtilerek ilgili kurumun yazısı, eki tutanak ile fotoğraflardan davacının endüstriyel nitelikli atıksuların hiçbir önlem almadan doğrudan kanalizasyon şebekesine ve alıcı ortama deşarj ettiği sonucuna varıldığı, anılan denetim tutanağı üzerine de davaya konu işlem tesis edilmişse de; yetki devri bulunmayan kurumlarca düzenlenen ve (yapılacak denetim sonucunda düzenlenecek çevre denetim tutanağına veri oluşturabilecek) ihbar niteliğinde kabul edilen tutanakların intikali üzerine, ihlalin niteliği gereği çevre kirliliğinin etkilerinin ortadan kalkmamış olma durumu veya süreklilik arz etme ihtimali varsa, ihlalin tespiti amacıyla, İdari Para Cezalarında İhlalin Tespiti ve Ceza Verilmesi ile Tahsili Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi kapsamında İl Müdürlüğünce görevlendirilen çevre denetim personelleri tarafından, ilgili Yönetmeliğin 10. maddesi gereğince, mahallinde fotoğraf, hava fotoğrafı, kamera, uydu görüntüleri ve diğer teknik cihazlardan yararlanarak, numune alınmalı ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvarlara gönderilmek suretiyle analiz ettirilerek ve ihtiyaç duyulması durumunda bilirkişi incelemesi yoluyla tespit yapılmak suretiyle çevre denetim tutanağının tanzim edilmesi gerektiği, ancak ihlalin belirlenmesi için fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan yararlanılması ve numune alınması işleminin, ilgililerin olay mahallinden ayrılması, olayın kendine özgü mahiyeti (anız yakma, atık dökülmesi gibi ihlalin anlık gerçekleşmesi) gibi fiili imkansızlıklar edeniyle "yapılamadığı" durumlarda, ihbar olarak kabul edilen tutanağı ve diğer somut deliller esas alınmak suretiyle, idari yaptırım kararını vermeye yetkili olan İl Müdürlüğünce çevre denetim tutanağı düzenlenmesinin ihlalin tespiti ve idari yaptırımın uygulanması için yeterli olacağı, dava konusu olayda ise; ihbar niteliğinde kabul edilen KOSKİ Genel Müdürlüğü tutanağının (ekinde yer alan birkaç fotoğraflarla birlikte) İl Müdürlüğü'ne intikali üzerine, İl Müdürlüğü çevre ve denetim ekiplerince, ihlalin belirlenmesi için fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan yararlanılması ve numune alınması işlemlerini yapmak yahut bu işlemlerin ilgilinin olay mahallinden ayrılması, olayın kendine özgü mahiyeti gereği fiili imkansızlıklar nedeniyle yapılamadığı tespitini yapmak üzere, olay mahallinde herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadan, ihlali gerçekleştirdiği ileri sürülen davacının beyanları alınmadan, salt KOSKİ Genel Müdürlüğü tutanağıyla ve ekindeki birkaç fotoğrafla yetinilmek suretiyle düzenlenen çevre denetim tutanağının mevzuatın aradığı anlamda, gereken bulguları ihtiva eden bir çevre denetim tutanağı olarak kabul edilemeyeceği, bu durumda; 2872 sayılı Çevre Kanununun 12. maddesinde öngörülen çevre denetim ekibi tarafından, anılan yönetmelikte belirtildiği şekliyle gereken hususları ihtiva eden bir çevre denetim tutanağı düzenlenmeksizin, (denetim yetkisi bulunmayan KOSKİ Genel Müdürlüğü personelinin katılımıyla düzenlenen) ihbar niteliğinde bulunan KOSKİ Genel Müdürlüğü denetim tutanağına istinaden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; çevrenin kirliliği olayında en önemli hususun mevzuata aykırı eylemin, yani ihlalin tespiti olduğu, ihlalin belirlenmesi için fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan yararlanılması veya numune alınması işleminin, ilgililerin olay mahallinden ayrılması, olayın kendine özgü mahiyeti gibi fiili imkansızlar nedeniyle yapılmadığı durumlarda, çevre denetim tutanağının düzenlenmesinin ihlalin tespiti için yeterli olduğu, bu doğrultuda İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen 09/12/2022 tarihli tutanağa dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı şirkete ait Konya İli, Karatay İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren işletmede, endüstriyel atığın hiçbir önlem alınmadan doğrudan kanalizasyon şebekesine ve alıcı ortama deşarj edildiğinin, Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ekiplerinin 15/11/2022 tarihli tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, olay, 18/11/2022 tarihli yazı ile Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne bildirilmiştir. Bunun üzerine Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından; ... adresinde faaliyet gösteren işletmede, endüstriyel atığın hiçbir önlem alınmadan doğrudan kanalizasyon şebekesine ve alıcı ortama deşarj edildiğinin, Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ekiplerinin 15/11/2022 tarihli tutanağı ile tespit edildiği, KOSKİ Genel Müdürlüğü personeli tarafından ihlalin somut delillerle fotoğraflandığı, olayın geçmiş tarihte KOSKİ Genel Müdürlüğü personeli tarafından yapılan denetim esnasında gerçekleşmiş olmasından dolayı, atıksuyun deşarjı esnasında anlık tespit imkanının bulunmaması nedeniyle taraflarınca denetim gerçekleştirilemediği, KOSKİ Genel Müdürlüğününü yazısı ve ekindeki tutanak, deşarja ait görüntüler içeren belgeler dikkate alınarak, ... tarihli, ... numaralı tutanağının düzenlendiği anlaşılmıştır. Söz konusu tutanağa dayanılarak, yukarıda belirtildiği şekilde çevre kirliliğine sebebiyet verildiği gerekçesiyle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca işyerinin gerekli izinler alınıncaya kadar faaliyetinin durdurulmasına ve aynı Kanunun 20. maddesinin (f) bendi uyarınca 328.819,00 TL para cezası verilmesine ilişkin Konya Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesinde; her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır, hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun 11. maddesinin 1. fıkrasında; üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri sonucunda oluşan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı vermeleri uygun görülmeyen tesis ve işletmeler ile yerleşim birimleri atıklarını yönetmeliklerde belirlenen standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle ve öngörülen izinleri almakla yükümlü oldukları hükmüne yer verildikten sonra, devamında da bu yükümlülüklere uyulmaması halinde yapılacak yaptırımlara ve bu yükümlülüğe ilişkin usul ve esaslara yer verilmiş, 20. maddenin (f) fıkrasında; 11. maddeye göre kurulması zorunlu olan atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesislerini kurmayanlar ile kurup da çalıştırmayanlara para cezası verileceği, hükmüne ve 15. maddede ise; çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan faaliyetlerin süre verilmeksizin durdurulacağı, hükmü yer almıştır. 03/04/2007 gün ve 26482 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevre Kanununa Göre Verilecek İdarî Para Cezalarında İhlalin Tespiti ve Ceza Verilmesi ile Tahsili Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinde; Çevre Kanununda belirtilen yükümlülüklerin ilgililerce yerine getirilip getirilmediğinin tespiti için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkez veya taşra teşkilatı ile Bakanlıkça yetki verilmiş kurum veya kuruluşların yetkili makamı tarafından usulüne uygun olarak iki veya daha fazla kişiden meydana gelen çevre denetim ekibinin görevlendirileceği, 8. maddesinde; çevre denetim ekibinin, çevre mevzuatı çerçevesinde; denetimi gerçekleştirmek ve çevre kirliliğinin ve/veya ihlalin nedenini belirlemekle ve durum tespitine ve/veya ihlaline ilişkin yapılan işlemleri denetim/tespit tutanağı ile belirlemekle görevli olduğu, 10. maddesinde; belirtilen ihlalin belirlenmesinde, fotoğraf, hava fotoğrafı, kamera, uydu görüntüleri ve diğer teknik cihazlardan yararlanılabileceği, gerektiğinde numune alınabileceği, ihlalinin belirlenmesi için fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan yararlanılması