Karar İçeriği

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"></head> <body leftmargin="25" topmargin="20" font face="Verdana" size="2">Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/6951 E. , 2022/6681 K.<ul><li style="font-family:Verdana;font-size:12;font-weight:bold"></li></ul><ul style="list-style-type: circle;font-family:Verdana;color:#104d96;font-size:12"></ul> "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2018/6951 Karar No : 2022/6681 DAVACI : … Sendikası (…Sen) VEKİLİ : Av. … DAVALI : … Başkanlığı VEKİLİ : Av. … DAVANIN KONUSU : Davacı sendika tarafından, 02/11/2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin; 1)4. maddesinin 2. fıkrasının 1. ve 2. cümleleri, 3., 4., 5., 6. ve 7. fıkraları ile 2)5.maddesinin 4. fıkrasının 1. ve 2. cümlelerinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : 2 sayılı Kararnamenin 11. maddesinin 4. fıkrasının açıktan ve nakil suretiyle atama sayılarını düzenlediği, dayanak hükümde norm kadro sayılarının belirlenmesi, yükseköğretim kurumları veya birimleri itibariyle tahdit edilmesinden bahsedilmediği, norm kadro işlerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği, yapılan düzenlemelerin Anayasanın 130. maddesine aykırı olduğu, akademik özgürlüklerin düşünce özgürlüğü, bilim ve sanat özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu düzenlemeler ile hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin ihlal edildiği, düzenleme yetkisinin Üniversitelerarası Kurula ait olduğu, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde her bir kadro unvanı için belli bir sınır konulması yönünde hüküm olmadığı, öngörülen norm kadro sayılarında öğretim elemanlarının kadro unvanları özelinde bir dağılıma veya sınıflamaya da yer verilmediği, somut kriter belirlenmeksizin gerekçesiz ve mesnetsiz bir sınırlamaya tabi tutulduğu ileri sürülmektedir. DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak, davacı sendikanın dava açma ehliyetinin bulunmadığı, davanın süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak ise, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10. maddesi ile 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlükten kaldırıldığı, öğretim elemanı kadrolarının kullanımının ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri çerçevesinde geçerliliğini koruyacağının hüküm altına alındığı, öğretim elemanı kadrolarının kullanımı hususunun Anayasa 130. maddesinde bahsedilen kanunla düzenleme yapılmasını gerektiren konular arasında olmadığı, 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlükte olduğu sürece bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından izin verilmek suretiyle öğretim elemanı kadrolarının yükseköğretim kurumlarına kullandırıldığı, yapılan düzenlemenin hukuka ve mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : … DÜŞÜNCESİ: Dava, 02/11/2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik'in, 4. maddesinin 2. fıkrasının birinci ve ikinci cümleleri ile 3., 4., 5., 6., ve 7. fıkralarının, 5. maddesinin 4. fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin iptali istemiyle açılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Görev ve yetkileri" başlıklı 104. maddesinde (Değişik: 21/1/2017-6771/8 md.) "...Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez. Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır. Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.", "Yükseköğretim kurumları" başlıklı 130. maddesinde ise "...Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, Yükseköğretim Kurulunun Görevlerinin sayıldığı 7. maddesinin (f) fıkrasında, üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim-öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve yardımcı doçent kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek, Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmış, 2914 sayılı Personel Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde de, bu Kanunun 04/11/1991 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tabi üniversite öğretim elemanlarının aylık, ödenek ve sair özlük haklarını kapsadığı, hükmü yer almıştır. 2914 sayılı Personel Kanunu'nun öğretim elemanlarının özlük haklarını düzenleyen özel bir Yasa olduğunda kuşku yoktur. Bu bağlamda üniversite elemanlarının özlük haklarıyla ilgili yapılacak bir düzenlemenin öğretim elemanlarını kapsayan kanun kapsamında yapılması esastır. Açıklanan nedenlerle Yönetmeliğin dava konusu edilen maddelerinin iptali gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Davacı sendika tarafından, 02/11/2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin; 4. maddesinin 2. fıkrasının 1. ve 2. cümleleri, 3., 4., 5., 6. ve 7. fıkraları ile 5. maddesinin 4. fıkrasının 1. ve 2. cümlelerinin iptali istemiyle açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarenin usule yönelik iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi: ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: Anayasamızın 'Yönetmelikler' başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir." hükmü, 'Yükseköğretim kurumları' başlıklı 130. maddesinde; "...Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir..." hükmü, 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur..." hükmü yer almıştır. 16/09/1983 tarih ve 18167 sayılı (mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanan 78 sayılı Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 'Kadrolar' başlıklı 1. maddesinde; ""28/3/1983 tarih ve 2809 sayılı "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkındaki 41 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun"un kapsamına dahil yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına ait kadrolar ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiş ve ilgili yükseköğretim kurumlarına tahsis edilmiştir.", 'Kadroların dağılımı' başlıklı 4. maddesinde; "Ekli cetvellerdeki kadroların, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde derece, ünvan ve adet itibariyle, bir üniversite içinde ilgili anabilim dalları arasında dağılımı, yükseköğretim kurumlarının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır. Bu dağılım Maliye Bakanlığı ile Sayıştay ve Devlet Personel Dairesi Başkanlıklarına bildirilir. Bu dağılımda sonradan yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir." düzenlemelerine yer verilmiştir. 09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı (3. mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici madde 10. maddesinde, "2/9/1983 tarihli ve 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararname yürürlükten kaldırılmıştır. 78 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan kadrolar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yeniden düzenlenerek genel kadro ve usulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesine eklenir. Bu süre içinde anılan cetvellere ait kadro ve pozisyonlar genel kadro ve usulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri çerçevesinde geçerliliğini korur." düzenlemesine yer verilmiştir. 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 'Kadro ve pozisyon cetveli' başlıklı 4. maddesinde; "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşların; a) 657 sayılı Kanuna tabi memur kadroları ekli (I) sayılı cetvelde, b) Hâkimlik ve savcılık mesleklerinde bulunanlara ve bu mesleklerden sayılan görevlere ait kadroları (II) sayılı cetvelde, c) Öğretim elemanı kadroları (III) sayılı cetvelde, ç) Sözleşmeli personel pozisyonları (IV) sayılı cetvelde, d) İşçi kadroları (V) sayılı cetvelde, düzenlenir.", 'Kadroların dağılımı' başlıklı 6. maddesinde; "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen kadroların, eklendikleri tarihten itibaren bir ay içinde ilgili kurum ve kuruluşlarca unvan, sınıf, derece ve adet belirtilmek suretiyle, yurtiçinde merkez, taşra ve döner sermaye teşkilatlarında birimler itibariyle, yurtdışında ise toplam sayı olarak dağılımı yapılır. Birinci fıkraya göre yapılan kadro dağılımı incelenmek üzere kamu personeli bilgi sisteminin ilgili alanına kaydedilir. Kadrolar, bu dağılımların Cumhurbaşkanlığınca onaylanmasını müteakip kullanılabilir. Bu dağılımdan sonra kadrolarda yapılacak birim değişikliklerinde de aynı usule uyulur. Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenen (III) sayılı cetveldeki kadroların, eklendikleri tarihten itibaren bir ay içinde derece, unvan ve adet itibariyle, bir üniversite içinde ilgili anabilim dalları arasında dağılımı, yükseköğretim kurumlarının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır. Bu dağılım kamu personeli bilgi sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir. Bu dağılımda sonradan yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir. İhdas edilen veya değiştirilen kadrolar, bunlara ilişkin dağılım cetvellerinin (…)onaylandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere kullanılır.", 'Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları' başlıklı 11. maddesinde; "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının; memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususlar, öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınmak suretiyle (…) Cumhurbaşkanınca belirlenir...Öğretim elemanı kadrolarına, devlet yükseköğretim kurumları bünyesindeki birimler, önlisans, lisans ve lisansüstü programların sayısı, niteliği ve öğrenci sayıları ile yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim dışında yürüttüğü hizmetler dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca çıkarılan norm kadro yönetmeliğine göre ilgili devlet yükseköğretim kurumunca atama yapılır." düzenlemeleri yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 02/11/2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin 2. fıkrasının 1. ve 2. cümleleri, 3., 4., 5., 6. ve 7. fıkraları yönünden yapılan inceleme: Anılan Yönetmeliğin 'Norm kadroların belirlenmesi' başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasının 1. ve 2. cümlelerinde; "Yükseköğretim kurumları, asgari kadro sayısının iki katına kadar norm kadro planlaması yapabilir. Yükseköğretim Kurulu tarafından Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma kapsamında belirlenen yükseköğretim kurumları, ihtisas alanlarıyla doğrudan ilgili birimleri için asgari kadro sayısının üç katına kadar; Araştırma Üniversitesi olarak belirlenen