veya numune alınması işlemi; ilgililerin olay mahallinden ayrılması, olayın kendine özgü mahiyeti gibi fiili imkânsızlıklar nedeniyle yapılamadığı durumlarda Çevre Denetim Tutanağının veya Tespit Tutanağının düzenlenmesi ihlalin tespiti için yeterli olacağı, hükümlerine yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 13. maddesinde; 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı veya Bakanlıkça yetki verilmiş kurum veya kuruluşların yetkili makam tarafından çevre denetimi ile görevlendirilen personel tarafından yapılan denetimler sonucunda tespit edilen ihlallerle ilgili olarak, fiilleri işleyenler hakkında Ek-3’te yer alan Çevre Denetim Tutanağının düzenleneceği, belirtilen şekilde düzenlenen Çevre Denetim Tutanağı ve eklerinin denetim ile görevlendirilen personelin bağlı olduğu ve idari yaptırım kararı vermeye yetkili merciye intikal ettirileceği, 14. maddesinde ise; idari yaptırım kararı vermeye yetkili merci tarafından, intikal ettirilen Çevre Denetim Tutanağı veya Tespit Tutanağı ve ilgili belgelerin değerlendirerek gerekli yaptırım kararının verileceği, kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden ise; kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililerin kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirletenin, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu, her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermenin yasak olduğu, kurulması zorunlu olan atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesisinin ilgilisi tarafından kurulmamış olması yada kurulup da çalıştırılmamış olması durumunda idari para cezası verileceği ve kirliliğin çevre ve insan sağlığını tehlikeye atacak derecede olması halinde ise faaliyetlerin süre verilmeksizin durdurulacağı, bununla birlikte; tespit sırasında mahallinde fotoğraf, hava fotoğrafı, kamera, uydu görüntüleri ve diğer teknik cihazlardan yararlanarak ve numune alınmış ise analiz ve bilirkişi incelemesi yoluyla tespit yapılmak suretiyle çevre denetim tutanağının tanzim edilmesi gerektiği, ancak ihlalin belirlenmesi için fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan yararlanılması ve numune alınması işleminin, ilgililerin olay mahallinden ayrılması, olayın kendine özgü mahiyeti gibi fiili imkansızlıklar edeniyle "yapılamadığı" durumlarda, ihbar olarak kabul edilen tutanak ve diğer somut deliller esas alınmak suretiyle, idari yaptırım kararını vermeye yetkili olan İl Müdürlüğünce çevre denetim tutanağı düzenlenmesinin ihlalin tespiti ve idari yaptırımın uygulanması için yeterli olacağı anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyerinde yapılan denetimde, işyerinde günlük 2 ton galveniz kaplama, 1,5 ton civarında fosfat kaplama üretimi yapıldığı, ancak endüstriyel atıkların hiçbir önlem alınmadan kanalizasyon şebekesine ve alıcı ortama deşarj edildiğinin tespit edildiği, davacı tarafça her ne kadar, söz konusu atıkların komşu işletmeye ait olduğu ileri sürülmüş ise de, KOSKİ Genel Müdürlüğü ekipleri tarafından söz konusu tespitleri içeren 15/11/2022 tarihli tutanağın işletme sorumlusu tarafından davacı şirkete ait kaşe kullanmak suretiyle hiçbir ihtirazi kayıt sunulmadan imzalandığı, ayrıca söz konusu atıkların komşu işletmeye ait olduğuna ilişkin söz konusu soyut iddia dışında dosyaya somut bilgi belge sunulmadığı görüldüğünden, numune alınma zorunluluğu da olmayan, davacı şirket tarafından tehlikeli atıkla çevre kirliliğine sebebiyet verildiği hususunda ihtilaf bulunmayan uyuşmazlıkta, işin mahiyeti gereği KOSKİ Genel Müdürlüğü tespitlerine dayanılarak düzenlenen çevre denetim tutanağı üzerine tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüyle, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/02/2025 tarihinde, oyçokluğuyla, kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz. </body></html>