yükseköğretim kurumları ise dört katına kadar norm kadro planlaması yapabilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yönetmeliğin 'Tanım ve kısaltmalar' başlıklı 3. maddesinde asgari kadro sayısı tanımlanmakta olup, asgari kadro sayısı; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından programlara göre ayrı ayrı belirlenebilen ve ihtiyaca göre sürekli güncellenebilen bir sayıdır. Aynı maddenin 3. fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarında norm kadroların yeterli olmaması halinde norm dışı kadro talebi, ilgili anabilim/anasanat dalı ve/veya bölüm kurulunun uygun görüşü, ilgili birim ve üniversite yönetim kurulunun gerekçeli kararı ile Yükseköğretim Kuruluna iletilir. Bu talep, öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı, ileri düzey araştırma ve geliştirme faaliyetleri, doktora programlarından mezun sayısı, üniversitenin eğitim ve öğretim dışında yürüttüğü hizmetler dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanır." düzenlemesi yer almaktayken, ilk cümlesinde 03/03/2022 tarih ve 31767 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile "Yükseköğretim kurumlarında norm kadroların yeterli olmaması halinde norm dışı kadro talebi, ilgili anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulu ile ilgili birim ve üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından Yükseköğretim Kuruluna iletilir." şeklinde, ikinci cümlesinde 28/04/2020 tarih ve 31112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile de "...doktora ve dengi programlarından mezun sayısı, üniversitenin eğitim ve öğretim dışında yürüttüğü hizmetler dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanır." şeklinde değişiklik yapılmıştır. Norm kadroların yeterli olmaması halinde yükseköğretim kurumlarının ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik, kamu yararını sağlamak amacıyla, verilen yasal yetkiler çerçevesinde düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. Aynı maddenin 4. fıkrasında; "Fakülte veya bölüm lisans programı için norm kadrolar, üniversiteler tarafından anabilim/anasanat dalı çeşitliliği göz önünde bulundurularak fakülte veya bölümü oluşturan anabilim/anasanat dallarının her birine bir öğretim üyesi düşecek şekilde planlanır. Anabilim/anasanat dalları dikkate alınarak belirlenen norm kadro sayısı, anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulunun uygun görüşü üzerine ilgili fakülte ve üniversite yönetim kurulunun gerekçeli kararıyla bölüm veya fakülte düzeyinde iki katına kadar artırılabilir." düzenlemesi yer almaktayken, 03/03/2022 tarih ve 31767 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile maddenin son cümlesinde "Anabilim/anasanat dalları dikkate alınarak belirlenen norm kadro sayısı, ilgili anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulu ile ilgili fakülte ve üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından bölüm veya fakülte düzeyinde iki katına kadar artırılabilir." şeklinde değişiklik yapılmıştır. Düzenleme ile anabilim dalı sayısı fazla olan fakülte ve bölüm bazında lisans düzeyinde eğitim yapan birimlerin norm kadro sayılarını artırabildiği, anabilim dalı az olan birimlerin ise norm kadro planlamalarının aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin 2. fıkrası uyarınca da yapılabileceği anlaşılmaktadır. Aynı maddenin 5. fıkrasında; "Anabilim/anasanat dalına öğrenci alan önlisans ve lisans programları ile bünyesinde lisans eğitimi olmamakla birlikte servis dersi veren birimler için öğretim elemanı asgari kadro sayısı, anabilim/anasanat dalı kurulunun ve bölüm başkanlığının uygun görüşü aranmak şartıyla ilgili fakülte ve üniversite yönetim kurulu kararıyla iki katına kadar artırılabilir." düzenlemesi yer almaktayken 28/04/2020 tarih ve 31112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile "Anabilim/anasanat dalı ve programa öğrenci alan önlisans ve lisans programları ile bünyesinde lisans eğitimi olmamakla birlikte servis dersi veren birimler için öğretim elemanı norm kadro sayısı, anabilim/anasanat dalı" şeklinde, 03/03/2022 tarih ve 31767 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile "bölüm kurulu ile ilgili birim yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından asgari kadro sayısının iki katına kadar belirlenebilir." şeklinde değişiklik yapılmıştır. Belirtilen kural ile, lisans ve ön lisans eğitimi verilmeyen asgari kadrosu ve norm kadro sayısı oluşmayan bünyesinde lisans eğitimi olmamakla birlikte servis dersi veren birimler olan Eğitim Bilimleri Bölümünün Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık haricindeki anabilim dalları, Mühendislik Fakültelerinin Temel Bilimler Bölümleri, Denizcilik Fakültelerinin Temel Bilimler Bölümleri, Fen Fakültelerinin Temel Bilimler Bölümleri, Güzel Sanatlar Fakültelerinin Temel Sanat Bilimleri Bölümleri, Fakültelerin İnsan ve Toplum Bilimleri için asgari kadro sayısı belirlenerek norm kadro planlaması yapılmasına imkan verildiği anlaşılmaktadır. Aynı maddenin 6. fıkrasında; "Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen ders verecek öğretim üyesi temininde güçlük çekilen özellikli alanlar ile sağlık programlarındaki klinik ve laboratuvar uygulamaları veya mühendislik laboratuvar uygulamalarında ihtiyaç duyulanlar hariç olmak üzere, fakültelerde öğretim görevlisi kadro planlaması yapılamaz. Yukarda belirtilen özellikli ve uygulamalı alanlara ilişkin kadro talepleri, anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulunun uygun görüşü, ilgili birim ve üniversite yönetim kurulunun gerekçeli kararı ile Yükseköğretim Kuruluna iletilir ve Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanır. Bu şekilde fakültelere ders vermek üzere tahsis edilen öğretim görevlisi kadroları ilgili birimin norm kadrosundan sayılır." düzenlemesi yer almaktayken, 03/03/2022 tarih ve 31767 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile maddenin son cümlesinde; "Yukarıda belirtilen özellikli ve uygulamalı alanlara ilişkin öğretim görevlisi kadro talepleri, anabilim/anasanat dalı ve bölüm kurulu ile ilgili birim ve üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından Yükseköğretim Kuruluna iletilir ve Yükseköğretim Kurulu tarafından karara bağlanır. Bu şekilde fakültelere ders vermek üzere tahsis edilen öğretim görevlisi kadroları ilgili birimin norm kadrosundan sayılır." şeklinde değişiklik yapılmıştır. Anılan hüküm ile öğretim görevlilerinin, öğretim üyesi bulunmayan veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim öğretim ve uygulamaları için istihdamının gerektiği, fakültelerde genellikle öğretim üyesi ihtiyacı karşılanabildiğinden sadece öğretim üyesi ihtiyacının bulunduğu fakültelerde öğretim görevlisi istihdamına imkan verildiği anlaşılmaktadır. Aynı maddenin 7. fıkrasında; "Cumhurbaşkanı kararıyla öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadroları için belirlenen ilave atama izinlerinin en fazla yüzde yirmisi, Yükseköğretim Kurulu tarafından ülkenin kalkınmasında ve bilim hayatının gelişmesinde öncelikli görülen alanlarda lisansüstü eğitim amacıyla kullandırılmak üzere yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarına tahsis edilir. Bunun dışındaki araştırma görevlisi norm kadroları; öğrenci sayısı, araştırma, proje geliştirme gibi faaliyetler dikkate alınarak ilgili akademik kurulların uygun görüşü üzerine üniversite senatosu tarafından belirlenir. Bu kadroların kullanımı ilgili yönetim kurulunun kararıyla rektör tarafından gerçekleştirilir." düzenlemesi yer almaktayken, 03/03/2022 tarih ve 31767 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile 2. cümlede; "Bunun dışındaki araştırma görevlisi kadroları, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkındaki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uyarınca anabilim dallarına tahsis edilir. " şeklinde değişiklik yapılmış olup fıkranın son cümlesi 28/04/2020 tarih ve 31112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile mülga edilmiştir. Belirtilen düzenlemeyle, araştırma görevlisi norm kadro planlamalarının yükseköğretim kurumlarının akademik kurullarının katılımıyla yapılması olduğu, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından ülkenin kalkınmasında ve bilim hayatının gelişmesinde öncelikli görülen alanlarda lisansüstü eğitim amacıyla kullandırılmak üzere yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlisi kadrolarının kullanılabilmesi olduğu anlaşılmaktadır. İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda, hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek yapılan düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. 02/11/2018 tarih ve 30583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin 4. fıkrasının 1. ve 2. cümleleri yönünden yapılan inceleme: Anılan Yönetmeliğin 'Norm kadroların kullanılması' başlıklı 5. maddesinin 4. fıkrasının 1. ve 2. cümlelerinde; "Öğretim elemanı asgari kadro sayısını aşan bütün atamalarda asgari kadrolar da dahil olmak üzere kadroların en fazla 2/3’ü aynı unvan için kullanılabilir. Bu hesaplamada çıkan sayı küsuratlı ise aşağıya doğru yuvarlama yapılır." düzenlemesine yer almaktayken, 03/03/2022 tarih ve 31767 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile "Öğretim elemanı asgari kadro sayısını aşan bütün atamalarda asgari kadrolar da dahil olmak üzere kadroların en fazla 3/4’ü aynı unvan için kullanılabilir. Bu hesaplamada çıkan sayı küsuratlı ise aşağıya doğru yuvarlama yapılır." şeklinde değiştirilmiştir. Madde düzenlemesiyle getirilen kıstasın, norm kadro yönetmeliğinin uygulandığı birimlerde tek bir kadro unvanının hakim olmasının engellenmesi olduğu, böylelikle gelişmiş üniversitelerde profesör kadrosundaki yığılmaların ortadan kalkacağı, profesörlerin yanında doçent, doktor öğretim üyesi istihdamının da önünün açılacağı, yeni açılan veya gelişmekte olan üniversitelerin istihdamına da imkan sağlanacağı, fakülte bazında öğrenci alan fakültelerde azami oranın fakülte toplamı üzerinden, bölüm düzeyinde öğrenci alan bölümlerde azami oranın bölüm toplamı üzerinden, anabilim dalı bazında öğrenci alan anabilim dallarında azami oran hesabının anabilim dalı toplamı üzerinden yapılacağı anlaşıldığından, yapılan düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 17/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.</body></html>